امید محمدی; بازار گروه خودرو: در ماه های اخیر، صنعت تایر همزمان با چندین چالش جدی مواجه بوده است. از افزایش قیمت تمام شده تامین مواد اولیه و رشد قیمت جهانی نهادههای تولید گرفته تا مشکلات حملونقل و افزایش هزینههای لجستیکی، در چنین شرایطی استمرار قیمتگذاری دستوری از دیدگاه فعالان این صنعت، شکاف بین قیمت تمام شده واقعی تولید و قیمت فروش را افزایش داده و بر نقدینگی واحدهای تولیدی فشار وارد کرده است. از سوی دیگر کاهش تولید در صورت تداوم این شرایط می تواند نه تنها بر بازار تایر، بلکه در اشتغال و توانایی واحدهای تولیدی برای حفظ ظرفیت های موجود تاثیرگذار باشد. فعالان صنعت تایر معتقدند سیاست گذار صنعتی به جای نگاه به گذشته باید سازوکار قیمت گذاری را با واقعیت های جدید کسب و کار و تغییرات لحظه ای هزینه های تولید هماهنگ کند. در همین زمینه با جمال میرزایی، عضو انجمن صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی بارز در خصوص آخرین وضعیت تولید، تامین مواد اولیه، مشکلات لجستیکی، مطالبات تایرسازان از خودروسازان و تبعات قیمت گذاری دستوری برای این صنعت گفت وگویی انجام داده ایم.
* با توجه به شرایط موجود، وضعیت فعلی تایرسازان چگونه است؟ آیا تامین مواد اولیه همچنان انجام شده است؟
در حال حاضر با وجود تلاش برای حفظ تولید، شاهد افت تولید هستیم، از سوی دیگر هزینه های تولید به شدت افزایش یافته و قیمت جهانی مواد اولیه نیز افزایش یافته است. قیمت برخی نهاده ها به صورت لحظه ای تغییر می کند و این امر فشار زیادی را به واحدهای تولیدی وارد کرده است. در چنین شرایطی یکی از مشکلات اساسی صنعت تایر تامین مواد اولیه و هزینه هایی است که برای تامین آنها پرداخت می شود. بنابراین اگرچه تولید متوقف نشده است، اما به دلیل افزایش هزینه ها و مشکلات عرضه، شرایط تولید مانند قبل نیست.
* صنعت خودرو و تایر همچنان تحت فشار قیمت گذاری دستوری است، آیا درخواست خاصی از وزارت امنیت یا شورای رقابت در این زمینه داشتید؟
ما بارها درخواست کرده ایم که از این محیط قیمت گذاری تجویزی خارج شویم. به نظر من به جای اینکه سیاستگذار صنعتی به گذشته نگاه کند، باید به آینده و واقعیت های امروز صنعت نگاه کند. این سبک و قالبی که سازمان ها در زمینه قیمت گذاری تجویزی پیش می برند، با فضای کسب و کار امروزی سازگاری ندارد. هر لحظه شاهد تغییرات قیمتی در نهاده های تولید هستیم و از سوی دیگر هزینه های ناشی از ریسک تامین مواد اولیه نیز به شدت افزایش یافته است. وقتی قیمت مواد اولیه، حمل و نقل و سایر هزینه های تولید به طور مداوم تغییر می کند، نمی توان با مکانیزم های قبلی برای محصول قیمت تعیین کرد و انتظار داشت که واحد تولیدی بتواند با تمام ظرفیت خود فعالیت کند.
ما از روش های مختلفی برای تامین مواد اولیه استفاده می کنیم. بخشی از حمل و نقل به صورت ریلی و زمینی انجام می شود و در برخی موارد حمل و نقل ترکیبی داریم. در شرایط کنونی صنعت راه آهن به طور کامل پاسخگوی نیازهای ما نیست. هر قطاری که رزرو می کنیم چیزی حدود 200 تا 300 تن می توانیم حمل کنیم و این میزان در مقایسه با نیاز صنعت زیاد نیست.
* با توجه به مشکلات لجستیکی، در حال حاضر مواد اولیه صنعت تایر از کدام مسیرها تامین می شود و آیا حمل و نقل ریلی می تواند پاسخگوی نیاز این صنعت باشد؟
ما از روش های مختلفی برای تامین مواد اولیه استفاده می کنیم. بخشی از حمل و نقل به صورت ریلی و زمینی انجام می شود و در برخی موارد حمل و نقل ترکیبی داریم. در شرایط کنونی صنعت راه آهن به طور کامل پاسخگوی نیازهای ما نیست. هر قطاری که رزرو کنیم حدود 200 تا 300 تن می توانیم حمل کنیم و این میزان در مقایسه با نیاز صنعت زیاد نیست. به همین دلیل بخش قابل توجهی از حمل و نقل را به صورت زمینی انجام می دهیم. در برخی موارد مواد اولیه با کشتی به بندر تحویل داده می شود و از آنجا مجدداً از طریق زمینی حمل می شود. در کل سعی می کنیم با استفاده از روش های مختلف مشکل تامین مواد اولیه را مدیریت کنیم.
* اگر کاهش تولیدی که گفتید ادامه پیدا کند چه تاثیری بر بازار تایر خواهد داشت؟ آیا اشتغال صنعت نیز در خطر است؟
مدت ها بود که شاهد کاهش تولید بودیم اما با تلاش مدیران صنعت تایر هیچ یک از واحدهای تولیدی ما تعطیل نشد و اجازه ندادیم اخراج شود. یگان ها تا جایی که می توانستند حقوق و مزایای نیروهای خود را پرداخت می کردند و سعی می کردند اشتغال موجود را حفظ کنند. اما طبیعتاً در صورت تداوم کاهش تولید، این وضعیت می تواند در بلندمدت بر اشتغال و ظرفیت واحدهای تولیدی تأثیر بگذارد. به همین دلیل معتقدم باید قیمت گذاری حذف شود و واحدهای تولیدی بتوانند با توجه به شرایط روز قیمت محصولات خود را تعیین کنند تا بتوان از تمام ظرفیت تولید استفاده کرد.
* با توجه به افزایش قیمت تمام شده مواد اولیه و مشکلات به وجود آمده در منطقه، آیا افزایش قیمت لاستیک می تواند تبعات کمتری نسبت به ادامه قیمت گذاری دستوری داشته باشد؟
نظر شخصی من این است که امروز اگر به دلیل اتفاقاتی که در منطقه رخ داده قیمت کالاها افزایش پیدا کند بهتر از پایین نگه داشتن قیمت است اما در نتیجه شاهد کاهش تولید و یا حتی توقف تولید خواهیم بود. اگر به صورت مصنوعی قیمت را پایین نگه داریم و این سیاست باعث کاهش تولید شود، در نهایت ممکن است محصول در دسترس مردم قرار نگیرد. بنابراین باید تعادل معقولی بین قیمت و تداوم تولید برقرار شود.
* یکی دیگر از چالش های صنعت تایر، مطالبات سازندگان از خودروسازان است. اکنون وضعیت پرداخت مطالبات چگونه است؟ آیا خودروسازان به روز پرداخت می کنند؟
وضعیت خودروسازان یکسان نیست. برخی از خودروسازان شرایط بهتری دارند و برخی دیگر شرایط متفاوتی دارند. با این حال، ما در حال تحمل یکدیگر هستیم. سعی می کنیم همدیگر را درک کنیم و به کار خود ادامه دهیم. طبیعتا مشکلات صنعت خودرو به صنعت تایر نیز منتقل می شود و به همین دلیل تعامل بین دو بخش بسیار حائز اهمیت است.
از ابتدای سال به نظر من قیمت نهاده ها و هزینه های تولید 70 درصد افزایش داشته است. به جرأت می توانم بگویم در برخی حوزه ها مانند تدارکات شاهد افزایش 10 برابری و حتی 15 برابری هزینه ها در برخی موارد بودیم.
* با توجه به شرایط فعلی کشور، مشکلات تامین مواد اولیه، افزایش هزینه های حمل و نقل و سایر مواردی که به آن اشاره کردید، هزینه تولید تایر در شش ماه اخیر چقدر افزایش داشته است؟
از ابتدای سال به نظر من قیمت نهاده ها و هزینه های تولید 70 درصد افزایش داشته است. به جرأت می توانم بگویم در برخی حوزه ها مانند تدارکات شاهد افزایش 10 برابری و حتی 15 برابری هزینه ها در برخی موارد بودیم. در مجموع هزینه های تولید صنعت تایر نسبت به ابتدای سال 70 تا 80 درصد افزایش داشته است. این افزایش قیمت به طور طبیعی فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد می کند و در چنین شرایطی ادامه فعالیت با قیمت گذاری دستوری بسیار سخت است.