دوشنبه شب امیر قلعه نویی سرمربی تیم ملی با حضور طولانی در یک برنامه زنده سعی کرد پاسخ همه منتقدان را بدهد. وی در قسمت مربوط به پاداش و قرارداد به صراحت اعلام و تایید کرد که 140 میلیارد تومان پاداش دریافت کرده است در حالی که رقم قراردادش 30 میلیارد تومان بوده است. قلعه نویی در این خصوص گفت که با قبول مبلغ 140 میلیارد ریال و نه ارزی، “فداکاری” کرده است و این پول حق او به عنوان سرمربی تیم ملی بوده است، اما مربیان سابق تیم ملی نیز پاداش های کلانی دریافت کرده اند که کی روش نیز 10 درصد از مبلغ پاداش تیم ملی را برای صعود به جام جهانی دریافت کرده است.
انعام سفارشی چقدر است؟
امیر قلعه نویی وقتی از میزان پاداش خود صحبت می کند، کارلوس کی روش را مثال می زند که ده درصد از کل پاداش صعود تیم ملی به جام جهانی را که فیفا در جام جهانی 2014 در اختیار فدراسیون فوتبال ایران قرار داده بود، دریافت کرد. اما او از اسکوچیچ که پس از خرابکاری ویلموتس فقط 10000 دلار برای انجام آن ماموریت غیرممکن دستمزد دریافت کرد، اشاره ای نمی کند و این بسیار مهم است.
پرداخت پاداش در عرصه فوتبال معمولاً رسم دارد که هم باشگاه ها و هم تیم های ملی از آن پیروی می کنند. در این گونه همکاری ها عمده مبلغ دریافتی مربوط به قرارداد است و پاداش آن چیزی است که در صورت انجام کار فوق العاده یا سنگین تر از وظیفه به فرد پرداخت می شود. به عنوان مثال به مربی ای که به سختی توانسته تیمش را به جام جهانی برساند یا بازیکنی که در یک فصل معمولا ده گل می زند، اما در یک فصل خاص بیش از 20 گل می زند، پاداش می دهند. کار معمولی هرگز پاداشی دریافت نمی کند. تنها پس از تصمیم گیری برای پرداخت پاداش، متناسب با مبلغ قرارداد تعیین می شود. یعنی امکان ندارد مبلغ پاداش بیشتر از مبلغ قرارداد باشد. در مورد امیر قلانوی، رساندن این تیم به جام جهانی 48 تیمی معمولی ترین کاری بود که یک مربی می توانست انجام دهد. یعنی اگر قرار بود با 9 سهمیه ای که برای آسیا در نظر گرفته شده به جام جهانی 48 تیمی نمی رسیدیم، بهتر بود فوتبال را تعطیل می کردیم و چون خود سرمربی تیم ملی رقم قراردادش را 30 میلیارد تومان می گفت، بنابراین پاداش 140 میلیاردی هم از نظر رقم قرارداد و هم با توجه به ماموریتی که برای او در نظر گرفته شده کاملاً نامشروع و غیرعادی است.
کی اشتباه کرد!
مثالی که امیر قلعه نویی از کارلوس کی روش می دهد نباید توجیهی برای پرداخت پاداش های نامنظم باشد. به راحتی می توان گفت با تجربه ای که امروز به دست آوردیم پرداخت آن پاداش هنگفت به سرمربی خارجی تیم ملی کار درستی نبود و نیازی به تکرار آن کار اشتباه نیست چرا که یک بار انجام شد. در عین حال نباید فراموش کرد که کی روش وقتی چنین جایزه ای گرفت، حتی پس از ناکام ماندن در بزرگترین رویداد فوتبال جهان در سال 2010، توانسته بود تیم ملی را با سهمیه چهار تیم آسیایی به جام جهانی برساند و از نظر وضعیت اجتماعی و اقتصادی آن دوران، کاملاً با دوران کنونی متفاوت بود. دلارهای تقریباً دو، سه هزار تومانی در زمان امضای برجام کجا و دلارهای نزدیک به 200 هزار تومان الان کجا هستند؟ وضعیت اقتصادی مردم آن روزها کجا و شرایط سخت و طاقت فرسا این روزها کجاست؟ کشور در آن دوره از منابع مالی قابل قبولی برخوردار بود اما امروز که رئیس جمهور حاضر نیست کولر اتاق جلسات خود را روشن کند و نهادهای مختلف به دنبال هر راهی برای صرفه جویی بیشتر هستند، پرداخت 140 میلیارد تومان برای صعود به جام جهانی 48 تیمی توجیهی ندارد. به خصوص اگر یادمان باشد زمانی که مهدی تاج با قلعهنویی قرارداد بست، یکی از دلایل این تصمیم صرفه اقتصادی بود.
از حواله خودرو گرفته تا پول نقد
امروز که جنجال پرداخت پاداش 140 میلیاردی به اوج خود رسیده و خشم مردم را برانگیخته است، خاطره حواله خودرو در جام جهانی 2022 و قبل از آن زنده شده است. امیر قلانویی در گفت و گوی خود با بیان اینکه در دوره های گذشته برای صعود تیم ملی به جام جهانی حواله خودرو داده می شد، گفت: دوره قبل حواله خودرویی دریافت کردند. وقتی صعود کردیم جنگی نبود. آنچه در مورد بحث واگذاری خودرو می توان گفت یک بحث فنی است. در آخرین دوره پس از صعود تیم ملی ایران به جام جهانی، محمد مخبر در رختکن تیم ملی حاضر شد و در آنجا شهاب عزیزخادم، رئیس وقت فدراسیون فوتبال از مخبر خواست تا به بازیکنان تیم ملی پاداش دهد و سپس معاون فقید رئیسی به بازیکنان این جایزه را قول داد. البته این انتقال چند ماه بعد و بعد از تغییر در راس فدراسیون داده شد که در همان زمان جنجال های زیادی به پا کرد. اما دادن حواله خودرو به عنوان پاداش در ورزش ایران سابقه داشته است. مثلا در سال 1393 که علی کفاشیان رئیس فدراسیون فوتبال بود، محمود احمدی نژاد به بازیکنان هاوالا خودرو جایزه داد. واگذاری خودرو پاداشی فراتر از تصمیم فدراسیون فوتبال است و فقط در اختیار ریاست یا معاون اول است. بنابراین مقایسه آن با پاداش نقدی که از درآمدهای فدراسیون پرداخت می شود، کاملاً متفاوت است.
مشکل حقوقی بزرگ در راه پرداخت پاداش
اما مهمتر از همه بحثهایی که تاکنون مطرح شده است، بزرگترین مشکل پرداخت 140 میلیارد پاداش به امیر قلعهنویی، عدم تایید هیئتمدیره است. چند روز پیش یکی از اعضای هیات مدیره از پرداخت پاداش به اعضای تیم ملی و سرمربی ابراز بی اطلاعی کرد! همچنین برخی دیگر از اعضای هیات مدیره فدراسیون نیز از پرداخت چنین مبالغی ابراز رضایت نکردند. طبق قانون تجارت، فدراسیون فوتبال برای هر پرداختی باید تاییدیه هیات مدیره را داشته باشد، در غیر این صورت با مشکلات قانونی زیادی مواجه خواهد شد. امروز در حالی که این گزارش در حال نگارش است، فدراسیون فوتبال به دلیل بی انضباطی مالی و برخی پرداخت ها به ویژه در بحث جوایز زیر ذره بین نهادهای نظارتی قرار دارد و پرونده هایی برای مدیران فدراسیون باز شده است. حال در چنین شرایطی مهدی تاج چگونه بدون تایید هیات مدیره دستور پرداخت چنین مبلغی را به سرمربی تیم ملی داده است؟ آیا قرار است «داش گیت» آخرین دسته گل برای فردی باشد که آخرین بار به خاطر «ویلموتس گیت» از فوتبال کنار گذاشته شد؟ جالب اینجاست که وقتی صحبت از قانون می شود، مدیران فدراسیون و امیرقلانوی معتقدند که به لحاظ قانونی برخی از کارکنان به دلیل پرداخت حقوق از سوی فدراسیون از دریافت پاداش محروم شده اند. اما پاسخ نمی دهند که چرا به برخی دیگر از کارکنان پاداش داده شد یا خود سرمربی تیم ملی دستمزد این نهاد نیست؟
اگر مردم را قانع کنید، اشکالی ندارد
حالا همه این حرف ها را کنار بگذارید. با فرض اینکه 140 میلیارد حق سرمربی تیم ملی باشد و مصوبه قانونی داشته باشد. با فرض موافقت همه اعضای هیات مدیره و صعود تیم ملی به جام جهانی 48 تیمی کار بسیار سختی بود. در نهایت باید به مدیران فدراسیون بگوییم که شما در مقابل افکار عمومی هستید. کافی است نگاهی به فضای مجازی و رسانه ای و گفت و گوهای روزمره شهروندان بیندازیم تا متوجه شویم مردم از پرداخت چنین پاداشی راضی نیستند. خیلی واضحه! حرف های شما را که 140 میلیارد حق ما، جیب خودشان و «گلایه دولت از تنگنای اقتصادی» بود را کنار هم می گذارند و بعد از خود می پرسند چرا؟ آنها می پرسند زیرا هیچ کس متقاعد نشده است که پرداخت این پول به عنوان پاداش کار درستی بوده است. هیچ کس از آن دفاع نمی کند. در دوره های قبل فضا واقعا اینگونه نبود.
حالا اگر بتوانید مردم را متقاعد کنید که برای صعود به جام جهانی 48 تیمی باید 140 میلیارد پاداش دریافت کنید، خوب! ما فکر نمی کنیم شما موفق شوید.