محققان بیمارستان دانشگاه دوسلدورف آلمان در مقالهای شگفتانگیز در مجله سلولهای بنیادی سلولی اعلام کردند که یک جفت چشم روی مغزهای کوچک رشد کرده در آزمایشگاه با استفاده از سلولهای بنیادی رشد کرده است. جالب اینجاست که این چشم ها قادر به دریافت اطلاعات از محیط نیز هستند. البته این تحقیق در سال 2021 انجام شد اما اکنون دوباره در شبکه های اجتماعی ظاهر شده است.
گروهی از دانشمندان برای درک بهتر ساختارهای مغز، چشم ها و ارتباط بین آنها، سلول های بنیادی را از سلول های پوست اهدایی داوطلبان تولید کردند و آنها را به مغزهای کوچکی به اندازه یک نخود تبدیل کردند. این مغزها طوری برنامه ریزی شده بودند که سلول های مختلف مغز واقعی را تشکیل دهند و به این ترتیب، یک جفت چشم روی آنها ظاهر شد. البته این چشم ها فقط نور را تشخیص می دادند.
جی گوپالاکریشنان، عصب شناس در بیمارستان دانشگاه دوسلدورف، می گوید: «کار ما توانایی قابل توجه اندامک های مغزی را برای تولید ساختارهای حسی اولیه حساس به نور و سلول های میزبان مشابه بدن خودمان نشان می دهد. این اندامکها میتوانند به مطالعه تعاملات بین مغز و چشم در طول دوره جنینی، مدلسازی اختلالات مادرزادی شبکیه و تولید انواع مختلف سلولهای شبکیه برای هر بیمار به منظور انجام آزمایشهای دارویی خاص و درمانهای پیوند سلولی کمک کنند.
محققان به دنبال بررسی رابطه بین مغز و چشم هستند
اندامک های مغزی واقعاً نوعی مغز نیستند. دانشمندان سلول های بنیادی را طوری ترتیب می دهند که به توده ای از بافت مغز تبدیل شوند، اما این بافت فاقد هر گونه توانایی فکر کردن، احساس کردن یا خودآگاهی است. بنابراین، می توان از این مغزهای کوچک برای انجام آزمایشاتی استفاده کرد که بر روی مغز انسان قابل انجام نیستند یا از نظر اخلاقی مناسب نیستند.
در مطالعات دیگر، گروه های دیگری از دانشمندان از سلول های بنیادی جنینی برای رشد فنجان های بینایی که در نهایت کره چشم را تشکیل می دهند، استفاده کردند. اما محققان در این تحقیق به سراغ رشد چشم ها به عنوان بخشی از اندام مغزی رفتند تا بتوانند رابطه آنها را با یکدیگر مشاهده کنند.
در این تحقیق محققان ثابت کردند که کارشان تکرارپذیر است. آنها 314 اندامک مغزی را رشد دادند و 73 درصد از این اندامک ها مجهز به فنجان های بینایی بودند. این اتفاق حدود 30 روز پس از تشکیل مغزهای کوچک رخ داد و چشم ها پس از 50 روز به وضوح قابل مشاهده بودند. این پنجره زمانی با زمان رشد چشم در جنین انسان سازگار است و می تواند اتکا به این روش را برای مطالعات آینده تقویت کند.