در سه هفته ابتدایی لیگ برتر ایران، کمک داور ویدیویی در چند ورزشگاه ایران نصب شده است تا ضریب خطای داوران ایرانی در کمترین حد ممکن باشد. اما این روزها VAR در فوتبال ایران سوژه شده و گاهاً این روش قضاوت در کشور مایه طنز می شود. اما واقعیت چیست و چرا VAR در ایران بر خلاف سایر کشورها نمی تواند مشکلات داوری را حل کند؟
برای پاسخ به این سوال باید زیرساخت استفاده از کمک داور ویدیویی در فوتبال ایران را تحلیل کرد، جایی که حتی برخی از استادیوم های ایرانی نیز امکانات نصب این تجهیزات مهم فوتبال را ندارند و میزبان مجبور است داوران را به همان شیوه سنتی بپذیرد. روشی که انسانیت در آن دچار خطا نمی شود و حتی در مواردی دیده شده که نتایج بازی ها تحت تاثیر این اشتباهات قرار گرفته است.
اما مشکل فوتبال ایران عدم دسترسی به VAR نیست، بلکه مشکلاتی است که بر سر راه استفاده از این تجهیزات در فوتبال ایران وجود دارد. یکی از این مشکلات نبود دوربین کافی برای تشخیص و آنالیز صحنه های مشکوک است که VAR ایرانی را از دیگر نمونه های موجود در استادیوم های خارجی متمایز می کند. اگرچه این تجهیزات از فدراسیون جهانی فوتبال مجوز گرفته بود، اما واقعیت این است که اولاً دوربین دوچشمی برای بررسی صحنه های مشکوک لازم نیست و ثانیاً خط خطا حلقه مفقوده است. نبود دوربین های تخصصی برای پخش صحنه های حساس در اتاق داوران باعث شده تا داوران ایرانی از تصاویر دوربین های تلویزیونی استفاده کنند که مشکلات زیادی را نیز به همراه خواهد داشت.
در حالی که VAR در دنیا از دوربین های خود برای تشخیص خطاهای میلی متری و نشان دادن کمترین میزان ساییدگی توپ استفاده خواهد کرد، اما در ایران کمک داوران اتاق VAR مانند مجریان برنامه های تلویزیونی چندین بار تصاویر را بررسی کردند. تا مهر تایید بدهند. تصمیمات داوری این نحوه بررسی تصاویر باعث شده گاهی شاهد قطع شدن تصاویر صحنه های حساسی باشیم که نمونه آن دقیقه 12 بازی پرسپولیس و فولاد بود.
کمک داور ویدیویی در فوتبال ایران ناظر چشم عقابی بر عملکرد داوران نیست، بلکه مانند گیرنده های تلویزیونی عمل می کند که هر مخاطبی ممکن است تصاویر آن را با سلیقه خود ارزیابی کند. اگرچه داوران حرفه ای داوران نهایی این تصاویر هستند، اما زوایای کامل این تصاویر کاملا مشخص نیست و ممکن است نظرات 2 داور در مورد یک صحنه بازی یا حتی در جهت عکس بسیار متفاوت باشد.
به نظر می رسد تجهیزات جدید داوری فوتبال ایران برای بررسی عملکرد داوران در صحنه های حساس نیاز به دوربین های نظارتی دارد زیرا ممکن است داوران حاضر در اتاق VAR در مورد یک صحنه اختلاف نظر داشته باشند و نیاز به بررسی آن داشته باشند. صحنه توسط داور وسط است. اما چالش VAR در فوتبال ایران زمانی مشخص می شود که داور وسط برای بررسی صحنه ها به کنار زمین می رود، صحنه هایی که گاهی تصاویر آن قطع می شود و داور بر اساس شنیده های خود از دستیارانش در بازی تصمیم می گیرد. چک ویدئو