بسیاری از زوج ها مخالف این طرح هستند و تمایل دارند اجناس مورد نیاز جهیزیه را خودشان تهیه کنند و به نظر می رسد راه های دور زدن این طرح در بازار لوازم خانگی قبل از راه اندازی آن آغاز شده است.
عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد و دارایی در ابتدای شهریور ماه سال جاری خواستار اجرای طرحی شد که بخشی از وام ازدواج به صورت غیرنقدی و خرید لوازم خانگی در اختیار زوج های جوان قرار گیرد. بصورت اقساطی از سوی دیگر پیش بینی های مرکز پژوهش های شورای اسلامی این است که منابع مورد نیاز برای وام ازدواج در سال آینده با توجه به صف های چند صد هزار نفری و انتظار طولانی برای دریافت وام ازدواج، نشان می دهد که سیستم بانکی تمایل چندانی به افزایش مبلغ وام ازدواج ندارد. به همین دلیل دور از ذهن نیست که پیشنهاد همتی یا همان وام ازدواج غیرنقدی در سال آینده روی میز دولت باشد.
صدور مجوز در صنعت لوازم خانگی بیداد می کند
احسان فدایی کارشناس صنعت لوازم خانگی در خصوص ارائه لوازم خانگی برای زوج های جوان در قالب وام ازدواج گفت: در 10 سال گذشته بحث «حمایت از تولید ملی» بیش از گذشته مطرح شده است. و سیاست دولت به ویژه در بدنه وزارتخانه به سمت استقلال است. این صنعت از تولیدکنندگان معتبر در صنعت لوازم خانگی پیشرفت کرده است و احتمال اجرای این طرح بسیار زیاد است.
وی افزود: شعار اکثر مدیران دولتی بر اساس کمی سازی و با تکیه بر آمار بوده است، بدون توجه به موارد مهم دیگر مانند نیازهای بازار داخلی، روابط بین الملل، شرایط تحریم، مشکلات ناشی از مبادلات مالی و بانکی که نتیجه ای غیر از صدور قارچ است که مجوزهای غیرحرفه ای در صنعت لوازم خانگی نداشته است.
این کارشناس نیاز بازار صنعت لوازم خانگی را در بهترین شرایط 16 تا 17 میلیون قطعه لوازم خانگی می داند که به دلیل نبود نگاه فنی، تاکید بر کمیت و همچنین تمرکز بر آمار پزشکی در چنین شرایطی پیش رفته است. جهتی که هر فردی که هیچ تخصص در این زمینه ندارد، به محض درخواست مجوز تولید لوازم خانگی، مراجع ذیربط بدون بررسی کارشناسی با این درخواست موافقت کردند.
فدایی به آمار قابل توجهی اشاره و تصریح کرد: متأسفانه در سال های اخیر صدور خودسرانه و بدون نظارت مجوز تولید لوازم خانگی به جایی رسیده است که امروز شاهد 1300 مجوز مستقل برای این صنعت هستیم در حالی که ظرفیت اسمی تولید این صنعت 240 میلیون است. قطعات به عبارت دیگر، برای کشوری که حداکثر ظرفیت تولید آن در بهترین حالت 16 میلیون قطعه است، 240 میلیون ظرفیت بدون توجه به نیاز بازار ایجاد شده است.
بحران مالی 95 درصد برندهای لوازم خانگی داخلی
این کارشناس صنعت لوازم خانگی درباره وفور برندهای غیر معتبر در بازار گفت: رشد قارچ گونه برندهای لوازم خانگی بر تولید برندهای داخلی نیز تاثیر گذاشته است. به طوری که اکثر این برندها به دلیل اینکه میزان تولیدشان مقیاس اقتصادی ندارد با بحران های مالی مواجه شده اند. به عنوان مثال وقتی محصولی بازار مناسبی ندارد به مرور زمان مجبور به کاهش کیفیت محصول می شود تا هزینه نهایی تولید و قیمت نهایی محصول افزایش یابد. از طرفی هزینه های انبارداری و جاری نیز به تدریج انباشته شده و باعث کاهش حاشیه سود تولیدکننده می شود. بنابراین تولیدکننده راهی جز افزایش قیمت و کاهش کیفیت کالا و قطعات ندارد.
به گفته وی، بیش از 95 درصد فعالان این صنعت از یک سو با مقوله مقیاس اقتصادی و از سوی دیگر با شرایط رکود تورمی درگیر هستند (شرط آن است که قیمت کالاها تغییر کرده باشد اما قدرت خرید مردم بر این اساس افزایش نمی یابد) و غیره. این وضعیت باعث می شود تولیدکنندگان تحت فشار قرار بگیرند و بسیاری از آنها به مرز تعطیلی یا نیمه تعطیلی برسند.
فروش حواله برندهای داخلی به مغازه داران و خرید اجناس خارجی
فدایی در خصوص اینکه آیا برندهای داخلی ظرفیت پاسخگویی به نیازهای داخلی را دارند، گفت: بهتر است به جای اینکه ببینیم با استفاده از برندهای داخلی می توان نیاز داخلی را تامین کرد، به این فکر کرد که آیا استقبال از برندهای ایرانی افزایش می یابد یا خیر. اینکه در شرایط تحمیل کالای ایرانی، مردم به فکر دور زدن آن هستند؟
این کارشناس تصریح کرد: سال هاست بخش بزرگی از تسهیلاتی که برای خرید کالای ایرانی تحت عنوان «ممنوعیت ورود کالاهای خارجی مشابه آن به داخل» یا «حمایت از تولید داخلی» اعمال می شود شکست خورده است. و البته راه هایی برای اجتناب از آنها وجود دارد. در بازار لوازم خانگی کم و بیش موجود است. به طوری که بسیاری از فروشندگان با کسر درصدی از خرید کالا، حواله مورد نظر را می خرند و مابقی پول را به خریدار می دهند تا برند مورد نظر خود را از بازار خریداری کند.
قالب بندی برندهای غیر اصلی به جای مارک های اصلی برای مشتریان
وی به حضور برندهای غیر اصیل در این بازار اشاره کرد و گفت: از سال ها قبل به دلیل تحریم ها بسیاری از برندهای خارجی نمایندگی رسمی و خدمات پس از فروش در کشور ندارند. این امر باعث افزایش حضور برندهای غیر اورجینال در این بازار شده است. این نیز به ضرر تولیدکننده داخلی است. زیرا قدرت رقابت با برندهای غیراصلی که معاف از عوارض و مالیات هستند را ندارد. همچنین مصرف کننده به دلیل دسترسی نداشتن به خدمات پس از فروش متضرر شده است و در لینک آخر دولت به دلیل عدم پرداخت عوارض و عوارض گمرکی با زیان مواجه خواهد شد.
فدایی به افزایش برندهای خارجی در بازار لوازم خانگی اشاره کرد و ادامه داد: حضور برندهای خارجی در صنعت لوازم خانگی زیاد است زیرا واردات رسمی ممنوع است اما کالای قاچاق ممنوع نیست و به راحتی در بازار به فروش می رسد.
این کارشناس لوازم خانگی با بیان اینکه در زمینه تخصیص ارز برای تولیدکنندگان این صنعت مشکلات زیادی وجود دارد، افزود: تولیدکنندگان صنعت لوازم خانگی در تخصیص ارز مشکلات زیادی دارند. فعالان این صنعت اغلب از وقفه ها و اختلالات طولانی در تامین قطعات مورد نیاز خود رنج می برند.
این کارشناس افزود: حجم خرید لوازم خانگی برای جهیزیه کاهش چشمگیری داشته است. از طرفی میل به تعمیر کالا بیشتر از میل به خرید کالای جدید است. به همین دلیل انتظار می رود در صورت اجرایی شدن طرح وزیر اقتصاد، حجم استقبال و کشش بازار به جایی نرسد که با کمبود عرضه در این صنعت مواجه شویم.
به نظر می رسد دولت منابع کافی برای افزایش وام ازدواج در یک سال آینده را ندارد و در نظر دارد بخشی از مبلغ وام را در قالب کوپن به زوج های جوان ارائه کند. بسیاری از زوج های جوان با طرحی که هنوز شروع نشده مخالف هستند و این نارضایتی را در شبکه های اجتماعی در قالب کمپینی برای اعلام نارضایتی خود آغاز کرده اند. وجوه دولتی را تامین می کنند و از آن پول نقد برای خرید برندهای مورد نظر خود استفاده می کنند که نشان دهنده شکست این طرح قبل از شروع آن است. / تابناک