پس از شکست های تاریخی چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته فوتبال ایران و فشار افکار عمومی برای تغییرات در راس فدراسیون، علیرضا دبیر که معمولاً در مسائل مختلف به راحتی و صریح صحبت می کند، درباره فوتبال گفت: نظام باید یک بار برای همیشه درباره فوتبال تصمیم بگیرد. این اظهارات دبیر که بازتاب گسترده ای در رسانه ها داشت، خشم مدیران فدراسیون فوتبال را برانگیخت. این گروه که احتمالا با شنیدن کلمه «تصمیم نظام در مورد فوتبال» ترسیده بودند، به منشی حمله کردند و حتی سعی کردند نتایج تیم های ملی کشتی را جعل کنند. این دعوای رسانه ای که باید منتظر ادامه آن باشیم از چند جهت قابل بررسی است. اول اینکه آیا دبیر حق ندارد به عنوان نایب رئیس اول فدراسیون مهدی محمدنبی و رحمان سالاری یکی از اعضای هیئت رئیسه در مورد فوتبال صحبت کند؟ مشکل دوم، سیاست دوگانه فدراسیون در قبال تعریف و تمجید و انتقاد است و سوم دلیل تحریک باورنکردنی مهدی تاج و همکارانش بر سر یک جمله ساده.
منشی حق دارد در مورد فوتبال نامه ضربه بزنید
واضح و بدیهی است که هر شهروند ایرانی حق دارد در مورد هر چیزی که مربوط به کشورش است صحبت کند. دبیر و به طور کلی فوتبال یا حتی نهادی مانند فدراسیون فوتبال از این قاعده مستثنی نیستند. یعنی حتی اگر سوابق ورزشی دوبیر به عنوان قهرمان المپیک و حضور در شورای شهر و رئیس فدراسیون المپیک را کنار بگذاریم، به عنوان یک هوادار – به قول خودش – حق دارد از فوتبال و فدراسیون صحبت کند. حتی می توانید یک قدم جلوتر بروید و بگویید اتفاقاً باید به نظر منشی و امثال او در مورد فوتبال نه به عنوان افشاگری خانگی، بلکه به عنوان یک نظر کارشناسی گوش فرا دهید. بالاخره او می داند که در مورد چه چیزی صحبت می کند. ساختارهای ورزش، بحث بودجه و اساسنامه را می شناسد. اینکه نظر او پذیرفته شود یا مورد توجه قرار گیرد، انتخاب طرف مقابل – در اینجا، فدراسیون فوتبال – است، اما اینکه بگوییم چون دبیر در فدراسیون کشتی است، «حق ندارد» در مورد فوتبال صحبت کند یا «در این مورد چیزی نمی داند» یا باید «به فکر خودش باشد» کاملاً نابجاست. در این بین البته ما یک وضعیت عرفی داریم. اینکه روسای فدراسیون ها سعی می کنند در مورد سایر فدراسیون ها صحبتی نکنند تا دچار سوء تفاهم و رنجش نشوند. این یک قرارداد نانوشته و یک ملاحظات بوروکراتیک است نه یک پیشنهاد کارشناسی و منطقی. در این میان، هر رئیس فدراسیونی – در این مورد دبیر – اگر احساس کند در مورد وضعیت فدراسیون دیگری حرفی برای گفتن دارد، برای اظهار نظر با منع قانونی و اخلاقی مواجه نیست.
ستایش دخالت نیست انتقاد دخالت است
فدراسیون فوتبال سیاست دوگانه ای در قبال تمجید و انتقاد دارد. سیاستی که در چند سال گذشته برای رسانه ها در پیش گرفته است: اگر تعریف کنید رسانه خوبی هستید و اگر انتقاد کنید حذف می شوید! در مورد علیرضا دبیر این سیاست دوگانه به وضوح خود را نشان داده است. در 6 ماهه اول سال دبیری چندین بار در مورد فوتبال صحبت کرده بود، اما نه نبی، نه تاج و نه رسانه نزدیک به مدیریت فدراسیون به مدیر کشتی نگفته بودند که به خودت فکر کن و فوتبال چطور؟! چرا چون منشی انتقاد نکرد. در آن زمان که تیم ملی وسط مناظره به جام جهانی می رفت، گفت: من حرفم را بزنم، آره چرا نمی رویم، مال مملکت است، فرصت است، فکر می کنیم تهدید است اما می توانیم آن را به فرصت تبدیل کنیم، این بچه ها زحمت کشیده اند، این فوتبال فقط مال تیم ملی نیست، این فوتبال فقط مال تیم ملی نیست، این فوتبال فقط متعلق به تیم ملی نیست، بلکه مال کشور است. سرمربی تیم ملی گفت: «خدایا به حضرت زهرا قسم که نتیجه خواهند گرفت. جام جهانی هم یک فرصت است و نمیدانم چرا به ذهنم رسیده که تیم از گروه صعود کند.» وقتی تیم ملی نتوانست از آسان ترین گروه تاریخ جام جهانی 48 تیمی صعود کند و در مرحله گروهی حذف شد، دبیر دفاع از این تیم به رسانه ها گفت: خدا به تیم ملی افتخار کرد که در سه بازی شکست نخورد. آن موقع هیچکس یادش نمی آید که تاج و دوستانش علیه منشی موضع گرفته باشند که به چه حقی درباره رفتن یا نرفتن تیم ملی صحبت می کنید یا پیش می روید یا نمی کنید؟ هیچکس مثل سالاری یکی از اعضای هیئت رئیسه فدراسیون به او نگفته است «تو وانمود می کنی و مردم خادم را دوست دارند». اتفاقا برعکس! فدراسیون از برخی رسانه ها خواست این اظهارات دبیر در مورد فوتبال را در فضای مجازی پخش کنند! حالا چطور ممکن است امروز همین افراد به منشی بگویند حق اظهار نظر در مورد فوتبال را ندارد؟
فوتبال ایران ذره برای جسم مستقیم تحقیر شما انجام دادید و طلبکار!
شکست چهار بر یک امیدهای ایران مقابل کره شمالی و حذف از مرحله گروهی بازی های آسیایی در شرایطی رقم خورد که دیگر اعضای کاروان ورزشی کشورمان برای ایران افتخارآفرینی می کنند. آن هم با بودجه کمی نسبت به فوتبال. حال در این شرایط مدیران فدراسیون فوتبال شکست خورده چگونه می توانند انتظار داشته باشند که هیچکس از عملکرد فاجعه بار آنها صحبت نکند؟ از سال 1389 و با حضور مهدی تاج در فدراسیون (اول به عنوان نایب رئیس و سپس رئیس)، فوتبال هیچ مدالی برای کاروان ایران در بازی های آسیایی کسب نکرده است. بقیه رشته ها، مدیران، ورزشکاران و سایر اقشار جامعه ورزش نظاره گر هستند و می بینند فدراسیون فوتبال که مدعی استقلال است، اما برای گرفتن پول بلیت سال ها یاوه گویی و بودجه خواری دست به دامان دولت می شود، نتیجه چه بوده است؟! اینکه دبیر می گوید دولت، مجلس و وزارت ورزش به فدراسیون فوتبال پول می دهند و باید بتوانند بر این نهاد نظارت کنند، حرف نابجا نیست. اگر تاج می توانست مانند محمد دادکان فوتبال را بدون کمک یک ریالی از دولت مدیریت کند، می توانست چنین ادعاهایی را مطرح کند که در این صورت باید دوباره کل اسکناس ردیف شود. اساسا فدراسیون فوتبال نمی تواند خود را جزیره ای مستقل در داخل کشور بداند که فقط به فیفا، AFC و مجمع فدراسیون پاسخگو باشد. در این زمینه باید به تاج، نبی، سالاری و هر عضوی از فدراسیون فوتبال که از صحبت های دبیر ناراحت می شد، می گفتید و نتیجه گیری می کردید تا کسی نتواند درباره شما صحبت کند. اما وقتی مجموعه ای از شکست ها را ساخته اید، بهتر است سکوت کنید.
تاج و همکارانش ترسیدههستند!
همه این حرف ها به کنار. گوینده جملات علاوه بر معنای کلمات، دلیل اصلی آشفتگی ساکنان فدراسیون است و دلیل اصلی این آشفتگی یک چیز است: ترس! وقتی فردی با جایگاه علیرضا دبیر از فدراسیون فوتبال انتقاد می کند و از واژه تصمیم گیری سیستمی به لحاظ نزدیک بودن به ساختارهای تصمیم گیری کشور صحبت می کند، چیزی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت. فدراسیون فوتبال که این روزها منتظر ابلاغ اخراج تاج و همکارانش به دلیل صدور کیفرخواست در پرونده پاداش های نجومی بعد از جام جهانی 2022 است، متوجه شده است که تکه های پازل در حال کنار هم قرار گرفتن است و به همین دلیل به شدت نگران است و آخرین راه را برای بستن راز و حرف دیگران دیده است. در غیر این صورت بعید بود تاج اجازه می داد فردی ناشناس مثل سالاری خودش را جلوی منشی بگذارد و وارد این جنگ رسانه ای شود. اما گویا اهالی فدراسیون تلاش کرده اند تا آخرین شانس های بقا را مانند مرگ شیون امتحان کنند.
بعید است این جنگ رسانه ای علیرضا دبیر و فدراسیون فوتبال با این دو مصاحبه تمام شود. در روزهای آینده قطعا اتفاقات مهمی در این زمینه رخ خواهد داد.