نکته مهم و در عین حال گویای این است که به غیر از رسانه های رسمی، بسیاری از بزرگترها تا به حال نام «نیما تکیدو» شخصیت محبوب نوجوانان و جوانان را نشنیده اند و اصلاً نمی دانند او کیست! در حالی که حمله روز گذشته هواداران او به ایران مال بازتاب زیادی داشت.
نیما رضایی معروف به «نیما تاکیدو» یوتیوبری که اکثریت قریب به اتفاق نسل های قبل از او نامش را نمی شناسند، قرار بود در جمع هوادارانش ظاهر شود.
نیما تکیدو که حوزه فعالیتش عمدتاً محتوای سرگرمی، طنز و چالش برانگیز است، ابتدا قرار بود این نشست را با هوادارانش در 7 تیرماه برگزار کند، اما با توجه به پیش بینی استقبال خوب، تصمیم گرفته شد که به شکل منظم تری و از طریق رزرو در جلسات مشخص در روز دوم مرداد ماه برگزار شود.
بلیت رایگان این رویداد از طریق سایت تیوال عرضه شد و تنها در ده دقیقه نزدیک به پنج هزار بلیط رزرو و تمامی صندلی ها پر شد.
روز جمعه تمامی هماهنگی های لازم توسط بلک باکس ایران مال و برگزارکنندگان برنامه انجام شد تا این مراسم به صورت منظم و قابل کنترل برگزار شود. نیما تاکیدو بعدها در صفحه اجتماعی خود نوشت که آنها برای ازدحام جمعیتی 2 یا 3 برابری آماده شده بودند، حتی یک اکران هم با نظم برگزار شد، اما اتفاقی که از ساعت 13 به بعد در محل رخ داد فراتر از هر برآوردی بود.
فشار جمعیت به حدی بود که مراسم به هم خورد، تکیدو هم در این جمعیت از ناحیه پا آسیب دید و مجبور شد محل را ترک کند و خیلی ها بدون اینکه حتی به یوتیوبر محبوبشان نگاه کنند، برگشتند.
به گفته شاهدان، تمام پارکینگ های ایران مال پر بود و بسیاری از شهرها مانند اردبیل، اصفهان، مشهد، کردستان و… برای دیدن شخصیت محبوب خود آمده بودند.
پدر و مادر به همراه فرزندانشان حضور داشتند و نمی خواستند بروند، وقتی به آنها خبر دادند که نیما تکیدو به دلیل جراحتی که خورده و متعلق به ایران نیست از مجتمع خارج شده است، باز هم ماندند و گفتند اگر الان بچه ام را ببرم و نیما تکیدو بعداً بیاید، چه جوابی به پسر یا دخترم بدهم؟
چیزی که این رویداد را بیش از یک گزارش ساده جمعیت می سازد، شکافی است که در دل آن نهفته است. کسانی که آن روز برای دیدن نیما تکیدو به ایران مال رفتند، بیشتر متولدین اواخر دهه 80 و 90 بودند، یعنی مرز بین نسل Z و نسل آلفا. (دختران و پسران بین 12 تا 17 سال).
تاکیدو و امثال او برای این جمع، چهره های شناخته شده و محبوبی هستند که برای نسل های قبل حدیث تهرانی، محمدرضا گلزار یا دیگر ستاره های سینما و تلویزیون.
اما نکته تلخ و در عین حال گویا این است که بسیاری از بزرگان این جوانان تاکیدو را نشنیده اند و حتی نمی دانند او کیست. یا وقتی خبری از او می شنوند با حالتی متعجب و گاهی بالا و پایین می پرسند: او کیست؟ من اصلا او را نمی شناسم! و…
از طرفی این نسل از جوانان و نوجوانان ممکن است حتی افراد مورد علاقه یک نسل قبل خود را نشناسند، مثلاً اگر از آنها بپرسید ههیده تهرانی یا شهاب حسینی را می شناسند، پاسخ منفی خواهد بود. در عوض نامی مانند نعیمه نظام دوست یا نیما شعبان نژاد که در فضای مجازی دست به دست می شود برایشان آشناتر است.
این وضعیت تصویر روشنی از گسست فرهنگی است که آرام آرام و بی سر و صدا در حال شکل گیری است. گسستی که دیگر معیار شهرت و محبوبیت از دالان رسمی رسانه نمی گذرد.
اما نکته مهمتر در جای دیگری نهفته است. نیما تکیدو و امثال او در فضایی فعالیت می کنند که سال هاست در ایران فیلتر شده است. اما این فیلترینگ نه تنها مانع رشد و شهرت آن ها شده است، بلکه به نظر می رسد برای بخشی از مخاطبان جوان، خارج از چارچوب رسمی و دست نیافتنی بودن جذابیتی مضاعف ایجاد کرده است.
پیروی از رقمی که باید با ابزاری خاص به آن رسید، نوعی شناسایی و تعلق به فضایی مستقل از سیستم رسانه ای رسمی است. این پدیده در نهایت نشان می دهد که سیاست فیلتر حداقل در زمینه شکل گیری ستارگان و الگوهای فرهنگی نسل جدید عملاً کارکرد خود را از دست داده و حتی شاید نتیجه معکوس داشته باشد.
در ادبیات رسمی رسانه ای کشور، تقریباً هیچ گاه نامی از نیما تکیدو، یوتیوبرها، گیمرها و این طیف وسیع که میلیون ها فالوور و مخاطب دارد، به میان نمی آید.
رسانه های رسمی همچنان حول محور چهره های شناخته شده سینما، تلویزیون و ورزش می چرخند، در حالی که به موازات آن، اکوسیستم کاملی از ستارگان، اقتصاد و فرهنگ خاص خود شکل گرفته است که برای بخش بزرگی از جامعه، به ویژه نسل Z و آلفا، به مراتب واقعی تر و ملموس تر از مدل های رسمی است.
این غیبت رسانه ای به معنای نادیده گرفتن یک پدیده حاشیه ای نیست، بلکه به معنای نادیده گرفتن یک واقعیت اجتماعی گسترده و رو به رشد است.
اما چرا نسل جدید چنین گرایش شدیدی به این تأثیرگذاران خودساخته دارد؟ بخشی از پاسخ به همان حس تعلق و نزدیکی برمی گردد. برخلاف چهرههای رسمی، یوتیوببازها و گیمرها از یک نسل متولد میشوند، به زبان خود صحبت میکنند، دغدغههای روزانهشان را روایت میکنند و فاصله طبقاتی یا سنی قابل توجهی با مخاطبان خود ندارند.
آنها محصول یک سیستم تولید محتوای سطح بالا و جهت دار نیستند، محتوای آنها ساده، صمیمی، بداهه و اغلب بدون فیلتر رسمی ادبی و اخلاقی است و این ویژگی برای مخاطبی که از یکنواختی و قالب های تکراری رسانه های رسمی خسته شده است جذاب است.
علاوه بر این، ارتباط این چهره ها با مخاطبان خود دوطرفه و تعاملی است. اظهار نظر، پاسخ مستقیم و احساس مشارکت در شکل دادن به محتوا، حس صمیمیت را ایجاد می کند که ساختارهای رسمی هرگز قادر به بازتولید آن نبوده اند.
اتفاقی که در ایران مال افتاد را می توان هشداری برای هر نهاد یا رسانه ای دانست که همچنان فکر می کند نسل جدید را می شناسد.
چند نام دیگر از یوتیوبرهای ایرانی که هر کدام دارای جامعه هواداران پرشمار و فعالی هستند: فرشاد سایلنت که طرفدارانش به “ارتش خاموش” معروف هستند، آریا رحمتی فعال در عرصه بازی و واکنش با صدها هزار دنبال کننده. پوریا پوتک که سابقه موسیقی رپ زیرزمینی دارد، اکنون به خاطر محتوای طنز و چالش برانگیزش شناخته شده است. کانال کومان ساخته کوروش و ایمان یکی از کانال های پرطرفدار در ژانر طنز و چالش است. میا لطفا با مطالب طنز و چالش های روزانه. مجموعه نیواد و کمتالم، همکاران نزدیک نیما تکیدو که با او در تولید محتوای مشترک همکاری می کنند.
شکافی که آن روز در قالب فشار جمعیت و یک پای زخمی خود را نشان داد، در واقع نشان از دگرگونی عمیقتر در ساختار محبوبیت و شهرت امروز ایران است، تحولی که رسانههای رسمی یا باید ببینند و بفهمند، یا باید بپذیرند که جایی در روایت فرهنگی نسل آینده نخواهد داشت.
نکته: جالبترین نکته در تمام این اتفاقات این بود که نیما تاکیدو پافشاری کرد و مجبور شد از وسط آبنمای ایرانمال تا آن طرف عبور کند. پایش مجروح شده بود و… همیشه با هوادارانش بسیار محترمانه صحبت می کرد و هیچ وقت کنترل اعصابش را از دست نمی داد و همیشه به هوادارانش صدقه می داد. این یکی از خصوصیات افراد مشهور نسل جدید است.