گرمایش جهانی؛ واقعی یا یک دروغ بزرگ؟

تعداد شگفت آور زیادی از مردم هنوز تأثیر تغییرات آب و هوایی را دست کم می گیرند یا منکر این هستند که این تغییرات عمدتاً نتیجه فعالیت های انسانی است. اما چرا؟ یک فرضیه این است که این باورهای غلط ریشه در نوعی خودفریبی دارند، به این معنا که اگر مردم باور نداشته باشند که اوضاع واقعاً بد می شود، به سادگی کمبودهای آب و هوایی خود را می پذیرند.

به گزارش ایرنا، پروفسور فلوریان زیمرمن، اقتصاددان دانشگاه بن و مدیر تحقیقات موسسه IZA می گوید: ما این فرآیند فکری را «استدلال با انگیزه» می نامیم.

استدلال با انگیزه به ما کمک می کند رفتار خود را توجیه کنیم. مثلاً شخصی که سالی چند روز آخر هفته با هواپیما سفر می کند، خود را با این بهانه توجیه می کند که به هر حال هواپیما بدون او پرواز می کند یا اینکه یک پرواز کمتر یا بیشتر فرقی نمی کند یا حتی اینکه شخص دیگری وجود ندارد. تغییر اقلیم ناشی از اعمال انسان ثابت نشده است. همه اینها نمونه هایی از استدلال با انگیزه هستند. دستکاری حقایق تا زمانی که به ما اجازه دهد ضمن ادامه رفتار مضر خود، تصویر مثبتی از خود داشته باشیم.

خودفریبی برای حفظ یک تصویر مثبت از خود

اما این نوع خودفریبی چه نقشی در طرز فکر مردم در مورد تغییرات آب و هوایی دارد؟ در گذشته، شواهد علمی کمی برای پاسخ به این سوال یافت شده است. این مطالعه به تازگی این شکاف دانش را پر کرده و نتایج غیرمنتظره ای به همراه داشته است. زیمرمن و همکارش Lasse Stötzer یک سری آزمایش آنلاین با استفاده از یک نمونه آماری از 4000 بزرگسال در ایالات متحده انجام دادند.

در مرکز این آزمایش ها هدیه ای به ارزش 20 دلار بود. شرکت کنندگان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. اعضای گروه اول توانستند 20 دلار را بین دو سازمانی که هر دو متعهد به مبارزه با تغییرات آب و هوایی بودند تقسیم کنند. از سوی دیگر، افراد گروه دوم می‌توانند تصمیم بگیرند که 20 دلار را برای خود نگه دارند و در این صورت در نهایت پول را دریافت می‌کنند.

زیمرمن گفت: هر کس می خواست این پول اهدا شده را نگه دارد، باید آن را برای خودش توجیه می کرد. یکی از راه های انجام این کار انکار وجود تغییرات آب و هوایی است.

همانطور که مشخص شد، نزدیک به نیمی از افراد گروه دوم تصمیم گرفتند پول را نگه دارند. اکنون محققان می‌خواستند بدانند که آیا این افراد تصمیم خود را با انکار گذشته‌نگر تغییر آب و هوا توجیه می‌کنند یا خیر. بنابراین بدون «استدلال با انگیزه» باید در مورد گرم شدن کره زمین نیز رفتار مشابهی داشته باشند. اما اگر کسانی که پول را برای خود نگه داشته اند، اقدامات خود را از طریق خودفریبی توجیه می کنند، گروه آنها باید نسبت به تغییرات آب و هوایی بدبین تر باشند.

زیمرمن گفت، با این حال، ما هیچ نشانه ای از این اثر مشاهده نکردیم.

انکار تغییرات آب و هوایی: نشانه ای از هویت فرد؟

این یافته در دو آزمایش دیگر نیز تایید شد. زیمرمن گفت، به عبارت دیگر، مطالعه ما هیچ نشانه ای ارائه نکرد که تصورات غلط گسترده در مورد تغییرات آب و هوایی ناشی از این نوع خودفریبی است. در ظاهر، این خبر خوبی برای سیاستگذاران است. زیرا این نتایج ممکن است به این معنا باشد که تنها با ارائه اطلاعات جامع، می توان تصورات نادرست در مورد تغییرات آب و هوا را اصلاح کرد. اما اگر مردم واقعیت را تحریف کنند، چنین رویکردی (ارائه اطلاعات) نتیجه ای ندارد.

با این حال، زیمرمن خواستار احتیاط شد و اظهار داشت که داده‌های ما نشانه‌هایی از نوعی استدلال با انگیزه را نشان می‌دهد، به‌ویژه اینکه انکار وجود گرمایش جهانی ناشی از انسان بخشی از هویت سیاسی گروه‌های خاصی از مردم است. به عبارت دیگر، برخی افراد ممکن است خود را تا حدی با این واقعیت تعریف کنند که به تغییرات آب و هوایی اعتقاد ندارند. تا آنجا که به آنها مربوط می شود، این باور آنها را از سایر گروه های سیاسی متمایز می کند و بنابراین احتمالاً برای آنها اهمیتی ندارد که محققان در مورد آن چه می گویند.