این کشف که در غار تشان در استان خوزستان انجام شد، اولین گزارش از حضور میگوی خانواده Atyidae در زیستگاه های زیرزمینی ایران است.
بر اساس مقاله ای که به تازگی در مجله معتبر Subterranean Biology منتشر شده است، این گونه جدید با نام Caridina tashanica نه تنها اولین میگوی گرزی در ایران، بلکه اولین گونه از سرده Caridina در جهان است که در آب های حاوی گاز سولفید هیدروژن زندگی می کند.
یاسر فاطمی محقق پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی و یکی از نویسندگان این مقاله گفت:
این میگوها در حوضچه های داخل غار تشان و در مجاورت لایه های باکتریایی که از گاز سولفید هیدروژن تغذیه می کنند، یافت شده اند. وجود چنین گونه ای حاکی از یک اکوسیستم شیمیایی منحصر به فرد در اعماق غارهای زاگرس است که مستقل از نور خورشید عمل می کند.
غار تشان با دارا بودن چشمه های گوگردی فعال یکی از بی نظیرترین زیستگاه های زیرزمینی ایران است. پیش از این با همکاری همین تیم، پنج گونه جانوری جدید (از شکم، باله و سخت پوستان) از همین غار به دنیای علم معرفی شدند. کشف این میگوی جدید نشان می دهد که بخش بزرگی از تنوع زیستی غارهای ایران ناشناخته مانده است.
بر اساس این تحقیق، میگوی کور تشانی کاملاً فاقد رنگدانه بوده و چشمان آن به شدت تحلیل رفته (بدون رنگدانه بصری) که نشانه های بارز سازگاری با زندگی در تاریکی مطلق غارها است.
از دیگر ویژگی های این گونه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– شیلنگ بسیار بلند با دندانه های زیاد
– تخم های سفید و بزرگ (بدون مرحله لاروی شناور) که نشانه چرخه زندگی کاملاً زمینی (غیر دریایی) است.
– تفاوت های مورفولوژیکی آشکار با سایر میگوهای سطحی ایران مانند Caridina shahrazadae و Caridina fossarum.
این تحقیق با همکاری محمدجواد ملک حسینی (پژوهشگر مرکز تحقیقات آکادمی علوم اسلوونی)، یاسر فاطمی (موسسه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی تهران)، والریا زکاشک (دانشگاه لیوبلیانا) و سایر همکاران انجام شد.
نویسندگان مقاله هشدار می دهند که غار تشان و گونه های کمیاب آن به دلیل بازدیدهای انسانی، آلودگی و عدم آگاهی عمومی در معرض تهدید قرار دارند. آنها تاکید می کنند که این اکوسیستم منحصر به فرد نیاز به برنامه های حفاظتی و مدیریتی فوری دارد.
یاسر فاطمی محقق پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در این باره گفت: ثبت این گونه جدید در فاصله 25 کیلومتری از زیستگاه نزدیکترین خویشاوند زمینی خود (Caridina shahrazadae) نشان می دهد که چگونه انزوا در زیستگاه های زیرزمینی می تواند به شکل گیری گونه های جدید و کاملاً متمایز در فاصله کوتاهی منجر شود. این یافته اهمیت مطالعات بیشتر در غارهای زاگرس را دو چندان می کند.