به گزارش بازار، وضعیت کلی تولید، واردات، صادرات و اسقاط خودروهای فرسوده که در گزارش مرکز پژوهش های شورای اسلامی منعکس شده است، نشان می دهد که میزان تولید خودرو در سال 1403 حدود یک میلیون و 121 دستگاه بوده است که نسبت به سال گذشته که 926 خودرو بوده است بیش از 17 درصد کاهش داشته است.
اگرچه دلایل مختلفی برای این کاهش تولید وجود دارد، اما مهم ترین آنها مشکلات زنجیره تامین و ناهماهنگی های مختلف در سال های گذشته است.
همچنین بر اساس آمار منتشر شده میزان واردات در سال 1404 حدود 67 هزار دستگاه خودرو بوده است که نسبت به مدت مشابه سال 1403 که 63 هزار دستگاه خودرو بوده، 6.3 درصد رشد نشان می دهد.
بررسی ارزش صادرات در سال 1403 نسبت به سال 1404 نیز با کاهش 48 درصدی مواجه است به گونه ای که در سال گذشته ارزش صادرات در صنعت خودرو و قطعه سازی حدود 65 میلیون دلار بوده است در حالی که این رقم در سال 1403 حدود 126 میلیون دلار بوده است.
اسقاط خودروهای فرسوده در سال گذشته نیز نشان می دهد که کل اسقاط خودروهای فرسوده در سال گذشته به 204 دستگاه رسید که در سال 1403 به 350 دستگاه رسید که حاکی از کاهش 41.7 درصدی است.
همچنین برآوردها نشان می دهد که میانگین مصرف سوخت خودروها در سال گذشته 130 میلیون لیتر در روز بوده که در سال 1403 با 124.5 میلیون لیتر در روز رشد 4.4 درصدی را نشان می دهد. این موضوع ارتباط مستقیمی با کاهش تولید خودروهای جدید (که معمولا کم مصرف هستند) و همچنین اسقاط نشدن خودروهای فرسوده (که کم مصرف تر هستند) دارد.
سیاست دولت چهاردهم تسریع در اسقاط خودروهای فرسوده است. در این راستا سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) اجرای این طرح را بر عهده دارد. با اصلاحات انجام شده در آیین نامه اجرایی ماده 10 قانون سازمان صنعت خودرو، پیش بینی می شود ظرفیت اسقاط سالانه کشور به بیش از 350 هزار دستگاه خودرو برسد.
یکی از مهم ترین تغییرات آیین نامه جدید مربوط به ماده 15 است به طوری که در گذشته به ازای هر 12 خودرو یک خودرو از مدار خارج می شد، اما بر اساس اصلاحات جدید و بر اساس تبصره ماده 10 قانون، این نسبت به هر چهار خودرو یک خودرو تغییر یافته است. این بدان معناست که خودروسازان باید 25 درصد از تولید ماهانه خود را با اسقاط خودروهای فرسوده جبران کنند.
همچنین در بخش خودروهای وارداتی، خودروهای هیبریدی 50 درصد و خودروهای برقی تولید داخل از معافیت 100 درصدی عوارض اسقاط برخوردار شده اند تا ورود خودروهای پاک به کشور تسهیل شود.
پرداخت تسهیلات برای اسقاط خودروهای فرسوده نیز می تواند به نوسازی ناوگان حمل و نقل، کاهش آلودگی هوا و محیط زیست و همچنین مدیریت مصرف سوخت کمک کند.