معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران جزئیات برنامه بازآفرینی محله های جدید را اعلام کرد. برنامه ای که علاوه بر پیشنهاد افزایش وام نوسازی به 1.5 میلیارد تومان، پرداخت وام سپرده مسکن به سازندگان، کاهش هزینه های غیرساختمانی و تمرکز مشوق ها در 30 محله کشور است.
جهان صنعت نیوز، هزینه ساخت محدود به خرید مصالح و دستمزد کارگران نیست. هزینه صدور پروانه، بیمه کارگران و خدمات مهندسی نیز بخشی از هزینه هایی است که کار بازسازی واحدهای فرسوده را برای مالکان دشوار می کند. تامین سرمایه در دوره ساخت و ساز یکی دیگر از موانع نوسازی است. مخصوصاً برای خانوارهایی که تا اتمام ساختمان مجبورند مکان دیگری برای زندگی پیدا کنند.
در برنامه بازآفرینی محله جدید علاوه بر پیشنهاد افزایش تسهیلات نوسازی به 1.5 میلیارد تومان، سازوکارهای دیگری برای تامین مالی و کاهش هزینه های ساخت در دست بررسی است. یکی از این پیشنهادها پرداخت وام ودیعه مسکن به سازنده در دوره نوسازی ساختمان است.
عبدالرضا گلپایگانی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت نوسازی شهری ایران در گفت وگو با اقتصاد آنلاین به تشریح جزئیات این برنامه پرداخت و گفت: قرار است رویکرد جدید نوسازی مسکن را با ارائه خدمات عمومی و مشارکت ساکنان محله پیوند دهد.
به گفته وی، 30 محله در کشور برای اجرای این برنامه هدف گذاری شده است که شهرداری تهران نیز در توسعه و ترویج آن مشارکت دارد.
مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید.
*****
یکی از موضوعاتی که دنبال کرده ایم تامین مالی نوسازی مسکن است. ترجیح ما این است که سازنده یا توسعه‌دهنده وارد محله شود، ظرفیت‌های موجود را در کنار نهادهای داخلی شناسایی کند و با تأمین سرمایه، کار نوسازی، مقاوم‌سازی یا بهسازی مسکن را انجام دهد.
البته قرار نیست همه چیز به توسعه دهنده بستگی داشته باشد. اگر خود مردم می خواهند با کمک سازندگان فعال در محلات خانه هایشان را نوسازی کنند باید از طریق تسهیلات به آنها کمک کنیم.
در این زمینه پیشنهاد افزایش تسهیلات ارزان قیمت را داده ایم. به عنوان مثال اگر مبلغ تسهیلات اکنون 850 میلیون تومان است، پیشنهاد ما این است که این مبلغ به یک و نیم میلیارد تومان افزایش یابد.
پیشنهاد داده ایم وام ودیعه مسکن به سازنده پرداخت شود. فرض کنید قرار است خانه یک نفر در دو سال ساخته شود. در این مدت می توان وام مسکن به سازنده ارائه کرد.
پیشنهاد ما این است که دولت از محل صندوق ملی مسکن این تسهیلات را ارائه کند. این یکی از راه حل هایی است که ما برای کمک به تامین مالی پروژه های نوسازی پیشنهاد کرده ایم.
به غیر از تامین مالی پروژه ها، روی هزینه های غیرساختی ساخت و ساز نیز کار کرده ایم.
به عنوان مثال هزینه بیمه کارگران ساختمانی، هزینه صدور پروانه، نظارت بر هزینه دستگاه، مهندس ناظر و مهندس طراح از جمله مواردی است که بررسی کرده ایم.
تلاش ما بر این است که با استفاده از ظرفیت های نظام مهندسی و سایر سازوکارها راه هایی برای کاهش این هزینه ها پیدا کنیم. بنابراین حمایت از نوسازی تنها به پرداخت تسهیلات محدود نمی شود و کاهش هزینه های ساخت را نیز دنبال می کنیم.
30 محله را در کشور هدف قرار داده ایم.
رویکرد ما این است که برنامه بازآفرینی را به صورت متمرکز در یک محله دنبال کنیم. اگر قرار است امکانات فوق العاده بدهیم، بهتر است این امکانات را در محله های هدف متمرکز کنیم.
در برخی از این محله ها دفتر بازآفرینی محله ایجاد شده است و در سایر محله ها نیز در حال پیگیری مقدمات هستیم.
هدف این است که بتوانیم سه حوزه توانمندسازی ساکنان، ارائه خدمات عمومی و نوسازی مسکن در هر محله را پیش ببریم.
در سال های گذشته تجربیاتی در زمینه بازآفرینی محله داشته ایم. پروژه هایی در تهران و سایر شهرهای کشور با هدف بهسازی و نوسازی محلات تعریف شد که برخی از آنها در مقیاس نسبتاً بزرگ بودند.
این تجربیات نتایج تلخ و شیرینی داشت. سعی کرده ایم قطعاتی که جواب نداده اند را کاهش دهیم و از تجربیات موفق تری استفاده کنیم.
در رویکرد جدید، موضوع تنها نوسازی ساختمان ها نیست. ابتدا باید نهادهای موجود در محله و ظرفیت های خود محله را شناسایی کنیم.
ظرفیت محله یعنی افرادی که در آنجا زندگی می کنند، حضور دارند و احساس تعلق به محله خود می کنند. از اهالی و بزرگان گرفته تا بزرگان محله و نهادهایی مانند مسجد و امام جماعت.
به عنوان مثال مشاهده کردیم که در محله سیروس تهران چنین ظرفیت هایی وجود دارد. دفتر تسهیلگری که چند سالی است در این محله فعالیت می کند، تعدادی از این موسسات را شناسایی کرده است.
قرار است این ظرفیت ها در کنار نهادهای رسمی قرار گیرد و کمیته بازآفرینی محله تشکیل شود.
این کمیته در سه حوزه فعالیت می کند.
اولین زمینه توانمندسازی ساکنان است. وقتی از توانمندسازی صحبت می کنیم، منظور ما فقط توانمندسازی اقتصادی نیست. همچنین شامل جنبه های فرهنگی و اجتماعی می شود.
منطقه دوم ارائه خدمات سرانه به محله است. باید ببینیم محله چه کم دارد. مثلا فاقد سالن ورزشی یا کتابخانه است؟ سعی خواهیم کرد اعتباری برای ارائه این خدمات اختصاص دهیم. طبیعتا دولت و نهادهای حاکمیتی باید در ایجاد این امکانات نقش داشته باشند.
حوزه سوم نوسازی و مقاوم سازی مسکن است که برای آن هم ورود سازندگان و هم مشارکت مستقیم مردم را پیش بینی کرده ایم.
در واقع هدف جداسازی نوسازی مسکن از سایر نیازهای محله نیست.
*با توجه به اینکه شهرداری تهران در زمینه نوسازی بافت فرسوده نیز فعال است، آیا اجرای این برنامه خللی در اقدامات شهرداری نخواهد داشت؟
یکی از ارکان اصلی کمیته بازآفرینی محله، شهرداری است. بنابراین خود شهرداری نیز بخشی از این برنامه خواهد بود.
بله با شهرداری و شورای شهر تهران جلساتی داشته ایم و طرح را ارائه کرده ایم. در این جلسات نکاتی مطرح شد و برای رفع برخی نگرانی ها تغییراتی در نظرات خود ایجاد کردیم. همچنین تفاهم نامه ای با شهرداری رد و بدل کرده ایم. در واقع شهرداری باید با تیم کاری به عنوان یکی از ارکان اصلی بازآفرینی محله حضور داشته باشد.