یک مقام صنفی در پاسخ به گرانی تخم مرغ در بازار به دلیل مازاد تولید این محصول گفت: ریشه اصلی این گرانی را باید در بی ثباتی نرخ ارز و افزایش کمرشکن قیمت تمام شده تولید جست.
به گزارش خبرنگار مهر، مدتی است که قیمت تخم مرغ در بازار رو به افزایش است و گاهی یک شانه ۲ کیلویی تخم مرغ در برخی روزها به نزدیک به ۸۰۰ هزار تومان می رسد.
محمد مرادی مدیر عامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن در گفتگو با خیرنگار مهر در خصوص روند افزایشی قیمت تخم مرغ در بازارهای داخلی ضمن تاکید بر مازاد تولید کشور، ریشه اصلی این گرانی را در بی ثباتی نرخ ارز و افزایش قیمت تمام شده سرسام آور دانست.
وی اعلام کرد: کشور با مازاد تولید مواجه است و میزان تولید فعلی نیز مانند سال گذشته است. بنابراین در بازار با کمبودی مواجه نیستیم. حتی ما حدود 10 هزار تن مازاد تولید در ماه داریم.
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به توقف صادرات تخم مرغ، تصریح کرد: توقف صادرات راه حلی برای کنترل قیمت ها نیست، بلکه برخلاف منطق اقتصادی تنها زمانی باید جلوی صادرات را گرفت که با کمبود مواجه باشیم.
وی با اشاره به تاثیر مستقیم سیاست های ارزی بر بخش کشاورزی از جمله صنعت دام و طیور، گفت: از ابتدای اصلاحات اقتصادی در دی ماه 1404 نرخ ارز برای واردات نهاده های دام و طیور بر اساس 112 هزار تومان بود که امروز چندین برابر افزایش یافته است. برخلاف تصور، نرخ ارز در بازار آزاد بدون استثنا روزانه در حال افزایش بوده و این افزایش قیمت مستقیماً بر هزینه تامین مواد اولیه و در نهایت قیمت تمام شده تخم مرغ تاثیر گذاشته است.
تخم مرغ؛ محصول فوق استراتژیک در سبد محصول
این مسئول صنفی با اشاره به اهمیت پروتئین تخم مرغ برای سلامت جامعه افزود: تخم مرغ نه تنها یک کالای ضروری است، بلکه از نظر استراتژیک یکی از ارزان ترین و با کیفیت ترین منابع پروتئینی موجود است. قبل از اینکه بحث سبد کالای حمایتی مطرح شود، به مسئولان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشنهاد دادیم که تخم مرغ را به گونه ای در سبد کالای حمایتی لحاظ کنند تا دولت بتواند از قدرت خرید مردم در مقابل این اقلام استراتژیک حمایت کند.
وی ادامه داد: اما تمهیدات موثری اندیشیده نشده و حمایت های مورد انتظار از این محصول در سبد کالای خانوار انجام نشده است.
قیمت کل در واحدهای تولیدی 337 هزار تومان
مرادی با ارائه آماری از وضعیت فعلی تولیدکنندگان گفت: در حال حاضر قیمت تمام شده هر کیلوگرم تخم مرغ در مرغداری ها و واحدهای تولیدی به 337 هزار تومان رسیده است. با ادامه روند افزایش نرخ ارز و هزینه های جاری، این فشارها به شدت تولیدکننده را تحت فشار قرار داده است.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی پرورش دهندگان طیور کشور با بیان اینکه قیمت گذاری دستوری و تلاش برای سرکوب قیمت ها راه حل درستی نیست و تنها تداوم تولید را در کشور به خطر می اندازد، تصریح کرد: تولیدکننده نباید قربانی ناتوانی در مدیریت هزینه های اقتصادی شود. انتظار داریم دولت به جای فشار بر تولیدکننده، با ارائه تسهیلات ارزان و واقعی از زنجیره تولید حمایت کند. از آنجایی که تسهیلات بانک مسئول این بخش برای این صنعت گران‌تر از وام‌های بدون پشتوانه است، در واقع حمایت محسوب نمی‌شود.
حمایت از تولید و حمایت از مصرف کننده دو مقوله مجزا هستند
مرادی با تاکید بر ضرورت تفکیک دو حوزه حمایت از تولید و حمایت از مصرف کننده گفت: حمایت از مصرف کننده و ایجاد آرامش در بازار وظیفه مستقیم دولت و برآورد توان اقتصادی مردم است که باید از طریق بسته های حمایتی مستقیم انجام شود. فشار ناشی از عدم توانایی مردم در خرید نباید به تولیدکننده منتقل شود.
وی افزود: ثبات تولید کشور مستلزم درک این واقعیت است که هزینه های تحمیلی ناشی از تغییرات ارزی، تولید را با چالش های جدی مواجه کرده است.
کشورهای همسایه، بازار صادرات تخم مرغ ایران
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغ تخمگذار میهن در بخشی دیگر از سخنان خود به بررسی ابعاد فنی بازار تخم مرغ از جمله ظرفیت های صادراتی، الگوی مصرف داخلی و چالش های مربوط به سازوکارهای کنترل قیمت پرداخت.
مرادی در پاسخ به سوالی درباره بازارهای صادراتی، با اشاره به ویژگی های فیزیکی این محصول، محدودیت های جغرافیایی صادرات تخم مرغ را تشریح کرد و گفت: به دلیل ماهیت حساس و فسادپذیری بالای تخم مرغ، صادرات ما عمدتاً به کشورهای همسایه محدود می شود. بازارهای هدف ما شامل کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق و افغانستان است که از نظر جغرافیایی به ما نزدیک هستند.
وی با ارائه ارقام دقیق از وضعیت عرضه و تقاضا افزود: ماهانه حدود 115 هزار تن تولید داریم که حدود 105 هزار تن آن نیاز داخلی ما در این فصل را تامین می کند و مازاد تولید ما حدود 10 هزار تن است که قابلیت صادرات در بازارهای همسایه را دارد.
مصرف سرانه؛ بالاتر از میانگین جهانی
این مقام صنفی با مقایسه مصرف داخلی و جهانی بر اهمیت استراتژیک این محصول در سبد غذایی ایرانیان تاکید کرد و گفت: میانگین سرانه مصرف تخم مرغ در دنیا حدود 11 کیلوگرم است در حالی که در کشورهای پیشرفته این رقم به 18 تا 20 کیلوگرم می رسد. نکته قابل توجه این است که سرانه مصرف در کشور ما حدود 14.5 کیلوگرم است. یعنی مصرف ما بالاتر از میانگین جهانی است و با کشورهای پیشرو در این زمینه کمی فاصله دارد.
مرادی در بخشی از سخنان خود به چالش های مربوط به تعیین قیمت پرداخت و گفت: در حال حاضر «قیمت مصوب» نداریم و مدت هاست که این واژه کنار گذاشته شده است. اما در عمل نوعی «کنترل قیمت» از طریق تعامل اتحادیه، وزارت جهاد و ستاد تنظیم بازار اعمال می شود. با همکاری وزارت جهاد کشاورزی قیمت تمام شده را محاسبه و تحلیل می کنیم، اما تعیین اینکه آیا این قیمت باید به عنوان قیمت مصوب در نظر گرفته شود یا خیر بستگی به تصمیمات ستاد تنظیم بازار و تعامل وزارتخانه های مختلف دارد.
وی با انتقاد از روش های کنونی افزود: اگرچه مداخلات دولت در بسیاری از نقاط جهان رایج است، اما مدل فعلی که در آن واقعیت های تولید نادیده گرفته می شود، مدلی است که از نظر علمی مردود است. آنچه امروز شاهد آن هستیم این است که کنترل قیمت بر اساس واقعیت های بازار نیست و این موضوع ثبات تولید را با خطر جدی مواجه می کند.
پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت تصمیمات بازار پروتئین
این مقام صنفی با اشاره به تفاوت واکنش‌های بازار در بخش‌های مختلف، بر حساسیت بالای بخش مرغ تخمگذار تاکید کرد و گفت: تصمیمات اتخاذ شده در بخش گوشت مرغ بین 45 تا 50 روز تأثیر دارد، اما در بخش تخم‌گذاری تأثیر تصمیم‌های مدیریتی بسیار بلندمدت است و ممکن است حداقل 6 تا 7 ماه طول بکشد تا عواقب آن در بازار ظاهر شود.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن در پایان خواستار حمایت عملیاتی و واقعی شد و تصریح کرد: تولیدکننده با وجود همه مشکلات، ماهانه 10 هزار تن مازاد تولید دارد که نشان از اهتمام وی به تامین نیازهای کشور دارد. انتظار ما این است که حمایت از مردم از طریق بسته های حمایتی (مانند سبد کالا) و حمایت از تولیدکننده از طریق تامین سرمایه در گردش به صورت جداگانه و در مجاری واقعی آنها برای جلوگیری از بحران تولید انجام شود.