در شرایطی که روز چهارشنبه عید سعید فطر اعلام شده است، بسیاری به دنبال یافتن پاسخ سوالات خود در مورد فطریه هستند. یکی از سوالات اصلی بسیاری از این افراد این است که وظیفه میهمان بر عهده کیست؟
در مورد فطریه شخصی که در شب عید فطر و قبل از غروب آفتاب در آخرین روز ماه مبارک رمضان میهمان است، نظرات مختلفی بیان شده است که به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم:
امام خمینی (ره): فطریه مهمانی که قبل از غروب عید فطر با رضایت میزبان وارد شود و نان خوار حساب شود بر میزبان واجب است.
آیت الله خامنه ای: با شب مهمونی نان حساب نمیشه.
آیت الله بهجت: اگر میهمان قبل از هلال ماه شوال برای غذا آمد – اگر چه بعدا نتواند غذا بخورد – فطریه او بر میزبان واجب است.
آیت الله مکارم شیرازی: اگر مهمان فقط برای شب عید دعوت شده باشد، میزبان مکلف به پرداخت فدریه او نیست.
آیت الله صافی گلپایگانی: اگر میهمان شب عید فطر قبل از غروب وارد شود و بگویند امشب به او نان داد – هرچند نان خوار محسوب نمی شود – [بر میزبان]واجب است.
آیت الله سبحانی: فطریه مهمانی که قبل از غروب آفتاب با رضایت صاحب خانه وارد شده و عرفاً نان آور خانه محسوب می شود، بر میزبان واجب است.
همچنین به یاد داشته باشید که اگر شخصی چند روز قبل از عید فطر وارد خانه میزبان شود و تا عید فطر مهمان او باشد به نظر همه علما نان آور میزبان و در نتیجه میزبان است. باید فطریه خود را بپردازد.
سؤال دیگر این است که وقتی سرپرست خانواده فطریه می دهد، طبیعتاً افراد خانواده معاف می شوند. درست است؟
آره. نان آوران یا خانواده ها نیز از پرداخت مالیات طبیعی معاف هستند. برای شناخت نان آور باید دانست که همه کسانی که از نظر اقتصادی و خوراک به اموال شخصی وابسته هستند نان آور خانه محسوب می شوند. چون باید خرج غذا و مایحتاج آنها را بدهد.
اگر نان آور کسی خوداشتغال باشد و درآمد کسب کند چه؟ آیا همچنان از پرداخت مالیات طبیعی معاف هستند؟
آره. نکته قابل توجه این است که نان آور خانه بزرگ یا کوچک، عاقل یا غیر عاقل، مسلمان یا غیر مسلمان فرقی نمی کند. یعنی نان آور غیر مسلمان یا صغیر شامل فطریه است و ولی او و مخارج او باید فطره او را بپردازد.
ماهیت جنین و نوزاد
گروه دیگری که فدریه برای آنها لازم نیست جنین در شکم مادر است. به دنیا آوردن فرزندی که در شکم مادر است و هنوز به دنیا نیامده است، واجب نیست، زیرا هنوز نان آور کسی محسوب نمی شود.
در ضمن نوزادی که بعد از غروب آفتاب روز آخر ماه مبارک رمضان به دنیا بیاید فطره ندارد. اما اگر در ماه رمضان و قبل از غروب روز آخر این ماه نوزادی به دنیا بیاید، باید فطریه او را پدر یا کسی که مخارج مادر را بر عهده دارد بپردازد.
دختری که به خانه شوهرش می رود
اگر دختری در آخرین روز ماه مبارک رمضان قبل از غروب آفتاب به خانه شوهر برود و زندگی مشترک خود را رسما آغاز کند، فطریه او بر عهده شوهر است. اما اگر روز آخر ماه رمضان بعد از غروب آفتاب به خانه شوهر برود، پدرش باید فطریه او را بدهد. یعنی دختری که ازدواج کرده، ولی در خانه پدری زندگی می کند، فدریه او بر عهده پدر است، مگر اینکه روز آخر ماه رمضان قبل از غروب آفتاب به خانه شوهر برود.
پرسش و پاسخ بر اساس سایت نظرسنجی آیت الله مکارم شیرازی
زکات فطره کسی که قبل از غروب آفتاب نان دیگری می خورد چه کسی است؟
اگر نان خور کسى باشد، ولى قبل از غروب آفتاب نان خوار دیگر شود، زکات فطره او بر عهده شخص دوم است، مانند اینکه دخترى قبل از غروب آفتاب به خانه شوهر برود و شوهرش باید فطره او را بدهد. .
اگر کسى هر شب براى فقیرى افطار کند، آیا باید فدیر او را بدهد؟
در فرض سؤال، واجب نیست و با افطار، نان خوار محسوب نمی شود.
آیا کسی که قبل از غروب عید فطر نان خوار محسوب می شود باید زکات فطره خود را بدهد؟
انسان باید قبل از شب عید فطر نان خور او را بدهد، چه بزرگ باشد چه کوچک، چه مسلمان باشد چه کافر، چه نفقه داشته باشد و چه نباشد، چه با او زندگی کند. او یا در جای دیگر
اگر کسى هر شب براى فقیرى افطار کند، آیا باید فدیر او را بدهد؟
در فرض سؤال، واجب نیست و با افطار، نان خوار محسوب نمی شود.
آیا زکات فطره مهمان بر عهده میزبان است؟
فطره مهمان بر عهده صاحب خانه نیست مگر اینکه چند شب مهمان او باشد تا نان آور او محسوب شود.
اگر پنج شب قبل از شب عید فطر مهمان کسی باشد، ولی شب عید را در منزلش افطار کند و از شب بعد از عید دوباره مهمان همان شخص شود; چه کسی مسئول ذات اوست؟
ذات بر اوست; اما لازم است دقت داشته باشید که برای پرداخت این هزینه از هاست خود اجازه بگیرید.
حداقل مدت زمانی که یک نفر باید مهمان میزبان باشد چند شبانه روز است تا نان آور خانه او محسوب شود؟
در فرض سوال چهار پنج روز کافی است.
اگر پنج شب قبل از شب عید فطر مهمان کسی باشد، ولی شب عید را در منزلش افطار کند و از شب بعد از عید دوباره مهمان همان شخص شود; چه کسی مسئول ذات اوست؟
ذات بر اوست; اما لازم است دقت داشته باشید که برای پرداخت این هزینه از هاست خود اجازه بگیرید.