اکثر ساکنان عنبران اهل سنت شافعی هستند و محله های این شهر از سه روستای سابق عنبران بالا، عنبران بیان و امین جان تشکیل شده است.
قالی بافی در عنبران بسیار رونق دارد و بسیاری از خانواده ها آن را امتحان می کنند. این شهر به عنوان شهر فرش ملی شهرت زیادی دارد و قابلیت ثبت جهانی را دارد.
وقتی دستان لطیف و نجیب قالی بافان رنگ ها را بر درها می پاشند و پودها را می بندند تا نقش هایی به یاد ماندنی به نمایش بگذارند، گویی کهربا پر از کهربا و عود می شود و نقش هر قالی صدها رویا و خاطره را در ذهن زنده می کند.
به گفته مدیر روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل، شهر ملی فرش ایران یکی از مراکز مهم تولید محصولات صنایع دستی در استان اردبیل است و پنج هزار هنرمند صنایع دستی به تولید فرش و سایر صنایع دستی مشغول هستند.
یاسر رعنایی افزود: قالی بافان عنبران به صورت کارگاهی و انفرادی فعالیت می کنند و تولیدات آنها ظرفیت بزرگی برای صنایع دستی در استان اردبیل محسوب می شود و در حال حاضر عنبران به عنوان شهر ملی قالی شناخته می شود.
وی ادامه داد: با توجه به ظرفیت های موجود، تبدیل عنبران به شهر جهانی صنایع دستی در حال پیگیری است و پرونده آن در مراحل پایانی است و در این راستا توسعه برخی زیرساخت ها و تامین امکانات مورد نیاز است و مساعدت مسئولان ارشد استانی و کشوری می تواند راهگشا باشد.
وی بیان کرد: در استان اردبیل حدود 30 هزار هنرمند در 60 رشته صنایع دستی فعالیت می کنند و قالی کهربایی از نظر شکل، فرم، رنگ، کیفیت، بازاریابی و مشتری پسندی حرف های زیادی برای گفتن دارد و از شهرت خاصی برخوردار است.
رعنایی افزود: علاوه بر قالی، چرم و ملیله دوزی، نمین دوزی، منبت سنگ خلخال، جاجیم بافی، قالی بافی، پالاز بافی، ورنی بافی، شیشه تراشی، مسند بافی، سفالگری، چاقوسازی، قلمدان و کاشی کاری منبت از جمله صنایع دستی معروف استان است.
دبیرخانه شهر ملی گلیم بازسازی می شود
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل از طرح احیای ساختمان صنایع دستی عنبران و راه اندازی دبیرخانه ملی گلیم در آن خبر می دهد.
جلیل جباری در این خصوص گفت: صنایع دستی شهر ملی گلیم و هنرمندان آن نیازمند حمایت هستند و قرار است فعالیت هنرمندان صنایع دستی به ویژه در شهرستان های ملی صنایع دستی تسهیل شود.
وی افزود: از همه فرصت ها و امکانات برای بهبود شرایط کار صنعتگران استفاده می کنیم و برای آموزش فرش و نقوش آن برنامه داریم تا اصالت فرش حفظ شود اما اگر صنعتگران فعال و همراه نباشند تلاش ما در این زمینه بی معنا است.
وی گفت: نمایشگاه های مختلفی به ویژه نمایشگاه ملی صنایع دستی اردبیل در نظر گرفته شده است و از حضور صنعتگران عمبرانی برای معرفی بیشتر قالی های این منطقه استفاده خواهیم کرد.
راز بافت فرش کهربایی
به گفته کارشناسان، قالیچه عمبران یکی از شاخص ترین فرش های دستباف استان اردبیل است که به دلیل اصالت در مواد اولیه و نقوش خاص بر اساس سنت های بومی شهرت دارد. برای فرش از پشم مرغوب از گوسفند محلی و رنگهای گیاهی طبیعی مانند روناس، پوست گردو و نیل استفاده میشود که دوام، لطافت و ثبات رنگ بالایی به آن میدهد.
فرش کهربایی با تکنیک تخت بافی و تراکم بالای تار و پود تولید میشود که باعث استحکام و ماندگاری آن در استفاده روزمره میشود، نقشهای قالیها هندسی و بافته میشود و نقوشی مانند «لچک و ترنج»، «بته جکه» و «لاله» با الهام از فرهنگ عشایری و بدون نمادسازی پیشفرض و بومی خلق شدهاند.
ترکیب مواد طبیعی، بافت متراکم و نقوش هندسی ذهنی، قالیچه امباران را به یکی از بدیع ترین و متمایزترین قالیچه های دستبافت منطقه تبدیل کرده است.
امباران در راه جهانی شدن
ایرج سپیدکار رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان نمین درباره برنامه ریزی برای ثبت جهانی فرش عنبران گفت: حدود 3500 بافنده فرش با مجوز تولید انفرادی یا کارگاه در شهرستان عنبران فعالیت می کنند.
به گفته وی، پرونده ثبت جهانی فرش کهربا در حال تهیه و نهایی شدن است و سازمان یونسکو «سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد» مولفه ها و شاخص هایی را برای ثبت جهانی شدن کهربا اعلام کرده است.
سپیدکار ادامه داد: برخی از آنها مانند نامگذاری خیابان ها و پارک های شهر که باید از طرح، رنگ، نام، اصطلاح و نقش فرش در حال اجراست.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان نمین گفت: برخی ویژگی ها نیز به اصالت طرح ها و نقش های قالی مربوط می شود که باید رعایت شود.
آری آری عنبران خوش رنگ و معطر خود را برای کاندیداتوری جهانی آماده می کند تا با هنر و فرهنگ اصیل و تاریخی خود نام و آوازه استان اردبیل و ایران را به گوش جهانیان فریاد بزند و پرچم پرافتخار کشورمان را در اوج عزت و احترام به اهتزاز درآورد.