تعداد مناسبت های مذهبی که با تجلیل از شیعیان همراه است کم نیست، اما از جمله این ایام عزیز و مبارک، نهم ربیع الاول، آغاز امامت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است. صلح، جایگاه ویژه ای دارد و نوید حکومت موعود عدالت جهانی را می دهد و یک جامعه معنوی زیبا را نوید می دهد. . مدینه فاضله الهی که با ولادت و اعتلای به امامت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف وارد فاز عملیاتی شده است. غیبت آن حضرت به معنای قطع ارتباط و دوری این جامعه نیست; بلکه به این معناست که بشریت باید خود را آماده کند. به همین دلیل است که ما هر سال این روز را جشن می گیریم. روز شکرگزاری از ولایت و نعمت بزرگ الهی که با برنامه های ویژه به این مناسبت در مساجد و محافل مذهبی برگزار می شود.
جایگاه و ویژگی های نهم ربیع را با حجت الاسلام خدامراد سلیمان محقق و نویسنده حوزه مهدویت گفت و گو کرده ایم. وی معتقد است: انقلاب اسلامی امتداد ناگزیر حرکت به سوی کمال در عصر غیبت است. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانیم.
موضوع بیعت در تاریخ اسلام و آموزه های مهدویت چه جایگاهی دارد و این مفهوم برای مردم امروزی چگونه بازاندیشی می شود؟
بیعت و جایگاه بیعت در تعالیم مهدویت جایگاه ویژه ای دارد; اینکه انسان خود را متعهد به حضرت حجت (عج) بداند و خود را ملزم به انجام مسئولیت بداند. البته بیعت در گذشته و حتی قبل از اسلام با عناوین مختلفی وجود داشته است. انسان ها با حاکمان، حاکمان و حکومت ها بیعت کردند. آنها برای حمایت از این حاکمیت و حاکمیت برای تحمل مسئولیت ها تعهد می کنند. حضور پیدا کنید و در جاهایی که نیاز است نقش بازی کنید. بدیهی است که بیعت در دوره اسلامی ویژگی های خاص خود را دارد. در زمان پیامبر اسلام، مسلمانان در مواردی که در موارد ضروری حضور داشتند، با او بیعت کردند; در جنگ ها در حمایت از حکومت اسلامی، در دفاع از حریم حکومت اسلامی با تمام قوا می ایستند. این بیعت در زمان غیبت قدری متفاوت شده است و به لحاظ اینکه ما حضور مشهود امام معصوم را نداریم، شاید این بیعت حساسیت و اهمیت بیشتری پیدا کرده است. حال چگونه این بیعت متفاوت است.
اگر بخواهیم مثالی از مصادیق بارز بیعت در زندگی روزمره بزنیم، به کدام یک از این نمونه ها اشاره می کنید؟
یکی از مصادیق این بیعت در دعای عهد که مستحب صبح است به ما عرضه می شود. مفاد و مفاد این تعهد مهم است. در عصر ما که الان عصر غیبت است و انشالله در آستانه ظهور است، این بیعت را با عناوین مختلف از جمله دعای عهد مطرح می کنیم. البته این بیعتی که در این ایام و روزهای زندگی با حضرت حجت(عج) می بندیم، الزامات و مسئولیت هایی را بر دوش ما می آورد و دفاع مستمر و تمام عیار از اهداف و آرمان هایی است که وجود مقدس حضرت حجت(عج) قرار است در تمام کره زمین عملیاتی شود. یعنی بیعت و پیمان با پیامبر اکرم برای من کافی نیست. قطعاً این عهد و پیمانی که با حضرت حجت(عج) می بندیم باید در اعمال و رفتار و حمایت ما از اهداف حضرت حجت(عج) باشد. لذا الزامات بیعت ما با حضرت مهدی (عج) مهم است.
نظر شما در رابطه با تبیین فلسفه، شرایط و الزامات بیعت با امام زمان (عج) و بیان مصادیق عملی و به روز از جمله موضوع حمایت از فلسطین و غزه که یکی از آنهاست چیست؟ مظاهر بیعت عملی با امام زمان (عج) در عصر حاضر؟
یکی از اهداف ویژه حضرت حجت(عج) دفاع از مظلوم، سرکوب ظالم و نابودی ظلم در تمام کره زمین است. خوب اگر با چنین امامی که قرار است چنین هدفی را دنبال کند بیعت کنیم باید در زندگی خودمان به آن توجه کنیم. نمی توان با امام بیعت کرد و عهد کرد که هدف اصلی او مبارزه با ظالم باشد، اما امروز در زندگی خودمان نسبت به ظلمی که در حق مردم می شود هیچ عکس العملی نداریم. یکی از مصادیق بارز بالاترین ظلم به بشریت، رژیم غاصب صهیونیستی است که روزانه افراد زیادی، کودکان، زنان، پیر و جوان و به طور کلی مستضعفان را می کشد. خوب اگر ما با امامی که قرار است روزی بیاید با امثال این میکروب های فساد بجنگیم و آنها را از بین ببریم، امروز باید در مقابل این موضوع واکنش نشان دهیم. حالا وقتی امکان حضور در جبهه در مقابل ظلم وجود داشته باشد، انسان حضور پیدا می کند، اما اگر حضور فیزیکی در آن شرایط ممکن نیست، باید در مقابل این ظلم و ظالم به هر نحو ممکن کاری کرد. راه و با هر وسیله ای امروز فضای مجازی دست خود را به روی ظالمان باز کرده است. می توان با استفاده از ابزار رسانه ای برای اعلام مظلومیت مردم مظلوم اقدام کرد. متأسفانه بسیاری از مسلمانان نسبت به این موضوع تعهدی احساس نمی کنند، در حالی که برای ما مسلمانان واجب قطعی و شرعی است که واکنش نشان دهیم.
البته رسیدن به اهداف عالی از جمله حکومت مهدوی نیز نیازمند پیشینه است. در این زمینه چه چیزهای برجسته ای وجود دارد؟
یکی از مظاهر آمادگی برای فراهم آوردن شرایط برای رسیدن به اهداف، اقتدار است. ما وظیفه داریم و موظفیم در زندگی دینی خود همه امکانات و شرایط خود را فراهم کنیم و در مقابل دشمنان نیز با اقتدار بایستیم. الحمدلله در پرتو رهنمودهای ائمه اطهار انقلاب اسلامی و زحمات شهدایی که در این راه اقتدار کشور را یاری کردند، شاهد نظامی مقتدر هستیم که هیچ یک از سران کفر و استکبار به خود اجازه تفکر نمی دهند. حمله لحظه ای به ایران الحمدلله در پرتو رشادت های سرداران بزرگ، امروز شاهد اقتداری هستیم که نیروهای نظامی و انتظامی ما خود را متعهد به حضرت مهدی (عج) می دانند.
موضوع برجسته سازی و قرائت مراسم حضور فرماندهان نظامی و ارشد کشور در قالب مراسم صبحگاهی «سوگند نظامی» برای بیعت با امام زمان عج در آستان مقدس مسجد جمکران را چگونه ارزیابی می کنید. به عنوان یکی از عالی ترین و برجسته ترین نمادهای بیعت با امام زمان عج در جمهوری اسلامی؟
آری یکی از جلوه های زیبایی که این روزها شاهد آن هستیم قراردادی است که نیروهای نظامی و فرماندهان ارشد ما در روز نهم ربیع به همین مناسبت گرد هم می آیند و با حضرت مهدی (عج) تجدید قرارداد می کنند. این موضوع یکی از زیباترین نمونه های بیعت با حضرت حجت (عج) است. با جان و دل می گویند ای حجت الهی، اگر ظهور کردی اجازه ظهور پیدا می کنی، با جان و دل به تو کمک می کنیم. به روح بلند همه شهدا به ویژه سردار شهید سلیمانی که می توان گفت نمونه بارز یاری حضرت حجت (عج) در این دوران است، درود می فرستیم.
به نظر شما تبیین و تبلیغ ضرورت و شرایط بیعت خانواده با امام عصر(عج) با محوریت نقش مادر در روز نهم ربیع در تبیین فرهنگ مهدویت در جامعه چیست؟ ?
در کنار رهبران نظامی که عنصر کلیدی در ظهور و قیام حضرت حجت (عج) هستند، نباید از نقش خانواده ها غافل شد. یقیناً پدران، مادران و هسته اصلی خانواده نقش ویژه ای در پیوند و بیعت با حضرت حجت (عج) دارند. متأسفانه امروز دنیای غرب با تفکر اشتباهی که در گذشته انجام داده اند، آسیب های زیادی به اهمیت خانواده وارد کرده است. الحمدلله آموزه های اسلامی بر خانواده تأکید فراوان دارد. نقش خانواده در هدایت افراد بی بدیل است و می توانیم این بحث بیعت خانواده با حضرت حجت (عج) را با محوریت والدین ترویج دهیم. چه زیباست که در این روز خجسته خانواده ها در یک مراسم جشن با حضرت حجت(عج) و اهداف آن حضرت آشنا شوند و با خود عهد کنند که با اهداف حضرت مهدی(عج) و قیام جهانی ایشان همسو باشند. فراموش نکنیم که امروز در پرتو انقلاب اسلامی می توان به راحتی و به روشنی از معارف مکتب اهل بیت سخن گفت.
انقلاب اسلامی به عنوان یکی از بسترهای نهضت مهدوی چه شرایطی را برای تسهیل در این زمینه فراهم کرده است؟
انقلاب اسلامی گسترش اجتناب ناپذیر حرکت به سوی کمال در غیاب حجت الهی است. در این عصر شاهدیم که زمینه ها و پایه های این پیمان با حضرت حجت (عج) فراهم شده است. اما خب، مطلوب نیست، 100 درصد آن چیزی نیست که باید به آن می رسیدیم. امروز باید تمام اهداف قیام جهانی حضرت حجت (عج) را در آموزه های اسلامی در زندگی خود پیاده کنیم. ما نمی توانیم بگوییم منتظر امامی هستیم که عدل و قسط را برپا می کند، اما در زندگی خودمان به عدل و قسط توجهی نداریم. بنابراین میتوانیم از بستری که انقلاب اسلامی در راستای همسویی با حضرت حجت (عج) فراهم کرده، نهایت بهره را ببریم.
به نظر ما به موضوع مهدویت و جایگاه آن در زمامداری مهدوی تا آنجا که لازم بوده در نظام آموزشی رسمی کشور پرداخته شده است؟
می توانیم حکومت مهدوی را به عنوان یک حکومت متعالی معرفی کنیم. متأسفانه در مورد مهدویت آنطور که باید بحث نکردیم یا شاید هم به اندازه کافی بحث نکردیم. حیف که ما در نظام آموزشی رسمی خودمان چندان جایگاهی برای مهدویت قائل نشدیم. اگر کسی ادعا کرد می تواند دلیل بیاورد. در دوران مدرسه آنطور که باید با مشکل مهدویت برخورد نکرده ایم. در دوره های مختلف دانشگاهی بحث مهدویت را مطرح نکردیم و یا آن طور که باید و باید مطرح نکردیم. امید است در این زمینه اهتمام بیشتری نسبت به این وظیفه و مسئولیتی که بر عهده همه ماست داشته باشیم. قطعا امروز بحث حکومت داری یک موضوع مهم است. تبیین امر متعالی و مهدوی همکرانی می تواند امروز چشم اندازی روشن برای تداوم نظام مقدس اسلامی به ما ارائه دهد. در این میان نقش نخبگان و فرهیختگان در این عرصه بسیار کلیدی و اساسی است و باید بیش از گذشته وارد عرصه شوند و با توضیحاتی که انجام می دهند نیازها را برجسته کنند و متولیان این امور باید. نسبت به خود مسئول باشند. sensitize چه زیباست که در کتب درسی ما در کنار همه دروسی که دارد، بسیاری از آنها ضروری و واجب است، باید توضیحاتی جدی درباره مسئله حضرت حجت (عج)، همکرانی تعالی، حکومت مهدوی و مانند