فرض کنید روی سیاره مریخ فرود آمده اید. برای زنده ماندن به چه چیزی نیاز دارید؟ اول از همه به آب، غذا، سرپناه و البته اکسیژن.
به گزارش یورونیوز، در سیاره زمین، اکسیژن در هوا وجود دارد و گیاهان و برخی از انواع باکتری ها نیز آن را برای ما تامین می کنند.
اما اکسیژن تنها گاز موجود در جو زمین نیست. این حتی فراوان ترین گاز روی سیاره ما نیست. در واقع تنها 21 درصد هوای ما از اکسیژن و بخش قابل توجهی از آن (حدود 78 درصد) از نیتروژن تشکیل شده است.
حال، اگر بیشتر هوا از نیتروژن تشکیل شده است، چرا ما اکسیژن تنفس می کنیم؟ پاسخ این است که وقتی نفس میکشیم، هر آنچه در هوا است را وارد بدن خود میکنیم. اما بدن ما فقط از اکسیژن استفاده می کند و با بازدم، بقیه گازها را دوباره بیرون می اندازد.
هوای مریخ
جو مریخ نازک است و حجم آن تنها 1 درصد جو زمین است. به عبارت دیگر، 99 درصد هوای کمتری در مریخ نسبت به زمین وجود دارد.
یکی از دلایل چنین جو نازکی این است که اندازه مریخ تقریباً نصف زمین است و گرانش آن به اندازه کافی قوی نیست که از خروج گازهای جوی به فضا جلوگیری کند.
فراوان ترین گاز موجود در جو مریخ یا به عبارت دیگر 96 درصد هوای آن گاز دی اکسید کربن است.
این در حالی است که برای ساکنان سیاره دی اکسید کربن گازی سمی محسوب می شود و به همین دلیل این گاز کمتر از 1 درصد جو سیاره ما را تشکیل می دهد.
مریخ تقریباً هیچ اکسیژنی ندارد و در واقع تنها «یک دهم» هوای سیاره از اکسیژن تشکیل شده است که برای بقای انسان کافی نیست.
به همین دلیل، اگر سعی کنید بدون استفاده از تجهیزات لباس فضانوردی که اکسیژن مورد نیاز ما را تامین می کند، در جو مریخ نفس بکشید، بلافاصله خواهید مرد.
زندگی بدون اکسیژن
تاکنون محققان هیچ مدرکی دال بر وجود حیات در مریخ پیدا نکرده اند. اما جستوجو تازه آغاز شده است و کاوشگرهای روباتیک هنوز سطح مریخ را خراشیدهاند.
در مریخ، اکسیژن کافی برای حفظ حیات وجود ندارد، اما آب مایع بسیار کمی نیز در سطح آن یافت شده است. دمای هوا در مریخ نیز بسیار سرد است و در شب به بیش از 73 درجه سانتیگراد می رسد.
با این حال، برخی از موجودات از سیاره ما می توانند در مریخ زنده بمانند. به خصوص موجوداتی که در میان یخ های قطب جنوب، در کف اقیانوس ها و کیلومترها زیر پوسته زمین پیدا شده اند. در این مکان ها دمای بسیار گرم یا بسیار سرد است، تقریباً آب وجود ندارد و اکسیژن کمی یافت می شود.
به همین دلیل، اعتقاد بر این است که حتی اگر در حال حاضر حیات در مریخ وجود نداشته باشد، ممکن است میلیاردها سال پیش وجود داشته باشد، زمانی که اتمسفر ضخیمتر، اکسیژنتر، گرمتر و میزان آب مایع روی سطح مریخ بود. بالاتر
این نیز یکی از اهداف مأموریت “پایداری” مریخ نورد ناسا برای کاوش مریخ است. این به معنای جستجوی نشانه های حیات در مریخ باستانی است. به همین دلیل، این کاوشگر به دنبال فسیلهایی از موجوداتی است که احتمالا زمانی در آنجا زندگی میکردهاند و احتمالاً زندگی بدوی مانند میکروبها در صخرههای مریخ داشتهاند.
تولید اکسیژن در مریخ
یکی از هفت ابزار مفید کاوشگر Endurance دستگاهی به نام MOXIE است که می تواند دی اکسید کربن موجود در جو مریخ را به اکسیژن تبدیل کند.
اگر این دستگاه همانطور که دانشمندان امیدوارند کار کند، فضانوردانی که در آینده روی مریخ فرود می آیند نه تنها می توانند اکسیژن خود را تولید کنند، بلکه می توانند از آن به عنوان یکی از مواد تشکیل دهنده سوخت موشک برای بازگشت به زمین استفاده کنند.
هر چه انسانها بتوانند در مریخ اکسیژن بیشتری بسازند، نیاز کمتری به رساندن اکسیژن مورد نیاز خود از زمین به مریخ دارند و در نتیجه سفر فضانوردان به مریخ آسانتر میشود.
ناسا هنوز در حال کار بر روی فناوری های جدید برای ارسال انسان به مریخ است و این رویا ممکن است در دهه آینده، شاید در اواخر دهه 2030، به واقعیت تبدیل شود.