رقابت در صنعت خودرو نیازمند قوانین جدید| وزیر صمت نسبت به سیاست های خودرویی شفاف سازی کند

امید محمدی; بازار: سید محمد اتابک وزیر حراست دولت چهاردهم به ایجاد رقابت در جریان رای اعتماد شورای اسلامی به صنعت خودرو اشاره کرد. موضوعی که در صورت اجرای صحیح و بدون تاخیر در این دولت می تواند صنعت خودرو را به مسیر رشد سوق دهد. از زمانی که سید محمد اتابک در راس وزارت حراست قرار داشت، تغییرات قابل قبولی در خودرو اتفاق نیفتاده است، این معضل بیش از پیش باعث نگرانی جاده ویژه و صنعت خودرو شده است. چرا که در شش ماهه اول سال جاری به دلیل خرابی های متعدد از برنامه تولید انحراف ایجاد شد اما صنعت گران و فعالان بازار چشم انتظار بهبود شرایط در شش ماهه دوم سال جاری برای افزایش هستند. رضایت مشتریان از این رو به سراغ علی میرزایی، کارشناس ارشد صنعت خودرو رفتیم. بررسی طرح و وعده وزیر صمت؛

* «سید محمد اتابک» وزیر حراست در نظر خودروسازی خود اعلام کرده بود که این صنعت باید رقابتی شود، نظر شما در خصوص ایجاد رقابت در صنعت خودرو چیست؟

سید محمد اتابک وزیر صلح با اشاره به ضرورت بازنگری در صنعت و بازار خودرو گفته بود. به اعتقاد من در خودروسازی راهی جز ایجاد رقابت و ارتقای کیفیت نداریم، بنابراین برای ارتقای ایمنی و وضعیت سوخت خودرو باید فضا را رقابتی کنیم.» ایجاد فضای رقابتی نیز با واردات خودرو انجام می شود. این در حالی است که فعالان صنعت و بازار خودرو مشتاق شنیدن توضیحات بیشتر وزیر صمت در خصوص ایجاد رقابت هستند. در اینجا لازم به ذکر است که تحول یا رقابت مستلزم زیرساخت هایی است که سخت است. در شرایط فعلی وقتی ایجاد رقابت به عنوان «تنها راه حل» از سوی وزیر صمت معرفی می شود، در واقع به عدم وجود انتخاب های متنوع و بحران شرایط فعلی در سطح جهانی معتقدند صنایع و بازارها چشم انداز پیچیده ای برای موفقیت دارند که بر اساس آن باید حرکت کنند، بنابراین تغییر استراتژی کلان ملی می تواند تأثیر بسزایی بر منافع ذی نفعان مختلف داشته باشد. بنابراین سناریوی «افزایش رقابت» را باید از منظرهای مختلفی از جمله عوامل اقتصادی، پویایی بازار و تغییر جهت از بازارهای بسته به بازارهای باز بررسی کرد.

* به نظر می رسد چشم انداز اقتصادی برای رقابت در صنعت خودرو فراموش شده است، سیاست گذاران صنعتی برای این مهم چه باید بکنند؟

از دیدگاه اقتصادی، رقابت تجاری بین شرکت ها به معنای جذب مشتری از طریق ارائه محصولات جدید، ارائه خدمات جدید یا قیمت های بهتر است. زمانی که سرمایه گذاری برای ایجاد نوآوری انجام شود، رقابت افزایش خواهد یافت. این مشکل می تواند یک واحد تولیدی را به سمت اهداف خود مانند بهبود کیفیت و افزایش ارزش از دیدگاه مشتری راهنمایی کند. البته گاهی اوقات موقعیت جغرافیایی رقبا منجر به کاهش قیمت ها می شود که این امر به نفع مصرف کنندگان و افزایش کارایی بازار در بلندمدت است. همچنین منابع مالی برای توسعه خلاقیت و نوآوری باید تامین شود، البته در صنعت خودروسازی خودروسازان عمدتا به زنجیره های تامین داخلی یا خارجی متکی هستند و منابع مالی خود را در قراردادهای کوتاه مدت برای انعطاف و یا کاهش هزینه های تولید استفاده می کنند. حال، چنین رقابتی چه خطراتی برای زنجیره تامین فعلی دارد؟ چه سیاست های مالی جدیدی در افق صنایع ایجاد می شود که مطالبات مالی معوقه خودروسازان را به زنجیره تامین پرداخت کند؟ آنها چگونه ایمنی اقتصاد در صنعت خودرو را مدیریت خواهند کرد تا در صورت تعامل با رقبای خارجی از سقوط فوری جلوگیری کنند؟

* با توجه به تاکید وزیر صمت برای ایجاد رقابت در صنعت خودرو، آیا شرایط کسب و کار این صنعت تغییر می کند؟

در کشورهای پیشرفته رقابت بر اساس اصل «بازار آزاد» است و این قانون شرکت های خودروسازی را ملزم به عرضه محصولات و خدمات فروش یا خدمات پس از فروش برای ایجاد نوآوری می کند. رقابت تجاری در بازار آزاد با ارائه محصول قابل قبول و ایجاد کسب و کار در یک اکوسیستم مطمئن، فعالان این بازار را به آگاهی از موفقیت و شکست رقبا تشویق می کند. اما در جغرافیای بسته کسب و کار; مشکلات استراتژی و محصول “کپی” بسیار محتمل است. زیرا شرکت ها به دلیل عدم تعهد به تغییر، به جای سرمایه گذاری مستقل در نوآوری، از رقبای تنبل خود تقلید می کنند. به عنوان مثال می توان صنعت و بازار خودرو کشور را مثال زد که محصولات چینی به جای مصرف، جنبه سودآوری را در بین مشتریان و تولیدکنندگان به خود گرفته است، این موضوع جذابیت روش مونتاژ CKD را افزایش داده است. با این رفتار صنعتی باید از وزیر صمت پرسید که توجیه اقتصادی نوآوری برای رقابت چیست؟ اگر یک خودروساز می تواند قطعات با کیفیت و ارزان تری را از چین دریافت کند، چرا باید منتظر توسعه فناوری زنجیره تامین داخلی باشد؟ البته، تحریم های اقتصادی ممکن است اجبار به عرضه داخلی برای مدت محدودی را توجیه کند.

در تعریف کلاسیک وقتی گفته می شود بازار بسته (بدون پارامتر تحریم) است. یعنی آن بازار دارای موانع نظارتی و نظارتی بالادستی و سیاستی ناکارآمد است. از قضا صنعت و بازار خودرو کشور فاقد مقررات بالغ و مقررات فعال است

* بازار بسته بین المللی بارها در صنعت خودرو و ادبیات آن مطرح شده است، چرا این کلیدواژه دلیل شکست صنعت خودرو بیان می شود؟

در تعریف کلاسیک وقتی گفته می شود بازار بسته (بدون پارامتر تحریم) است. یعنی آن بازار دارای موانع نظارتی و نظارتی بالادستی و سیاستی ناکارآمد است. از قضا صنعت و بازار خودرو کشور فاقد مقررات بالغ و مقررات فعال است. به عبارت دیگر مقررات مناسب و کافی برای بازار خودرو در کشور وجود ندارد. در بازار بسته کلاسیک با مقررات زدایی می توان شرایط رقابت را فراهم کرد، اما برای رقابتی شدن صنعت خودرو و بازار چه مقررات یا قوانینی باید در کشور حذف شود؟ آیا دولت باید سیاست های بازار آزاد را اجرا کند و تعرفه ها، مالیات ها و سایر موانع واردات را برای تسهیل بیشتر فعالیت ها بازبینی کند؟ تجربه کشورهای غربی تا به امروز نشان داده است که “بازار آزاد” رقابت را تشویق می کند که منجر به تولید کارآمدتر و محصولات نوآورانه می شود.

در اینجا لازم به ذکر است که غربی ها فکر نمی کردند روزی چینی ها رقیب آنها شوند. در کشورهای غربی به دلیل رقابت پذیری بازار، مصرف کنندگان اغلب از قیمت های پایین تر و طیف وسیع تری از کالاها و خدمات بهره مند می شوند. اما اساساً اقتصاد و خودروسازی کشور ما با غرب و حتی شرق تفاوت اساسی دارد. اگر بازار خودروی کشور در بلندمدت به سمت غرب گرایش داشته باشد، در کوتاه مدت چه چیزی به دست آورده ایم و چه امتیازی را از دست داده ایم؟ آیا محاسبه تغییرات خدمات پس از فروش یا تعهد شرکت ها مانند خودروسازان غربی خواهد بود؟ اگر بخواهند بازار خودروی کشور را برای ایجاد رقابت در اختیار شرکت های خودروسازی غربی و چینی قرار دهند، آیا این شرکای خارجی با توجه به تحریم های ظالمانه علیه کشور گامی واقعی و جدی برای تحقق وعده های خود برخواهند داشت؟ اگر پاسخ این سؤالات در وزارت حراست به عنوان سیاستگذار صنعتی کشور «نه» است پس چرا باید مقررات زدایی صورت گیرد؟ به عنوان مثال کدام خودروسازان چینی در کشور تاکنون به وعده های خود عمل کرده اند؟

در تفکر خودروسازی غربی، بازار آزاد می تواند با جذب سرمایه گذاری خارجی و ارتقای صادرات، رشد اقتصادی را افزایش دهد. صنعت خودروسازی کشور و صنایع وابسته مانند انرژی در حال حاضر نیازمند سرمایه گذار خارجی است. بنابراین باید از وزارت امنیت پرسید مسیر سرمایه گذاری برای رقابت آزاد در کشور چیست؟ کدام سرمایه گذاران داخلی یا خارجی حاضر به سرمایه گذاری در اقتصادی با تورم 40 درصدی هستند؟

یکی از ویژگی های مهم صادرات هر محصول کیفیت آن است. با اشاره به این موضوع باید از متولیان صنعت خودرو بپرسید که ارتقای کیفیت محصولات چند سال زمان نیاز است؟

* مسئولان و وزرا سال هاست که از صادرات خودرو در کشور خبر می دهند، آیا این موضوع در دولت چهاردهم محقق خواهد شد؟

یکی از ویژگی های مهم صادرات هر محصول کیفیت آن است. با اشاره به این موضوع باید از متولیان صنعت خودرو بپرسید که ارتقای کیفیت محصولات چند سال زمان نیاز است؟ آیا قوانین رقابت برای تولید ملی با مصرف ملی یا تولید ملی با مصرف بین المللی وجود دارد؟ اگر بخواهند مقررات زدایی کنند درآمد و سود صادرات خودرو از کشور چقدر خواهد بود؟ چقدر سرمایه گذاری لازم است تا کارخانه های خودروسازی برای سرمایه گذاران خارجی جذاب شوند؟ در اینجا جهت اطلاع وزارت امنیت لازم به ذکر است که خودروسازان و قطعه سازان از خطوط تولید، ابزار و تجهیزات رباتیک و حتی هوش مصنوعی که در دنیا رایج شده است استفاده نمی کنند. یکی دیگر از عوامل کلیدی در صادرات خودرو موسسات مالی و بانک ها هستند. این بخش مالی چه مشوق هایی برای سرمایه گذاری در صنعت خودروسازی کشور با هدف صادرات و رقابت پذیری فراهم کرده است؟

تسریع در واردات خودروهایی که فناوری آنها در بازار شناخته شده نیست منجر به افزایش نوسانات و عدم اطمینان مشتریان در بازار خواهد شد.

* وضعیت بازار خودروی کشور را در سال های اخیر چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا واردات خودرو در بهبود نگرش نسبت به رفتار صنعتی و اقتصادی این بازار تاثیر دارد؟ پ

تسریع در واردات خودروهایی که فناوری آن ها در بازار شناخته شده نیست منجر به افزایش نوسانات و عدم اطمینان مشتریان در بازار می شود. در کشور هیچ سند بالادستی و راهبردی برای ایجاد اکوسیستم صنعت خودرو تدوین نشده است. نمی‌توان این واقعیت را کتمان کرد که کشور ما توانایی رقابت با چین در تولید خودرو را ندارد و اخیراً با مشکل انرژی، چراغ سبز برای ورود خودروهای برقی ساخت چین به کشور مواجه شده است، با علم به برتری چینی‌ها در این رشته در آینده ارائه خواهد شد. این می تواند صنایع داخلی را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد یا خطر تعطیلی را ایجاد کند. آیا از نظر اجتماعی و اقتصادی برای چنین رقابتی آمادگی داریم؟ آیا در سیاست های صنعتی کشور راهبردی برای تضمین رقابت عادلانه و جلوگیری از انحصار چین داریم؟

* از وزیر صلح برای تدوین و اجرای سیاست های جدید صنعتی چه انتظاری دارید؟

فعالان و فعالان صنعت و بازار خودرو مشتاق و منتظر راهبرد جدید وزیر ایمنی برای این صنعت هستند. در اینجا باید به اطلاعات بیشتر وزیر ایمنی اشاره کرد که تغییر به سمت رقابت در کشور بسیار چالش برانگیز است، نگاه به صنعت و بازار خودرو نیز در شرایط فعلی برای وزیر صمت دولت چهاردهم مثبت است. . تغییر برای بهبود باید به طور جدی اما با دقت مدیریت شود تا مزایا، فرصت ها و معایب بالقوه را متعادل کند. باید توجه داشت که هیچ بازاری در دنیا وجود ندارد که از سیاستگذاران غافلگیرکننده قدردانی کند. وزیر صمت باید هر چه زودتر سیاست های کوتاه مدت و بلندمدت خود را روشن کند تا برنامه ریزی صنعت و بازار کشور بهتر انجام شود. همچنین باید توجه داشت که کشور زمان زیادی برای تحول صنعت خود و بازار خودرو یا حمل و نقل خود ندارد.