به گزارش خبرگرافی، در نگاه اول جمله «ورزش از سیاست جدا شود» منطقی و خنثی به نظر می رسد. اما این گزاره بیشتر یک افسانه راحت و مفید است تا واقعیت. جام جهانی فقط مسابقه ای نیست که شامل توپ، گل و سرود ملی می شود. بلکه صحنه ای جهانی برای دولت ها، نهادهای امنیتی، رسانه ها و روایت های ملی است. پرچمها، سرودها، سران کشورها در جایگاههای ویژه و میلیاردها بیننده، همگی این رقابت را به سکویی برای نمایش قدرت ملی تبدیل میکنند. بنابراین سیاست وارد فوتبال نشده بلکه از ابتدا در آن حضور داشته است.
خلاصه این گزارش را در ویدئوی زیر ببینید:
ایتالیا ۱۹۳۴ – تبلیغات فاشیستی در زمان موسولینی
جام جهانی 1934 یکی از بارزترین نمونه های اولیه «فوتبال سیاسی» است. ایتالیا در دوران فاشیسم میزبان این مسابقات بود و به طور گسترده از آن برای اهداف تبلیغاتی استفاده می کرد.
دولت بنیتو موسولینی سعی کرد این مسابقات را به نمایش قدرت، نظم و وحدت ملی تبدیل کند. ساخت استادیوم ها و مراسم رسمی به گونه ای طراحی شده بود که زیبایی شناسی فاشیستی را منعکس کند. قهرمانی ایتالیا در فینال نیز در داخل کشور به نشانه برتری رژیم معرفی شد و موفقیت ورزشی به ابزاری برای مشروعیت سیاسی تبدیل شد.
فرانسه ۱۹۳۸ – تحریم ها و افزایش تنش ها
جام جهانی 1938 زمانی برگزار شد که اروپا در آستانه جنگ جهانی دوم بود. برخی کشورها مانند اروگوئه و آرژانتین این مسابقات را تحریم کردند. بخشی به دلیل نارضایتی از تصمیمات فیفا و بخشی به دلیل تنش های سیاسی گسترده تر.
بیشتر بخوانید:
اقتصاددانی که قهرمان سه دوره قبلی جام جهانی را به درستی پیش بینی کرد قهرمان امسال را معرفی کرد.
آیا تیم ملی پرتغال بدون کریستیانو رونالدو تیم بهتری است؟
از هواپیمای تعمید گرفته تا کاروان موتوری عظیم راه های عجیب و غریب برای اعزام تیم ها به جام جهانی
فضای کلی مسابقات تحت تأثیر بی ثباتی سیاسی جهان بود و نشان داد که سیاست جهانی چگونه می تواند بر حضور کشورها در ورزش بین المللی تأثیر بگذارد.
آرژانتین ۱۹۷۸ – جام جهانی در سایه دیکتاتوری نظامی
جام جهانی 1978 آرژانتین یکی از بحث برانگیزترین دوره های تاریخ این رقابت ها است. در آن زمان، کشور تحت یک رژیم نظامی خشن قرار داشت که متهم به نقض گسترده حقوق بشر بود.
در حالی که استادیوم ها مملو از جشن ها بود، هزاران مخالف سیاسی در زندان ها نگهداری می شدند یا “ناپدید شده بودند”. منتقدان معتقد بودند که رژیم از این رویداد برای بهبود وجهه بین المللی خود و پنهان کردن سرکوب داخلی استفاده کرد.
مکزیک ۱۹۸۶ – سیاست پس از زلزله و بحران اجتماعی
پس از زلزله ویرانگر سال 1985، مکزیک میزبان جام جهانی 1986 بود. دولت سعی کرد از این رویداد برای نشان دادن قدرت بازسازی و بازگشت ثبات ملی استفاده کند.
اگرچه این یک نمونه مستقیم از تبلیغات سیاسی مانند فاشیسم یا یک دیکتاتوری نظامی نبود، اما همچنان به عنوان ابزاری برای انتقال پیامی در مورد ثبات و احیای کشور استفاده می شد.
فرانسه ۱۹۹۸ – بحث هویت ملی و مهاجرت
قهرمانی فرانسه در سال 1998 به موضوعی سیاسی در بحث درباره هویت ملی و چندفرهنگی این کشور تبدیل شد.
ترکیب متنوع تیم ملی -بازیکنانی با ریشه های آفریقایی، کارائیب و اروپایی- توسط برخی به عنوان نمادی از “فرانسه سیاه-سفید-عربی” و نشانه ای از جامعه چندفرهنگی مورد تحسین قرار گرفت. از سوی دیگر، دیگران آن را نقطه تنش در بحث های مهاجرت و ادغام اجتماعی می دانستند.
روسیه ۲۰۱۸ – قدرت نرم و مدیریت تصویر
جام جهانی 2018 روسیه نمونه مدرنی از «قدرت نرم» سیاسی محسوب می شود. روسیه سرمایه گذاری زیادی در زیرساخت ها و برندسازی جهانی انجام داد تا تصویری مدرن، کارآمد و مهمان نواز از خود ارائه دهد. این در بحبوحه تنش ها بر سر کریمه و جنگ در شرق اوکراین اتفاق افتاد. این رقابت ها برای مدتی توجه جهان را از بحران های ژئوپلیتیکی به فوتبال معطوف کرد.
قطر ۲۰۲۲ – حقوق کارگران و نظارت جهانی
جام جهانی قطر به دلیل نگرانی در مورد وضعیت کارگران مهاجر، حقوق بشر و روند انتخاب میزبان به شدت سیاسی شده است.
انتقاد بین المللی بر شرایط کار و محدودیت آزادی ها متمرکز بود. از سوی دیگر، قطر سعی کرد از این رویداد برای ارتقای جایگاه ملی و نشان دادن روند نوسازی کشور استفاده کند. موضوعی که منتقدان آن را مصداق «ورزش شویی» می دانستند.