خبرگرافی به نقل از اکو ایران، تغییر مبنای محاسبه مستمری از دو سال به پنج سال یکی از تصمیمات بحث برانگیز قانون برنامه هفتم توسعه است. البته این تصمیم با ایرادات فراوان از متن قانون برنامه هفتم حذف شد اما برخی نمایندگان همچنان از آن دفاع می کنند.
علی اصغر عابستانی، عضو کمیسیون اجتماعی شورای اسلامی، ضمن تاکید بر اصلاحات پارامتریک صندوق های اجتماعی، گفت: به عنوان مثال اگر بگوییم مستمری به جای دو سال باید پنج سال طول بکشد، دلیلش همین است. از شر فساد بزرگ خلاص شوید که در این مدل 2 سال طول می کشد. الان هدف این است که مردم 28 سال در یک سطح حقوق نگیرند و بعد در 2 سال گذشته موضع غیرواقعی بگیرند، زدوبند حقوق بالایی می گیرند و بعد سال ها این حقوق های بالا را به صندوق تحمیل می کنند. ”
البته عنابستانی در ادامه تاکید کرد که با اعمال غرامت از مشکل کاهش حقوق بازنشستگان جلوگیری می شود. وی گفت: در بحث افزایش میانگین حقوق از 2 سال به 5 سال اشاره کردیم که این امر به گونه ای اجرا شود که حقوق مستمری بگیران کمتر از 90 درصد دریافتی وی در زمان استخدام نباشد. “یعنی بحث غرامتی که بازنشستگان به دنبال آن هستند.”
علیرضا حیدری (کارشناس مسائل تامین اجتماعی) درباره صحبت های این نماینده مجلس و همچنین تغییر مبنای محاسبه مستمری به ایلنا گفت: اجازه بدهید ابتدا مثالی بزنم؛ تصور کنید در یک بانک سپرده گذاری کرده اید. اگر به شما بگویند در دو سال آخر سپرده گذاری پاداشی معادل مبلغ دوره سپرده خود بر اساس دو سال گذشته دریافت خواهید کرد، چه می کنید؟ برای دریافت پاداش ده ساله بر اساس دو سال گذشته باید سعی کنید سپرده را در دو سال اخیر افزایش دهید. در تامین اجتماعی هم همین اتفاق می افتد. یعنی بر اساس دو سال گذشته بیمه به شما پرداخت می شود. فرقی نمی کند در 28 سال گذشته یک فرد برای چه درآمدی حق بیمه پرداخت کرده باشد، دو سال آخر برای تعیین مستمری استفاده می شود. خب مشخص است که از آنجایی که دو سال گذشته مبنا قرار می گیرد، بیمه گذاران طبق قاعده سپرده گذاری که به شما گفتم عمل می کنند، یعنی سعی می کنند درآمد حق بیمه خود را تا حد امکان افزایش دهند.
وی ادامه داد: این یک روند طبیعی است و نیاز به محاسبات پیچیده ندارد، توافقات به هر قیمتی اتفاق می افتد. این یک ظرفیت قانونی است که طبیعتاً می تواند منجر به فساد شود. اما قانونگذار زمانی این قانون را نوشت که هنوز نرخ تورم به این حد بالا نرسیده بود. البته اگر درآمد اسمی ما امسال نسبت به سال گذشته 40 درصد افزایش پیدا کند، میانگین اسمی پرداخت کنندگان بیمه در دو سال اخیر نیز افزایش می یابد.
این کارشناس تامین اجتماعی تاکید کرد: زمانی که این قانون را نوشتند تصور می کردند که نرخ تورم به تعداد کم و تک رقمی رشد می کند. با این شرایط معدل دو سال گذشته مشکلی نداشت. اما وقتی تورم به این شکل بالا می رود، طبیعی است که یک نفر در دو سال اخیر درآمد خود را تا حد امکان افزایش دهد.
در چنین شرایطی چه باید کرد؟ حیدری به این سوال پاسخ می دهد: سیستم امتیازی و کل پرداختی حق بیمه تعویض شود. یعنی فردی که در مدت بیمه حق بیمه بیشتری بپردازد، مزایای بیشتری دریافت می کند و اگر مجموع پرداختی های بیمه در این مدت کمتر بود، کمتر دریافت می کند. در واقع مبنای محاسبه مستمری ها دو سال آخر نیست، بلکه مدت زمان بیمه است.
وی گفت: این مدل باعث می شود سیستم پرداخت حق بیمه به سمت درآمد واقعی سوق پیدا کند، یعنی اگر فردی بداند که پرداخت حق بیمه بر مستمری سالمندی تاثیر می گذارد، از همان سال اول اقدام به پرداخت می کند. حق بیمه واقعی به ترتیب برای بیان درآمد واقعی. در این شرایط انصاف بیمه به وجود می آید و هرکس بیشتر هزینه کرده و کمک بیشتری کرده باشد از مزایای بهتری بهره مند خواهد شد.
این کارشناس مسائل تامین اجتماعی در مورد مبنای پرداخت بیمه در 5 سال گذشته گفت: ما می گوییم این موضوع بر اساس شاخص مشخصی محاسبه شود. اگر درآمد اسمی بر اساس پرداخت پنج سال گذشته بیمه باشد، قطعا با توجه به افزایش نرخ تورم، مستمری کاهش می یابد. من می خواهم موضوع را با استفاده از شاخص حداقل دستمزد در نظر بگیرم. یعنی مثلاً هر درآمدی که مشمول کسر حق بیمه در پنج سال گذشته است، آن را بر حداقل دستمزد امسال تقسیم کنید، ضریب تشکیل دهید و ضرایب را اضافه کنید نه اعداد را. ضریب تأثیر مخربی بر حقوق بازنشستگی ندارد. به عنوان مثال، اگر میانگین جمع ضرایب 5 سال گذشته یک و نیم برابر حداقل دستمزد باشد، در سالی که می خواهند مستمری برقرار کنند، حداقل دستمزد را بررسی کنند و مستمری تعیین کنند. نیم برابر نصف این مقدار
در خصوص مبنای ارزیابی 5 سال آخر بازنشستگی چه طرحی در مجلس مطرح می شود؟ حیدری در پاسخ به این سوال: «در مجلس گفته شد مستمری های اسمی 5 سال گذشته را می گیریم که مستمری را کاهش می دهیم.» جمع آوری کل درآمد 5 سال گذشته و میانگین گرفتن آن اشتباه است و می رود. به هزینه پرداخت کنندگان بیمه با توجه به اینکه نرخ تورم در این چند سال به شدت افزایش یافته است، این امر منجر به کاهش شدید مبلغ مستمری خواهد شد.
وی افزود: علاوه بر این در این طرح گفته شد که پس از میانگین پنج سال آخر حقوق پرداخت کنندگان بیمه، میانگین افزایش حقوق سه سال اخیر را در نظر گرفته و به عددی که با میانگین گرفتن حقوق دریافتی به دست می آوریم، اضافه می کنیم. از 5 سال و پایه مستمری حفظ می شود. شما محاسبه کرده اید و متوجه شده اید که این میزان بازنشستگی را نسبت به دو سال بیمه گذشته کاهش می دهد.
این کارشناس تامین اجتماعی تصریح کرد: این محاسبه علاوه بر کاهش مستمری، تبعات دیگری نیز دارد; اگر فردی به دلایل خاصی بیکار باشد و در بیمه بیکاری ثبت نام کرده و از طریق آن به بازنشستگی بازنشسته شود و یا چند سال بین آخرین سال های اشتغال او فاصله باشد، مستمری فرد به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. این ملاحظات در فرمول مورد نظر مجلس گنجانده نشد و برای کارگران بسیار زیان آور بود.
حیدری گفت: آن چیزی که عرض کردم، یعنی تعداد کل بر اساس شاخص خاصی که توضیح دادم، این مشکلات و مشکلات را نداشت و به سری پرداختی پرداخت کنندگان بیمه پرداخت.
این کارشناس بیمه اجتماعی در پاسخ به این سوال که آیا می توان مشکل کاهش مستمری ناشی از اخذ 5 سال گذشته از سود اسمی بیمه را بر اساس غرامت حل کرد، پاسخ داد: در صورت پرداخت عادلانه، تناسبی وجود ندارد. ضروری. برای جبران افت قدرت خرید، تناسب لازم است، اما اگر حقوق را با توجه به درآمد فرد پرداخت کنیم، نیازی به تناسب نیست. در واقع، نمایندگان می خواهند یک عقب ماندگی مزمن در فرمول ایجاد کنند و سپس در مقطعی دوباره آن را به روز کنند و آن عقب ماندگی را جبران کنند. این چیه؟ اگر از ابتدا پرداخت ها عینی و عادلانه باشد و حقوق بازنشستگی هر سال بر اساس نظام دستمزد و قانون افزایش یابد، دیگر نیازی به تناسب نداریم.
بازنشستگی بعد از 5 سال مبنا می شود؟ | لزوم پرداخت حقوق طبق واقعیات اولین بار در پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا پدیدار شد.