در حالی که فشارهای اقتصادی همچنان ادامه دارد، دولت روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴ (۴ ژانویه ۲۰۲۶) رسماً اجرای طرح جامع حمایت معیشتی و امنیت غذایی کشور را آغاز کرد. این طرح که مشتمل بر ۱۵ ماده است، با هدف تضمین امنیت غذایی، بهبود معیشت مردم، حفظ قدرت خرید و ثبات در زنجیره تأمین کالا طراحی شده و در مرحله نخست به صورت علیالحساب اجرا میشود.
جزئیات کلیدی طرح (بر اساس آییننامه اجرایی و اخبار رسمی):
- اعتبار خرید کالا به ازای هر شهروند ایرانی (تقریباً ۸۰ میلیون نفر)
- مبلغ ۱ میلیون تومان برای هر نفر
- مدت ۴ ماه (علیالحساب)
- شروع استفاده از اعتبار: ۲۰ دی ۱۴۰۴
- برای یک خانواده ۴ نفره: ۴ میلیون تومان اعتبار کلی برای این دوره ۴ ماهه
- تمرکز روی ۱۱ قلم کالای اساسی با قیمت ثابت (خواروبار، لبنیات، پروتئین و …)
- تأکید دولت: بدون حذف یا کاهش یارانههای قبلی، و نظارت لحظهای بر قیمتها (کارگروه ویژه به ریاست بانک مرکزی)
این طرح در شرایطی اجرا میشود که تورم همچنان فشار سنگینی بر معیشت وارد میکند و هدف اصلی آن جلوگیری از التهاب بازار پس از انتقال یارانهها از ابتدای زنجیره به مصرفکننده نهایی است.
اما در سوی دیگر میدان، بازار مصالح ساختمانی – بهخصوص سنگ تراورتن – همچنان در حال رکوردشکنی قیمت است و عملاً خانهسازی را برای طبقه متوسط به کالایی لوکس تبدیل کرده.
وضعیت قیمت سنگ تراورتن عباسآباد در دی ۱۴۰۴ – ژانویه ۲۰۲۶ (بر اساس استعلامهای سایتهای معتبر فروش سنگ مانند میرزایی، آنلاینسنگ، سنگوزین و …)
| نوع / سورت سنگ | رنگ / ویژگی اصلی | قیمت تقریبی هر مترمربع (تومان) | وضعیت بازار فعلی (زمستان ۱۴۰۴-۱۴۰۵) |
|---|---|---|---|
| تراورتن عباسآباد سوپر | سفید روشن بیموج / شفاف | ۳,۰۰۰,۰۰۰ – ۵,۰۰۰,۰۰۰+ | کمیاب، رکوردشکنی، بیشتر صادراتی، لوکسترین درجه |
| تراورتن عباسآباد ممتاز / موجدار | سفید-کرم با رگه طبیعی زیبا | ۱,۴۰۰,۰۰۰ – ۳,۸۰۰,۰۰۰ | پرطرفدار، موجودی محدود، افزایش روزانه قیمت |
| تراورتن عباسآباد درجه یک معمولی | کرم-سفید متوسط | ۷۰۰,۰۰۰ – ۱,۶۰۰,۰۰۰ | هنوز برای برخی قابل خرید، اما در حال خروج از سبد متوسط |
| تراورتن عباسآباد سوپر موج کبریتی | موجدار جذاب | ۲,۷۰۰,۰۰۰ – ۳,۸۰۰,۰۰۰ | یکی از گرانترین سورتها در بازار فعلی |
محاسبه هزینه نما یک خانه متوسط (۱۲۰-۱۵۰ متری):
- حداقل متراژ مورد نیاز نما (با احتساب ضایعات، برش و پرت): ۱۵۰-۲۰۰ مترمربع
- هزینه فقط سنگ خام (بدون دستمزد نصب، اسکوپ، سیمان، حمل، زیرسازی و …): → ۴۵۰ میلیون تا بیش از ۱ میلیارد تومان (اگر از سورتهای خوب و سوپر استفاده شود)
یعنی فقط سنگ نما یک ساختمان معمولی، معادل ۱۱۲ تا ۲۵۰ ماه اعتبار ۱ میلیونی یک نفر، یا ۲۸ تا ۶۲ ماه اعتبار کل یک خانواده ۴ نفره در طرح جدید!
تورم مصالح ساختمانی: آمار رسمی و روند نگرانکننده
- تورم نقطهبهنقطه نهادههای ساختمانی (بهار ۱۴۰۴ نسبت به بهار ۱۴۰۳): ۳۷.۲ تا ۴۹.۷ درصد (بسته به گزارش مرکز آمار)
- تورم فصلی در برخی دورهها: تا ۲۲.۳ درصد فقط در یک فصل
- تورم سالانه برخی گروهها (آهنآلات، میلگرد و غیره): تا ۷۲.۸ درصد
- نتیجه کلی: هزینه ساخت هر مترمربع ساختمان در شهرهای بزرگ حدود ۴۰-۵۰ درصد گرانتر از سال قبل شده
- رکود شدید ساختوساز: صدور پروانه ساختمانی در بهار ۱۴۰۴ حدود ۲۲-۲۸ درصد کاهش داشته؛ بسیاری از پروژهها نیمهکاره مانده یا متوقف شدهاند
نتیجهگیری بیپرده و بدون روتوش
طرح جامع حمایت معیشتی و امنیت غذایی، در شرایط فعلی، قدم مثبتی برای نجات موقت سفره میلیونها ایرانی است؛ اعتباری که شاید برای چند هفته تا چند ماه خرید پروتئین و اقلام اساسی را ممکن کند (اگر سیستم بدون مشکل کار کند و قیمتها واقعاً ثابت بماند).
اما سقف سر، خانه نیمهکاره، طبقه ناتمام و دیوار کج پارکینگ همچنان زیر فشار تورم ۳۷-۵۰ درصدی مصالح له میشوند. سنگ تراورتن عباسآباد – که زمانی نماد کیفیت و دوام نما برای طبقه متوسط بود – حالا به کالایی کاملاً لوکس برای ویلاهای شمال، برجهای بالای شهر و صادرات تبدیل شده است.
طبقه متوسط و پایین جامعه عملاً در یک جدال تلخ گیر کردهاند:
- گرسنگی تدریجی (وقتی اعتبار ۴ ماهه تمام شود و تورم ادامه پیدا کند)
- بیسقفی تدریجی (وقتی امکان ساخت خانه جدید وجود نداشته باشد، چون یک متر سنگ خوب = چندین ماه یارانه کل خانواده)
تا وقتی یک متر سنگ تراورتن سوپر عباسآباد با ۳-۵ برابر اعتبار ۴ ماهه یک نفر برابری کند، نه این طرح موقت امنیت غذایی، نه بازار سنگ ساختمانی فعلی، هیچکدام قادر به نجات واقعی زندگی روزمره ایرانیان نیستند.
این نه فقط آمار و ارقام است؛ این واقعیت خشن روزانه میلیونها خانوادهای است که مجبورند بین «سیر شدن چند ماهه» و «داشتن سقف سر» یکی را انتخاب کنند. بدون امید واهی.