به گزارش بازار، سید رضا فاطمی امین وزیر پیشین صلح و مشاور اقتصادی رئیس جمهور در دولت سیزدهم در برنامه خود با بیان اینکه دولت با دو نوع چالش مواجه است، اظهار داشت: دولت با دو چالش مواجه است. دسته اول چالش های ساختاری است که بر رفتار فعالان اقتصادی تأثیر می گذارد. چون سازه ها دیده نمی شوند، مورد غفلت قرار می گیرند. ساختارها می توانند فعالیت فعالان اقتصادی را محدود یا گسترش دهند.
وی در ادامه درباره دهه نود و مشکلات اقتصادی آن زمان بیان کرد: از نظر عملکرد، دهه نود دوران بسیار بدی بود. رشد اقتصادی در ده سال دهه نود 07.0 درصد بوده است. دولت سیزدهم این رشد را به 5 درصد رساند. همه می گویند ده سال چیزی نیست و قابل جبران است.
صامت وزیر سابق گفت: در زمستان 1401 رشد 12 درصدی صنعت را تجربه کردیم. سوالی که همه از ما می پرسند این است که چرا این رشد در زندگی مردم احساس نمی شود. یک مانع را در نظر بگیرید. ورودی آب این سد ده سال تقریبا بسته بود. سد تقریبا خالی بود و حالا که جریان آب برگشته مدت زیادی طول می کشد تا پر شود. به همین دلیل است که مردم رشد اقتصادی را احساس نمی کنند. زمان می برد تا در زندگی مردم جاری شود.
وی در پاسخ به این سوال که وزارت حراست برای اصلاح ساختارها چه اقدامی انجام داده است، گفت: کارهایی آغاز شده است. اما نیمه تمام بود. صنعت در اقتصاد بسیار مهم است. اقتصاد را به حرکت در می آورد. وقتی تولید صنعتی داشته باشیم حمل و نقل و انبارداری هم رشد می کند. رشد اقتصادی صنعت در تابستان 1400 معادل 2.1 درصد بوده است. رشد اقتصادی 5 درصد بود. در 6 فصل بعد، صنعت 11.9 درصد و اقتصاد 5.5 درصد رشد کرد. سرمایه گذاری نیز از 3.6 به 10 درصد افزایش یافته است. رشد سرمایه گذاری به معنای امیدواری سرمایه گذاران به آینده است. صادرات نیز رشد خوبی را تجربه کرد. ما یک کار بسیار ساده انجام دادیم. راه را هموار کردیم.
صنعت سیاسی، اجتماعی خودرو
در بخشی دیگر از این برنامه درباره خودرو و اتفاقات دوران وزارت فاطمی امین صحبت کردند. صامت وزیر سابق گفت: خودرو یک صنعت سیاسی و اجتماعی است. با شروع تحریم ها در سال 2017، صنعت خودروسازی ایران در مرداد همان سال تحریم شد. در حالی که سه ماه بعد صنعت نفت ایران تحریم شد. این نشان می دهد که دشمنان ما به خوبی از تاثیر سیاسی و اجتماعی خودرو آگاه هستند و متاسفانه سیاستمداران در این صنعت دخالت زیادی می کنند. در سال 1395 حدود یک میلیون دستگاه خودرو تولید و بین 70 تا 100 هزار دستگاه خودرو وارد شده است. از سال 2017، عرضه کاهش یافته است. 20 درصد خودروها معیوب بودند. یا آینه نداشتند یا فرمان نداشتند.
وی ادامه داد: نمی توان گفت که خودروها به دلیل تحریم ها ناقص بوده اند. تحریم کنید که آدرس اشتباه است. هر جا که گیر کنیم و بخواهیم فرار کنیم، می گوییم تحریم است. تحریم ها در سال 1401 برداشته شد؟ در سال 1401 نسبت به سال 1400 صنعت خودرو 8/38 درصد رشد داشته است. در پایان سال 1401 فقط هزار ماشین معیوب در پارکینگ ها وجود داشت.
عرضه کم خودرو دلیل اصلی مشکلات خودرو است
مشاور اقتصادی رئیس جمهور در دولت سیزدهم درباره تاثیر کم عرضه خودرو بر جامعه گفت: چهار سال متوالی 500 میلیون و 600 هزار خودرو کمتر از نیاز جامعه تولید می شود؛ در حالی که 4 سال متوالی 500 میلیون و 600 هزار خودرو کمتر از نیاز جامعه تولید می شود. یعنی ما در این بخش عقب هستیم. انباشت تقاضا رخ می دهد. در اینجا از مثال سد نیز استفاده شده است. با توجه به تقاضای بالا، اگرچه تولید در حال حاضر افزایش یافته است. اما ما هنوز عقب هستیم. از سوی دیگر قیمت ارز نیز افزایش یافته است. مردم برای اینکه پول خود را از دست ندهند در بازار خودرو سرمایه گذاری می کنند. خودرو به کالای سرمایه ای تبدیل می شود و تقاضای کاذب شکل می گیرد. برای مثال ایران خودرو در آن مدت 10000 خودرو ثبت نام کرد. اما 10 میلیون نفر در حال ثبت نام بودند. تنها راه حل این مشکل افزایش عرضه است.
فاطمی امین توضیح داد: بازار باید به تعادل برسد. من شخصا در سال 1400 با واردات خودرو مخالف بودم. چون محدودیت ارزی داشتیم. اما از نظر اتحادیه مخالفت با واردات به ضرر من بود. برای حل این مشکل بر صادرات تمرکز کردیم تا درآمد ارزی را افزایش دهیم. سال 1401 اوج صادرات ما بود که 54 میلیارد دلار درآمد داشتیم که نسبت به سال قبل 5 میلیارد دلار افزایش داشتیم. پس از آن با واردات خودرو موافقت کردم. درآمدهای ارزی را افزایش دادیم و انتظار داشتیم واردات انجام شود. اما بانک مرکزی مخالف بود و می گفت واردات مشکل ارزی ایجاد می کند. در نهایت واردات خودرو در هیات دولت تصویب شد و در پایان سال 1401 حدود 100 هزار ثبت سفارش داشتیم.
به گفته وزیر سابق صمت، چالش های واردات خودرو بیشتر از واردات کالاهای دیگر است. قانونی در سال 71 تصویب شد، شرکتی که می خواهد خودرو وارد کند باید با سازنده باشد. کدام شرکت خارجی در دوران تحریم قرارداد مستقیم می بندد؟ قانون دیگری در سال 1401 در شورای اسلامی تصویب شد که شرکت واردکننده خودرو نیز باید فناوری وارد کند. همچنین قانون دیگری می گوید شرکت واردکننده باید زنجیره خدمات پس از فروش داشته باشد در حالی که برای سایر کالاها این سخت گیری وجود ندارد. با تمام این اوصاف در پایان سال 1401 حدود 100 هزار سفارش ثبت شده داشتیم.
فاطمی امین با بیان اینکه مسئولان کشور به دلیل مسائل حاشیه ای نمی توانند خوب کار کنند، گفت: فقط پنج شنبه و جمعه وقت داشتم که کار کنم. تقریباً هر دو روز یک بار از من سؤال می کرد. همه مسئولان درگیر حواشی هستند که اگر نه می توانند خوب کار کنند.
مشاور اقتصادی شهید رئیسی در پایان گفت: اگر با تجربه سه سال گذشته مسئولیت این وزارتخانه را بر عهده می گرفتم زمان بیشتری را صرف مدیریت استعدادها و اصلاح ساختارها می کردم.