باستان شناسان اعلام کردند که یک نئاندرتال که 75 هزار سال پیش در غار شانهدار در کردستان عراق دفن شده بود، پس از فروکردن نیزه چوبی در سینه اش جان باخت. اگرچه نمی توان با قطعیت دانست که دقیقاً چه اتفاقی افتاده است، اما خشونت ممکن است نتیجه یک حمله هدفمند بوده باشد.
اما پومروی، دیرینه‌شناسی در دانشگاه کمبریج و اولین نویسنده مطالعه‌ای که کشف جدید را توصیف می‌کند، در بیانیه‌ای گفت: «محل زخم و نیروی مورد نیاز برای راندن آن در بدن نئاندرتال، نشانه‌های ضربه‌ی مرگ‌آور عمدی به قلب است.
پومروی و همکارانش در تحقیقات خود، استخوان‌های نئاندرتال به نام شانه در A را بررسی کردند. فردی که در سن 45 سالگی با خشونت جان باخت و در غار شانه دار به خاک سپرده شد.
محوطه باستانی شانه دار به دلیل کشف شواهدی از دفن هدفمند مردگان در آن شهرت دارد. رفتاری که زمانی کارشناسان فکر می کردند فقط انسان های مدرن (هوموساپینس) انجام می دهند.
اگرچه بعدها فرضیه معروف «دفن با گل» توسط نئاندرتال ها در شانه دار رد شد، اما شواهد دیگری در همین غار حاکی از دفن مکرر این انسان های منقرض شده است. نویسندگان این مطالعه می نویسند که این شواهد نشان می دهد که نئاندرتال ها معنای خاصی برای این مکان داشته اند.
اسکلت شانه در A هنگام کشف در سال 2019 ناقص بود و تنها یک دست راست تقریباً کامل، سه دنده، شش دندان و یک کتف چپ باقی مانده بود. به همین دلیل، محققان نتوانستند جنسیت این نئاندرتال را تعیین کنند.
در نزدیکی لبه کتف، باستان شناسان یک سوراخ گرد به قطر حدود 1.5 سانتی متر و یک تکه استخوان گرد پیدا کردند که از کتف جدا شده بود. محققان پیشنهاد کردند که این آسیب پس از مرگ ایجاد نشده است و عواملی مانند جویدن استخوان توسط حیوانات یا نفوذ حشرات را رد کردند.
محققان در این مقاله نوشتند: «بهترین توضیح برای این سوراخ، ضربه نافذ در زمان مرگ است. ضربه ای که ممکن است در اثر برخورد پرتابه یا ابزار تهاجمی و نوک تیز مانند نیزه ایجاد شده باشد. مشخص است که به نظر می رسد نیزه ای از جلوی بدن نئاندرتال با سرعت زیاد وارد قفسه سینه نئاندرتال شده و کتف او را سوراخ کرده است.
به گفته محققان، شکل زخم روی کتف با شواهد تجربی جراحات ناشی از نیزه های چوبی بیشتر از زخم های ناشی از سلاح های نوک سنگی مطابقت دارد. نئاندرتال ها هم برای ضربه زدن از فاصله نزدیک و هم برای پرتاب از نیزه های چوبی استفاده می کردند. با این حال، مشخص نیست که آیا این فرد در جریان درگیری شدید با یک نئاندرتال دیگر کشته شده است یا در اثر تصادف در حین شکار جان خود را از دست داده است.
Graeme Barker، نویسنده دیگر این مطالعه و باستان شناس دانشگاه کمبریج، می گوید: «تنها چیزی که ما در مورد پایان زندگی این نئاندرتال می دانیم این است که مرگ خشونت بار ناشی از نیزه چوبی بوده است.
مراقبت و حمایت از دیگر نئاندرتال ها
اگرچه زندگی نئاندرتال A زودتر از حد انتظار به پایان رسید، اما شواهد موجود در دندان های او نشان می دهد که او در طول زندگی خود تحت مراقبت بوده است.
محققان نوشتند که هر شش دندان شانه در A به طور غیرعادی و شدید ساییده شده بودند. یکی از آنها (دندان جلویی با جرم زیادی روی آن) در طول زندگی نئاندرتال از وسط شکسته شد. با این حال، او برای مدت قابل توجهی به استفاده از همان دندان آسیب دیده ادامه داده بود. مجموعه دندان ها نشان می دهد که این نئاندرتال ضربه شدیدی به صورتش خورده که باعث شکستگی دندان جلوی فک پایین و احتمالا آسیب های دیگری به فک شده است.
به گفته پومرو، کشف دو نئاندرتال که با سلاح تیز از ناحیه کتف مجروح شده بودند و مرگ آنها 25 هزار سال فاصله داشت جالب توجه است. با این حال، ممکن است این شباهت کاملاً تصادفی باشد.
محققان در مقاله خود می نویسند که جراحات ناشی از ضربه، دفن عمدی مردگان و شواهد غیرمستقیم استفاده از نیزه های چوبی، همگی نشان می دهند که زندگی و مرگ نئاندرتال ها در 75000 سال پیش پیچیده تر از آن چیزی بود که ما تصور می کردیم.