گزارش کردن اخبار فوریاما داستان مرتضوی فقط داستان موسیقی نیست. در چهار دهه اخیر زندگی او بارها با مهاجرت، محدودیت های فعالیت هنری، رفت و آمد به ایران، زندگی خصوصی و در سال های اخیر مرگ همسر و موقعیت های اجتماعی اش آمیخته شده است.
کودکی با ویولن؛ قبل از خواننده شدن
بیژن مرتضوی در سال 1336 در شمال ایران به دنیا آمد و طبق بیوگرافی رسمی وی نواختن ویولن را از سه سالگی آغاز کرد. او در تهران توسط چند نوازنده سرشناس آموزش دید و در کنار ویولن سازهایی چون پیانو، گیتار، تار، سنتور و عود را نیز فرا گرفت.
مرتضوی در 11 سالگی در مسابقات سراسری موسیقی بین دانش آموزان رتبه اول را کسب کرد و در 14 سالگی رهبری ارکستری 32 نفره را در اردوی تابستانی رامسر به عهده داشت. این قطعه نشان داد که ما با یک نوازنده معمولی روبرو نیستیم. او از نوجوانی به تنظیم، ارکستراسیون و بداهه نوازی علاقه داشت.
آهنگ داستان عشق او را اینجا بشنوید:
پس از پایان دبیرستان به انگلستان رفت و در کنار تحصیل در رشته مهندسی به تحصیل موسیقی ادامه داد. او در سال 1979 به آمریکا رفت و سرانجام در کالیفرنیا ساکن شد.
شهرتی که با ویولن آمد
مرتضوی خیلی زود متوجه شد که می تواند پلی بین موسیقی ایرانی، تکنیک ویولن و ساختار موسیقی پاپ ایجاد کند. آلبوم ها و قطعات او در بین ایرانیان خارج از کشور دست به دست شد و به تدریج نام او چیزی فراتر از یک نوازنده شد.
بیشتر بخوانید:
طوفان حاشیه ای برای همسر بیژن مرتضوی جنجال گفتگو در استانبول نرگس فرخی کیست؟
حکم 80 ضربه شلاق برای بهاره رهنما ماجرا چه بود؟
پروازهای ایران متوقف شد سرنوشت جسد سیروس ابراهیم زاده چگونه خواهد بود؟
از «فیلم خصوصی» آناهیتا افشار تا ناپدید شدن بهرنگ علوی مرز باریک تبلیغات و فریب
دهه 1990 نقطه مهمی در حرفه او بود. مرتضوی در سال 1994 اولین هنرمند ایرانی بود که با حمایت چهار شرکت بزرگ آمریکایی در تئاتر معروف یونان در لس آنجلس به اجرای برنامه پرداخت. اتفاقی که جایگاه او را در میان چهره های مطرح موسیقی ایران در خارج از کشور تثبیت کرد.
در این دوره تصویری که از او ساخته شده بود با «ویولن سفید» تکمیل شد. سازی که بعدها به امضای بصری مرتضوی تبدیل شد و هنوز هم جزء مهمی از هویت صحنه ای اوست.
روابط پیچیده با ایران
یکی از بخش های نه چندان ساده زندگی مرتضوی رابطه او با ایران پس از مهاجرت است. مرتضوی برخلاف تصوری که گاه از مهاجرت دائمی او می‌سازد، در سال‌های پس از انقلاب بارها به ایران سفر کرده است.
آهنگ خداحافظی او را اینجا بشنوید:
وی در مصاحبه ای در سال 1403 از سفرهای خود به ایران گفت. روایت او نشان می دهد که رابطه او با ایران فقط یک رابطه نوستالژیک از دور نبوده و تلاش کرده تا دوباره در کشور فعال و حضور داشته باشد.
گزارش‌های مختلف درباره زمان و علت محدودیت‌های وی یکسان نیست و بخشی از اطلاعات منتشر شده در رسانه‌ها نیز مبتنی بر روایت‌های فرعی است. بنابراین نمی توان تمام جزئیات این قسمت از زندگی او را قطعی دانست.
ازدواج و حواشی زندگی خصوصی
زندگی خصوصی مرتضوی نیز در سال های مختلف مورد توجه رسانه ها بوده است.
مهمترین قسمت این داستان مربوط به ستاره سعیدی است. زنی که علاوه بر همسر مرتضوی، مدیر برنامه های او نیز در سال های آخر عمرش بود. ازدواج این زوج به دلیل اختلاف سنی قابل توجه از همان ابتدا با واکنش هایی در شبکه های اجتماعی همراه بود. سعیدی در مقطعی شخصاً درباره سن و ابعاد مربوط به آن توضیح داده بود.
درگذشت سه تار سعیدی; فصل تلخ بیژن
در سپتامبر 1402، ستاره سعیدی پس از یک عمل جراحی مغز در ترکیه درگذشت. مرتضوی روزهای قبل از مرگش با انتشار پیام هایی از مردم خواسته بود برای بهبودی همسرش دعا کنند. سعیدی ۱۸ شهریور همان سال درگذشت و خبر درگذشت او واکنش گسترده هنرمندان ایرانی را به همراه داشت.
این حادثه علاوه بر ابعاد احساسی، بازتاب رسانه ای زیادی نیز داشت. از بازنشر تصاویر قدیمی سعیدی گرفته تا بحث در مورد کارهای گذشته و اختلاف سنی این زوج.
مرتضوی پس از فوت همسرش مدتی کمتر در رسانه ها ظاهر شد، اما در سال 1403 در یک مصاحبه تلویزیونی از زندگی شخصی، فعالیت هنری، سفرهایش به ایران و تجربه ممنوع الخروج شدنش گفت.
وقتی فوت کرد
ویروس کرونای بیژن مرتضوی یکی از دوران سخت زندگی این خواننده و نوازنده سرشناس ایرانی بود. بیماری که او را در روزهای اوج شیوع کووید-19 راهی بیمارستان کرد و باعث نگرانی هوادارانش شد.
مرتضوی در بهمن 1390 به کرونا مبتلا شد و به دلیل شدت علائم در بیمارستان بستری شد. گزارش‌های منتشر شده در آن زمان حاکی از کاهش سطح اکسیژن خون او بود و این امر باعث شد که وضعیت او به مراقبت‌های پزشکی جدی نیاز داشته باشد. مدتی بعد در بخش مراقبت های ویژه تحت نظر بود.
خبر بستری شدن مرتضوی در بیمارستان با واکنش گسترده هواداران وی همراه شد. همسر وی نیز از وضعیت جسمانی وی خبر داد و روند درمان را با حاضران در میان گذاشت. پس از مدتی گزارش ها حاکی از بهبود تدریجی حال وی و مرتضوی برای ادامه درمان در بخش عمومی بیمارستان از بخش مراقبت های ویژه ترخیص شد.
این خواننده سرانجام مرحله حاد بیماری را پشت سر گذاشت و بهبود یافت. ماجرای ابتلا به کرونا یکی از دوران پرتنش زندگی او بود. دوره ای که وضعیت جسمانی این هنرمند را برای مدتی مورد توجه رسانه ها و هوادارانش قرار داد.
ویولن سفید در فینال جام جهانی
یکی از مهم ترین اتفاقات حرفه ای سال های اخیر مرتضوی حضور او در برنامه موزیکال فینال جام جهانی 2026 بود. او در اجرای «ارتش هفت ملت» به رهبری گوستاوو دودامل در کنار نوازندگان فیلارمونیک نیویورک، ارکستر سمفونیک سیمون بولیوار و الکتریک ضرب وشتم روی صحنه ظاهر شد.
ویولن سفید معروفش هم همراهش بود. سازی که در طول این سال ها به بخشی از برند شخصی مرتضوی تبدیل شده است. او خودش پیش از این اجرا در گفتگویی تاکید کرده بود که حضور خود در این مراسم را افتخاری مهم می داند.
بازگشت به ایران؛ خبری که او تکذیب کرد
اما آخرین فصل از زندگی مرتضوی بار دیگر او را در صدر اخبار قرار داد. در روزهای اخیر برخی رسانه های ایرانی از بازگشت وی به ایران خبر دادند و حتی گزارش هایی از حضور وی در تهران منتشر شد. خبرگرافی همچنین از ورود وی به ایران خبر داد، هرچند تاکید کرد که مرتضوی شخصا این خبر را تایید نکرده است.
چند روز بعد خود مرتضوی با انتشار ویدئویی این خبر را تکذیب کرد و گزارش های منتشر شده مبنی بر بازگشتش را دروغ خواند. تنها چند روز پس از این تکذیبیه ها، ناگهان فیلم ورود او به ایران در میان کاربران فضای مجازی دست به دست شد.
مردی بین دو دنیا
داستان بیژن مرتضوی را نمی توان تنها با عنوان «خواننده لس آنجلسی» یا «ویولن نواز» خلاصه کرد. قبل از شهرت خوانندگی، او یک نوازنده آموزش دیده بود. پس از مهاجرت، موسیقی ایرانی را در خارج از کشور دنبال کرد. او در مقاطعی سعی می کرد رابطه خود را با ایران حفظ کند و در سال های اخیر زندگی شخصی و موقعیت های اجتماعی او به اندازه فعالیت هنری اش خبرساز شده است.
اکنون در 69 سالگی تصویری که از مرتضوی باقی مانده ترکیبی از یک نوازنده کارکشته، یک خواننده خاطره انگیز، یک مهاجر با رابطه پیچیده با وطن و چهره ای است که می توان نامش را بار دیگر بر سر زبان ها انداخت.
شاید این مهم ترین ویژگی کارنامه مرتضوی باشد: هر بار که تصور می شود او بخشی از گذشته موسیقی ایران شده است، با یک اجرا، یک حاشیه یا یک خبر جدید به زمان حال باز می گردد.