دادگاه منطقه ای فرانکفورت در یک حکم مهم، شرکت متا را مسئول تبلیغات جعلی منتشر شده در فیس بوک و اینستاگرام دانست. حکمی که می تواند بر دامنه مسئولیت پلتفرم های بزرگ در قبال تبلیغات فریبنده و کلاهبرداری آنلاین تأثیر بگذارد.
این مورد زمانی به وجود آمد که از نام، لوگو و تصویر مدیر یک پورتال مالی آلمانی در تبلیغات جعلی سرمایه گذاری در پلتفرم های متا استفاده شد.
این تبلیغات کاربران را به سمت پیشنهادات مالی ساختگی سوق داد و از اعتبار یک تجارت واقعی برای جلب اعتماد مخاطبان استفاده کرد.
موضوع اصلی پرونده فقط انتشار یک آگهی جعلی نبود. بلکه در مورد این سوال بود که پلتفرم انتشار چقدر در قبال تبلیغاتی که از زیرساخت آن برای فریب کاربران استفاده می کند، مسئولیت دارد.
در چنین مواردی، متا معمولاً بر این استدلال تکیه میکند که روزانه آنقدر محتوا و تبلیغات در پلتفرمهای آن منتشر میشود که شرکت نمیتواند هر کدام را قبل از انتشار بررسی کند. اما دادگاه فرانکفورت در این پرونده به نقش فعال پلتفرم در فرآیند تبلیغات توجه کرده است.
الگوریتم ها فقط محتوا را نمایش نمی دهند. یکی از نکات مهم رای دادگاه نحوه عملکرد سیستم متا تبلیغات است.
تبلیغات در فیس بوک و اینستاگرام فقط در یک فضای عمومی قرار نمی گیرند تا کاربران به صورت تصادفی آنها را ببینند. بر اساس داده ها و الگوریتم ها، سیستم تبلیغات متا تعیین می کند که کدام تبلیغ، در چه زمانی و برای کدام گروه از کاربران نمایش داده شود. این موضوع در پرونده فرانکفورت اهمیت پیدا کرده است.
استدلال دادگاه این بود که نقش متا صرفاً میزبانی غیرفعال محتوای تبلیغاتی نیست و مکانیسمهای خودکار شرکت در توزیع و نمایش تبلیغات دخیل است. در نتیجه، بحث مسئولیت پلتفرم از یک سوال ساده “چه کسی تبلیغ را ساخته است؟” تغییر می کند. این فراتر از نقشی است که پلتفرم در ارائه آن تبلیغ به قربانیان احتمالی داشته است.
گزارش تخلف، اما حذف تاخیری پرونده نیز مصادیق تاخیر در حذف آگهی های اعتراض آمیز را مطرح کرد. بر اساس گزارش رویترز، در یک مقطع، حدود 260 تخلف مشابه در یک ماه به متا گزارش شده است.
در برخی موارد، حذف تبلیغات گزارش شده تا 62 روز طول کشید. این ارقام اهمیت ویژه ای دارند. چرا که تبلیغات جعلی برخلاف اکثر محتوای معمولی می تواند مستقیما با هدف فریب مالی کاربران طراحی شود.
هر چه این گونه تبلیغات بیشتر در معرض دید کاربران قرار گیرد، فرصت های بیشتری برای جذب قربانی دارند. استفاده از چهره افراد شناخته شده، نام شرکت های معتبر و طراحی مشابه وب سایت ها یا خدمات واقعی نیز یکی از روش های مورد استفاده در تبلیغات سرمایه گذاری جعلی است.
در چنین شرایطی، اعتماد ایجاد شده از طریق یک پلت فرم شناخته شده می تواند بخشی از فرآیند فریب باشد.
رای آلمان برای متا چه معنایی دارد؟ اهمیت این پرونده برای متا به یک تبلیغ یا یک پرونده حقوقی محدود نمی شود.
سالهاست که شرکتهای بزرگ فناوری با این سوال روبرو هستند که مسئولیت آنها در برابر محتوای غیرقانونی منتشر شده توسط کاربران تا کجا پیش میرود. پلتفرم ها از یک سو با میلیاردها محتوای روزانه مواجه هستند و از سوی دیگر سیستم های تبلیغاتی آن ها بخش مهمی از درآمدشان را تامین می کند.
این تفاوت تبلیغات پولی را در مقایسه با محتوای معمولی کاربران موضوع بحث های حقوقی جداگانه قرار داده است.
در این مورد نیز دادگاه به این نکته توجه داشت که متا از فعالیت تبلیغاتی در پلتفرم های خود درآمد کسب می کند و در فرآیند انتخاب و نمایش تبلیغات نقش آفرینی می کند.
بنابراین، مسئولیت شرکت را نمی توان صرفاً با این استدلال که محتوای آگهی توسط شخص دیگری تولید شده است، رد کرد. پرونده هنوز تمام نشده است. با وجود اهمیت این حکم، تصمیم دادگاه منطقه ای فرانکفورت پایان ماجرا نیست. متا اعلام کرد که با این حکم موافق نیست و در حال بررسی مراحل بعدی خود است.
امکان تجدیدنظرخواهی نیز وجود دارد، بنابراین هنوز مشخص نیست که این پرونده در مراحل بعدی دعوا چه سرنوشتی خواهد داشت. اما همین حکم را میتوان در بحث گستردهتر درباره مسئولیت پلتفرمهای دیجیتال در برابر تبلیغات فریبنده مورد توجه قرار داد.
اگر رویکرد دادگاه تایید شود، شرکتهای فناوری ممکن است با فشار بیشتری برای شناسایی، نظارت و حذف سریعتر تبلیغات جعلی مواجه شوند.
در نهایت، مورد آلمانی یک مسئله کلیدی را برجسته میکند: وقتی یک تبلیغ جعلی از زیرساخت، الگوریتمهای توزیع و سیستم معاملاتی یک پلتفرم بزرگ برای دسترسی به کاربران استفاده میکند، مرز بین «میزبانی محتوا» و «مسئولیت در قبال آن» تا چه اندازه کشیده میشود؟ پاسخ دادگاه فرانکفورت در این پرونده نشان می دهد که این مرز ممکن است باریک تر از آن چیزی باشد که شرکت های فناوری قبلاً استدلال کرده اند.