آخرین مطالب

همکاران

چرا اضمحلال اخلاقی در سینمای ایران ادامه می‌یابد؟

در سینمای ایران چنین اتفاقی رخ نداده است که زن متاهل با مرد دیگری رابطه داشته باشد یا برعکس مرد متاهل با زن دیگری رابطه داشته باشد. تا قبل از سال 1357، 1200 فیلم در سینمای ایران ساخته شد که چنین اتفاقی نیفتاد. از سوی دیگر برخی از این اتفاقات در سینمای جهان رخ داده بود و به عنوان درام معرفی شد. حتی خارج از سینما هم نمونه هایی از رابطه بازیگران متاهل در تاریخ ثبت شده است. بازیگری به نام اسپنسر تریسی که در فیلم پیرمرد و دریا ایفای نقش کرد و خانم کاترین هیبرن که هر دو فوت کرده اند با وجود ازدواج با هم رابطه داشتند، البته این موضوع بعد از فیلمی که با هم داشتند در خارج از سینما اتفاق افتاد و تا آخر عمر با هم در ارتباط بودند.

سینما بعد از 57 موارد زیادی از این مسائل را دید. دو تن از فیلمسازان رابطه زن و مرد را با تصاویری از جمله فیلم «گروهبان» ساخته مسعود کیمیایی و فیلم «روسری آبی» ساخته داریوش مهرجویی به نمایش گذاشتند. اگرچه در کمدی ها به دلیل شوخی بودن این کارها مجاز بود، اما در فیلم های درام نقش داشت. از سال 90 به بعد با مدیریت شمقدری 7 فیلم با موضوع عشق ممنوع در همان سال ساخته شد و هر 7 فیلم در جشنواره فجر پخش شد که بارزترین آنها «برف روی کاج» است. جالب اینجاست که مردان و زنان این فیلم ها بی سواد و از طبقه پایین جامعه نبودند، بلکه پزشک و معلم و تحصیل کرده بودند. در همان سال سخت گیری هایی به سازمان سینمایی وارد شد که چرا مرد متاهل با زن دیگری در فیلم رابطه دارد و بالعکس. این فیلم ها بعدها مجوز گرفتند و اکران شدند.

این مقوله در سینمای عشق ممنوع است. عشق ممنوعه ساده و پاکی است که می تواند پایانی خوش یا ناخوش داشته باشد. اما برای مخاطب عشق ممنوع جذابیت بیشتری دارد و به نظر می رسد ترفندی برای برخی فیلمسازان برای جذب مخاطب و فروش باشد. در جشنواره فیلم کیش دیدم که منتقدان هم نظر مثبتی دارند و می گویند مخاطب را جذب می کند.

اینکه در شرایط فعلی سریال عشق های ممنوعه نمایش خانگی نشان می دهد که ممیزی توجه چندانی به آن ندارد. مثل کاری که با ساختن فیلمی از دو کتاب برجسته «بامد خمار» و «سوشون» کردند و هر دو کتاب را خراب کردند. در حالی که در دنیا در همان سال سریال صد سال تنهایی بر اساس رمانی از گابریل گارسیا مارکز ساخته شد که بسیار درخشان است. در سینمای کنونی ما شاید حتی دیالوگ های سخیف هم برای کارگردانان این گونه فیلم ها چندان مهم نباشد.

چنین فیلم هایی را حتی نمی توان محبوب نامید. فیلم هایی مثل «آنتیک» و «رویا» و … که حتی نام های بدی هم دارند از ضعیف ترین فیلم های ایرانی دهه 30 و 40 ضعیف ترند. روابط نامناسب و نادرست را نباید در فیلم ها مطرح کرد و رواج داد. لازم است مسئولان مجوز ندهند و اگر مخفیانه ساخته شده اند جلوی ساخت و ساز را بگیرند. در شرایطی که نسل های جدید چندان به روابط اخلاقی گذشته اهمیت نمی دهند. چنین شرایطی باعث زوال اخلاق در سینمای ایران می شود. با پولی که برای بلیط سینما می دهیم فقط می خندیم و وقتی از سینما بیرون می آییم تاثیر خوشایندی روی ما نمی گذارد. به قول آلفرد هیچکاک: «وقتی از سینما بیرون می آیی، فیلم باید یقه ات را بگیرد و بگوید من این جلوه ها را در تو می گذارم». «اما بسیاری از فیلم‌های فعلی ما فاقد چنین تأثیری هستند.

به شخصه در سن 80 سالگی بسیاری از آثار کلاسیک سینمای ایران که در 20 سالگی تماشا کردم هنوز در ذهنم مانده است. و این به معنای نفوذ است. متأسفانه اخلاق آنقدر مهم است که در فیلم ها تحریف می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *