روزنامه ایران نوشت: بازخوانی فرمول های موجود نشان می دهد که احتمال ادامه الگوی «هزینه محوری» همچنان بر فوتبال ایران سایه افکنده است. مدلی که در آن هزینه بر درآمدزایی اولویت دارد و تصمیمات مدیریتی به جای تکیه بر منطق اقتصادی، تحت تأثیر تقاضاهای کوتاه مدت اتخاذ می شود.
در چنین شرایطی، اگر لیگ جدید با همان رویکرد اقتصادی گذشته آغاز شود، نه تنها تحول ساختاری رخ نخواهد داد، بلکه چرخه معیوب مالی فعلی باشگاه ها را در معرض زیان های انباشته و چالش های مزمن اقتصادی قرار خواهد داد.
یکی از پیامدهای منفی این وضعیت، رفتار هزینه محور برخی مدیران باشگاه است. مدیرانی که برای مدیریت انتظارات هواداران و کاهش انتقادات به قراردادهای سنگین با بازیکنان و مربیان متوسل می شوند. اگرچه این تصمیمات ممکن است در کوتاه مدت رضایت نسبی را در جامعه هواداران به همراه داشته باشد، اما در بلندمدت منجر به انباشت بدهی ها و تضعیف پایه های مالی باشگاه ها می شود. به بیان واضح تر، فوتبال باشگاهی ایران گامی در جهت فرسایش مالی و از دست دادن رقابت مالی و اقتصادی باشگاه ها برمی دارد.
در این شرایط برگزاری کمپ های گران برون مرزی – به ویژه در کشورهایی مانند ترکیه – نیز نیاز به بازنگری دارد. در حالی که برخی باشگاه ها به دلیل محدودیت منابع به گزینه های داخلی روی آورده اند، سوال اساسی این است که ملاک تخصیص منابع چیست و آیا اصول اقتصادی حاکم بر این تصمیمات است یا خیر؟
از سوی دیگر جذب بازیکنان خارجی با قراردادهای قابل توجه، بدون سیستم ارزیابی عملکرد و سنجش بازگشت سرمایه، به یکی از چالش های فوتبال ایران تبدیل شده است. در عین حال بی توجهی آکادمی ها و ضعف در سیستم بازیکن، آینده فنی فوتبال کشور را مبهم کرده است. عدم سرمایه گذاری هدفمند در رده های پایه نه تنها مانع از جوان شدن تیم ها می شود، بلکه وابستگی به بازار نقل و انتقالات گران قیمت را تشدید می کند.
مسئله کلیدی و هنوز حل نشده فقدان مدل درآمدزایی پایدار است. صورت های مالی باشگاه های ایرانی نشان می دهد که به سود واقعی نرسیده اند. اما الگوی هزینه های غیرضروری همچنان ادامه دارد. این وضعیت فاصله قابل توجهی با استانداردهای حرفه ای فوتبال جهان – به ویژه در لیگ های معتبر اروپایی و حتی برخی لیگ های آسیایی – ایجاد کرده است. جایی که تعادل بین درآمد و هزینه ها اساسی و غیر قابل بخشش تلقی می شود.
در این میان باید به یک نکته مهم و کم اهمیت نیز اشاره کرد; تصمیمات بازدارنده و محدودکننده مدیران فوتبال در سالهای اخیر نتوانسته مانع مؤثری در برابر کاستیهای مدیریتی در باشگاهها ایجاد کند. این وضعیت نشان دهنده ضعف در نظارت، اجرا و نبود تضمین های عملی برای کنترل هزینه ها است. در شرایطی که اقتصاد کشور به دلیل شرایط خاص و تبعات جنگ تحمیلی با محدودیت هایی مواجه است و ادامه این روند غیرقابل توجیه است.
بنابراین لازم است تصمیمات در فوتبال ایران بر اساس عقلانیت اقتصادی و استانداردهای حرفه ای بازتعریف شود. به جای افزایش بی مورد هزینه های باشگاه، باید تمرکز بر اصلاح ساختار هزینه های جاری، پس انداز هدفمند و مدیریت دقیق منابع باشد. حرکت به سمت شفافیت مالی، انضباط اقتصادی و حذف هزینه های غیرضروری پیش نیاز غلبه بر چالش کنونی است.
پیامد طبیعی این ساختار معیوب را در عرصه بین المللی نیز می توان دید. با وجود هزینه های قابل توجه، چشم انداز روشنی برای موفقیت نمایندگان ایران در رقابت های آسیایی وجود ندارد و حذف زودهنگام به سناریویی تکراری تبدیل شده است. بدون اینکه دستاورد فنی و اقتصادی برای فوتبال کشور به ارمغان بیاورد.
فوتبال ایران در آستانه انتخابی تعیین کننده است. مسیر فعلی را با تکیه بر هزینه های بی رویه و نتایج کوتاه مدت ادامه دهید یا به سمت اصلاحات ساختاری، انضباط مالی و توسعه زیرساخت های درآمدزا حرکت کنید. قطعا بدون بازتعریف مدل مدیریتی و تغییر رویکردهای اقتصادی نه تنها امیدی به پیشرفت پایدار نخواهد بود، بلکه خطر تعمیق چالش های مالی و افت کیفی فوتبال کشور بیش از پیش افزایش خواهد یافت.