سیما حدادی بیان کرد: از مجموع 491 عنصر آیینی ماه محرم و صفر، 480 عنصر مربوط به آیین های محرم و صفر در فهرست شناسایی شده و 11 عنصر در فهرست در معرض خطر ثبت شده است.
وی در پاسخ به این سوال که کدام عنصر ثبت شده مربوط به محرم و صفر اولویت بیشتری دارد، افزود: از منظر کنوانسیون 2003 یونسکو نمی توان میراث فرهنگی ناملموس را بر اساس اهمیت رتبه بندی کرد. زیرا ارزش هر عنصر را جامعه حامل آن تعیین می کند نه نهادهای دولتی یا کارشناسان. بنابراین نمی توان گفت کدام عنصر مربوط به محرم و صفر از دیگری «مهمتر» است.
رئیس اداره ثبت و حفاظت میراث فرهنگی ناملموس افزود: برخی از عناصر گستره جغرافیایی و اجتماعی بیشتری را شامل می شود اما این به معنای اهمیت بیشتر و اولویت بیشتر نیست. اگر هدف شناسایی عناصری با گستره فرهنگی و اجتماعی گستردهتر باشد، میتوان به برخی از سنتهای برجسته مرتبط با این ایام از جمله تعزیه، سنت نذری، اطعام و انواع مراسم شیردهی اشاره کرد. هر یک از این عناصر دارای کارکردها، معانی و روش های انتقال خاص خود در جوامع مختلف است.
حدادی بیان کرد: در رویکرد یونسکو، معیار اصلی اهمیت یک عنصر، نقش آن در ایجاد حس هویت و تداوم فرهنگی، مشارکت فعال جامعه در حفاظت از آن و انتقال آن به نسل های آینده است. به همین دلیل عناصر مربوط به محرم و صفر بیش از آنکه مجموعه ای از آیین های جداگانه باشند، یک نظام فرهنگی زنده را شکل می دهند که برای جوامع مختلف در ابعاد اجتماعی، هنری، معنوی و هویتی حائز اهمیت است.
ثبت ملی 11 المان محرم و صفر سال گذشته
رئیس اداره ثبت و حفاظت میراث فرهنگی ناملموس در پاسخ به این سوال که سال گذشته چه تعداد اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، توضیح داد: 11 عنصر مربوط به ماه محرم و صفر از چهار استان بوشهر، اصفهان، سمنان و تهران در سال 1394 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
وی، روش شانت زنی در سنج و مراسم دمام بوشهری، مراسم سنتی شیردهی دیلمی، آداب نذری آبگوشت دوگوله برای تعزیه در شهرستان خوانسار، آیین دو طفلان مسلم در روستای ویدوجا، مراسم حجاب، آیین پاگلاب در روز هفتم محرم الندریه در روستای چارجالند. شهرستان کامو، آداب و رسوم روز سوم امام حسین حنا، آداب و رسوم تسبیح خوانی خانه آقا شهاب، آئین وی نخل گردانی روستای دیزج و آیین صبح تاریک روستای سوهنک را از جمله آیین های ثبت شده در سال گذشته برشمرد.
حدادی هشتم محرم حسینیه اعظم زنجان، محرم در نادوشن یزد، تعزیه ایران، تعزیه شیراز، تعزیه تهران، تعزیه قزوین، تعزیه کاشان، تعزیه کاشمر، تعزیه، تعزیه، تعزیه، تعزیه، تعزیه بوشهر تعزیه سروستان، تعزیه اراک، تعزیه زنجان، تعزیه گیلان، تعزیه شوش. خوزستان، خراسان جنوبی، تشییع جنازه بیرجند، تشییع جنازه گرمسار، محرم در تفت، مراسم محرم در خرم آباد، مراسم محرم شبیه به قتل امام، مراسم رجم در سمنان، مراسم ترحیم ساواجبلاغ، مراسم ترحیم همدان، مراسم ترحیم حضرت ابوالفضل علیه السلام، مراسم تعزیه حضرت ابوالفضل ا… مراسم اربعین کرمان، سینهزنی بوشهر، عزاداری دارال ارشد اردبیل با تاکید بر بشقابریزی، تعزیه و تعزیه خوانی ایلام، تعزیه برغان، مراسم خیمهسوزی، مراسم غوطهور شدن معرفت در گرداب بن قدّهگاه و دیگر مراسم گردانهای شاهرود است. در ماه محرم و صفر ثبت شده است.
رئیس اداره ثبت و حفاظت میراث فرهنگی ناملموس گفت: مراسم تاج گل دامغان، تعزیه کهگیلویه و بویراحمد، مراسم جغجغه در روستای انجدان، مراسم پرچم قشم، تعزیه همدان، مراسم نخل، چهارمیدان استهبان، مراسم بزرگداشت آب حمزهرحمن، مراسم بزرگداشت حمزهآب. مراسم نخل خراسان شمالی، مراسم تاسوعا و مراسم عاشورای حسینی بم، مراسم پرچم مراغه، آیین معنوی چلچلا در شهرستان مجن، مراسم کتری (کتری گردانی)، محرم در اعتقادات و آیین های مردم گیلان، هنر اجرای تعزیه در روستای زیپال (جنگ زدن)، هنر نمایش تعزیه بنی اسد (بیل زدن)، آیین دعا، آیین و مراسم معرفت خورموج، مراسم پرچم داری درودگاه، آیین و مراسم طغبندان گرگان، آیین تعزیه در نجف آباد، مراسم عزاداری قدیمی معرفتی در بیهورهو مراسم عاشورا در مهران، مراسم عامکوور خرمبید، مراسم خرم بید، آئین های محرم در بازار تبریز، هفت منبر، بیل زدن، مراسم نخل گردانی، مراسم باران خرداد شهرستان بافق، مراسم جوشدورا شهرستان اشکندر و مراسم جوشدورای قطرم بافق، روستای مأخذان، چهل مین، ثبت شده در روستای ماکرو بافق، همچنین مراسم ثبت شده در روستای مَهْدُکِل بافق، در روستای مَعْدُخَلِمَنِر.
حدادی افزود: «صدای سفر هزار جریب نکا»، «تکیا دویسین» در مازندران، آیین مشعل پلیت گئورجی در محله بهشهر، کارنازنی رامسر، مراسم منبرک ساری، مراسم آقاسلام باغدشت قائم شهر، مراسم صبحگاه محله سعادتفو مازندران مراسم آیینی شویلشت چهاردانگه، مراسم پیرتاکیه امیرکلا، مراسم سورک (مراسم اطعام)، روستای قربندی دیوی بابل (گهواره بندی)، آیین شیرگاه، غریبه شو رجب رامسر (شام غریبان)، تالوک دودانگه ساری مراسم دوشنهیر، باشهمار مراسم، مراسم یزید سربه سنگ، مراسم حسین حسین سرحدیم شاه صدرا، هنر خوانی بخشایش، مراسم الله الله در مراغه، مراسم شاه حسین وخشی در تبریز، مراسم شمع پیلامه (شمع افروختن)، مراسم شمع افروختن تخته چالانلار، روستای تخته چالانلار (آهنگه زارکه) در روستای فیروودساجاهر. مراسم، مراسم برافراشتن پرچم در روستای سیاهساران جلفا، مراسم تشییع شهدای کربلا در خلخال، مراسم شمع افروختن در اردبیل (آیین شمع پیلاماخ در اردبیل)، مراسم مذهبی شاکشی وخشی در نیر، مراسم عزاداری شهادت حضرت مسلم در آغاز محرم الحرام در مراسم اهل بیت المحرم اردبیل. در بازار اردبیل، مراسم خیل عرب در نوش آباد، زر خاک قورتان، هنر نمایش تعزیه نطنز، هنر نمایش تعزیه خوانسار، آیین جغجغه ابیانه و آیین نخل گردانی ابیانه از دیگر آثار ثبت شده در فهرست ملی است.
وی،مراسم نخل گردانی روستای ایزی سبزوار،مراسم سنگسار چشام،مراسم تعزیه خوانی فدیشه نیشابور،مراسم نخل گردانی چشمه،مراسم پرسش و پاسخ روز عاشورا در چشم،مراسم نخل گردانی و نخل گردانی روستای جوشقان قالی در روستای جوشقان قالی در شهرستان چشم اصغر در محرم همدان، مراسم آیینی عشایر در خسروشاه، آیین و مراسم برپایی قرقره، مراسم چهل و هشتمین عزاداری امامزاده مصیب، مراسم سنتی خیمه سوزان در سرخا، سنت های سنت محرم السادات (مراسم دهه نشلاق) پوشش حسینی چرخاب اردکان، مراسم زر زر، مراسم بانوان در تاسوعا و عاشورای حسینی در بوشهر، مراسم عزاداری سنتی بانوان بوشهری، مراسم عزاداری ایچری شاکسی در منطقه قره داغ، مراسم عزاداری علم دیبی (پای علم) در روستای ارزیلوانی در استان وآیبلهان در روستای عطریلهان وآیبیل الطبیله مسجد، مراسم تعزیه عاشورایی در روستای گرمان، مراسم سنتی عاشورایی نخل گردانی در سرخا، روستای نردین، مراسم روز عاشورا در روستای مرزن، آیین شق شاگو در لنجان، مراسم نخل گردانی در روستای پوده، مراسم تعزیه در شهرستان مشکات، آیین سلام در زیباشهر (خلانجانس و سنت های باغوراگان) اراضی، مراسم دست در محرم شهرستان فیروزکوه، مراسم چهارپایه خوانی در بازار تهران، چاووش خوانی ماه محرم، مراسم تعزیه خوانی و شبیه سازی دهه اول محرم در روستای کساوه، محتشم خوانی; مرثیه ای برای امام حسین (ع) بر اساس اشعار محتشم کاشانی، مرثیه امام حسین (ع) به سبک بحر طوال، آیین صبحگاهی روسیه (آیین عاشورا) و مراسم عزاداری حسینیه سنگاوی شهرستان گراش از دیگر آثار ثبت شده است.