رضا کیانیان بازیگری است که نه تنها دوست دارد احساسات مخاطب را برانگیزد، بلکه سعی می کند تفکر خود را به حرکت درآورد.
29 خرداد سالروز تولد رضا کیانیان است اما او به جای مصاحبه خبری یا نوشتن یادداشت به این مناسبت ترجیح می دهد سکوت کند و مهم ترین آرزویش بهبود وضعیت مردم کشورمان است.
او هم مثل هر هنرمند دیگری ایده ها و رویاهایی دارد که هنوز محقق نشده و نقش های زیادی دارد که هنوز فرصت ایفای آنها را پیدا نکرده است.
اما کیانیان در زمستان 93 با بازی در نمایش “مردی برای تمام فصول” به کارگردانی بهمن فرمان آرا این فرصت را پیدا کرد تا به آرزوی 35 ساله خود یعنی بازی در نقش “سر توماس مور” جامه عمل بپوشاند.
کیانیان در عین حال در گفت وگوی تفصیلی با ایسنا درباره انگیزه بازی در این نمایش، از تغییر نگاهش به این شخصیت گفت.
از آنجایی که برخی از سخنان او قابل تامل است، جملاتی از آن گفتگو را با هم مرور می کنیم.
مانند بسیاری از جوانان دهه 50، کیانیان نیز یک سری پر شور داشت. او دانشجوی تئاتر دانشکده هنرهای زیبا بود و به دنبال آینده اش در بازیگری بود. اکران فیلم «مردی برای تمام فصول» در چنین زمانی رویایی را در ذهن این دانش آموز ایجاد کرد; در نقش سر توماس مور بازی کنید! شخصیتی مذهبی که تا جانفشانی بر اصول خود ایستاد.
سال ها گذشت و دانشجوی سابق به بازیگری توانا و حرفه ای تبدیل شد و در نقش های مختلفی بازی کرد اما همیشه در گوشه ذهنش چندین نقش چشمک می زد که یکی از آنها سر توماس مور بود.
این رویا 35 سال بعد محقق شد اما مانند بسیاری از رویاهایی که دیر به دست می آیند، نگاه این بازیگر به این نقش نیز تغییر کرده بود.
او که اکنون کوله باری از تجربیات مختلف را در دست داشت، به منتقد سر توماس مور تبدیل شده بود.
مخاطبانی که داستان سر توماس مور را می دانستند، احتمالاً با دیدن نمایش «مردی برای تمام فصول» انتظار داشتند برای این مرد دلسوزی کنند و بر سرنوشت غم انگیز او اشک بریزند، اما «سر توماس مور» با بازی رضا کیانیان نه تنها رقت انگیز بود، بلکه در لحظاتی خنده تماشاگران را نیز به همراه داشت!
کیانیان درباره سبک بازیگری خود در این نمایش گفت: به طور کلی سبک بازیگری من فاصله گرفتن است، یعنی یک روش همذات پنداری نیست که مخاطب را با نقش همذات پنداری کند، بلکه مخاطب را به فکر نقش می اندازم، همان چیزی که شما فکر کردید، به بازی من بازمی گردد. من طوری بازی نمی کنم که تماشاگر بگوید عزیزم. کاری می کنم که با خیلی جاها همذات پنداری نکنی و بهش فکر کنی.
او که علاقه ای به گریه تماشاگران ندارد، در این باره توضیح داد: «وقتی این نمایش اجرا می شود، خیلی از تماشاگران هم سن و سال من با نگاه من نگاه می کنند، اما آن هایی که هم سن شما یا کوچکتر هستند با همان قیافه شما و می گویند یعنی چه؟! این هم باعث خجالت شما می شود!
با این حال، همین متن را می توان به گونه ای اجرا کرد که همه شما حقش را به سر توماس بدهید و برای سر توماس مور گریه کنید. کاری نداره. اتفاقا در آستین من و خیلی از بازیگران است.
چون همه عوامل این نمایش آماده اند تا آخرین مخاطب با این فکر که سر توماس به جای او جنگید… به جای او ایستاد… و به جای او به شهادت رسید، زاری کنند و سالن را ترک کنند! اما نمی گذارم مخاطب آرام بخوابد. من طوری بازی میکنم که تماشاگران همین احساسات را نسبت به سر توماس دارند، اما از خود میپرسند: او چه کار کرد؟ او باید چه کار کند؟ و با این افکار سالن را ترک کن.”
اینها بخشی از نگاه بازیگری است که بازی در تئاتر را از نوجوانی در شهر مشهد آغاز کرد و سال ها در گروه تئاتر «پارت» مشهد حضور داشت.
وی در دوران دانشجویی در دانشکده هنرهای زیبا زیر نظر اساتیدی چون علی رفیعی و حمید سااریقیان آموزش دید و از همان زمان در آثار اساتید خود به روی صحنه رفت.
او سال ها برای بازیگر شدن در سینما صبور بود و پس از چندین تجربه پراکنده سرانجام با بازی در نقش مکمل در فیلم «کیمیا» ساخته احمدرضا درویش خود را به عنوان چهره ای جدید در عرصه بازیگری سینما شناخت.
بازی در نمایشنامههای «آنتیگون»، «بورژوای کوچک»، «چهرههای سیمون ماشا»، «ازدواج آقای میسیسیپی»، «یک روز به یاد ماندنی در زندگی دانشمند بزرگ وو»، «یاد سالهای شن»، «استریندبرگ بازی»، «حرفهای»، «پروفسور خورشید، پروفسور بوبو» اشک ماه»، «پدر» و فیلمهایی چون «خانه روی آب»، «یک بوسه کوچک»، «سگکشی»، «سینما سینماست»، «گاهی به آسمان نگاه کن»، «ماهیها عاشق میشوند»، «یک تکه قند»، «فرش باد»، «یک تکه نان»، «روبان قرمز است در خاک وسط»، «روبان قرمز همیشه در خاک است» «کفش های من کجاست» و سریال های «آپارتمان»، «شات پایانی»، «دوران کشی»، «کیف انگلیسی»، «مختارنامه»، «شاهگوش»، «شهرزاد»، «وکلای جوان»، «قلب یخی»، «بامد خمار»، «بی عطاف»، «هفت» و… بخشی از کارنامه بازیگری او هستند.
کیانیان علاوه بر بازیگری، گاهی به نقاشی، عکاسی و مجسمه سازی می پرداخت و گاهی کتاب می نوشت. کتاب هایی مانند «بازیگری»، «تحلیل بازیگری»، «جادوی بازیگری»، «بازیگری در قاب»، «ناصر و فردین»، «این نازنین ها» و… که عموماً مربوط به حوزه کاری او یعنی بازیگری است.
او امسال روی کیک تولدش 75 شمع روشن می کند.