به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، برنامه کلاسیک کانون; اکران «سگ کشی» به کارگردانی بهرام بیضایی سه شنبه 5 خرداد در سالن سینماتگراف موزه سینمای ایران برگزار شد و مدیریت این برنامه را اصغر نعیمی فیلمبردار برعهده داشت و سعید قطبی زاده، حبیب رضایی، حسن رضایی، غلامرضا موسوی، جابر قایمیتوسی، محمدی و جابر قایموسی از حاضران در سالن سینمای ایران بودند. رویداد
اصغر نعیمی در ابتدای این دیدار پس از خیرمقدم به حاضران، یاد و خاطره بهرام بیضایی را با یک دقیقه سکوت گرامی داشت.
این هنرمند درباره تاخیر چند ماهه در برگزاری بزرگداشت استاد بهرام بیضایی توسط کانون کارگردانان سینمای ایران با اشاره به جنگ گفت: برگزاری برنامه بزرگداشت استاد بهرام بیضایی به ویژه در بزرگداشت و سوگواری درگذشت وی بی شک در برنامه های کانون کارگردانان سینمای ایران بوده است.
وی افزود: شورای مرکزی کانون کارگردانان در برپایی برنامه بزرگداشت این کارگردان کم نظیر و بی بدیل سینمای ایران بسیار پیگیر بود، هرچند پیش از این نیز در حیطه وظایف حرفه ای خود مراسم باشکوهی را برای درگذشت سایر اساتید سینما از جمله ناصر تقوایی، داریوش مهرجویی، کامبوزاروف و عباس کیمبوزاروف تدارک دیده بود. متاسفانه با توجه به اتفاقاتی که پشت سر گذاشتیم عملا امکان برگزاری این رویداد از کانون کارگردانان سینمای ایران سلب شد.
نعیمی تصریح کرد: همچنان امیدواریم بتوانیم مجلسی کامل و باشکوه را به تجلیل از این کارگردان اختصاص دهیم و در شرایطی دیگر کارنامه سینمایی او را مرور کنیم. در حال حاضر و تا فرصت مناسب برای آن بزرگداشت، ترجیح داده شد با نمایش یکی از بهترین آثار بهرام بیضایی به نام «سگ کشی» که در زمان اکران با استقبال خوبی از سوی منتقدان مواجه شد، یاد و خاطره بهرام بیضایی را زنده نگه داشت. ضمناً از همکاری نزدیک سینمای ملی ایران به مدیریت لادن طاهری با مرکز در زمینه مرمت آثار و همچنین از فاطمه محمدی مدیر موزه سینمای ایران که فرصت برگزاری این جلسات را در اختیار من قرار دادند تشکر می کنم.
سپس سعید قطبی زاده، منتقد سینما در سخنان افتتاحیه خود گفت: دو بار فرصت مصاحبه با بهرام بیضایی را داشتم. یک بار با محوریت نمایش «هزار و یک شب» و دیگری در جریان «سگ کشی».
وی افزود: وقتی با فیلمساز ملاقات می کنید احساس می کنید این فیلم ها چکیده ای از دانش، سواد و درک او از سینما و جهان است. در این دو گفت و گو متوجه شدم که بهرام بیضایی چقدر سینما را می شناسد و مشخص است که هر سینماگر صاحب سبکی سینما را می شناسد و دو نوع دانش است. روشی خودجوش و ثبت شده که هر کارگردانی را به دنیایی که هنگام تماشای فیلم وارد می کنیم، می آورد. شناخت دوم این است که یک فیلمساز تا چه اندازه تاریخ سینما را می شناسد و تا چه اندازه با روندهای روز آشنا است.
قطبی زاده ادامه داد: نگاه دیگری که در سینمای بیضایی وجود دارد که دیر کشف من از سینمای اوست، نگاه ژانری او به زن است. بیضایی تاثیر بسزایی در سینما دارد و منظورم از سینما تاریخ سینماست. بهرام بیضایی عاشق فیلم دیدن بود تا بتوانی ساعت ها با او درباره فیلمسازان مختلف صحبت کنی. هر یک از توضیحات او درباره هر گوشه از تاریخ سینما درس بزرگی بود و نمونه آن کتاب «هیچکاک در قاب» است. این کتاب برگرفته از سخنرانی بهرام بیضایی است که مکتوب شده است و می توان آن را در کنار بهترین منابع مطالعات هیچکاک قرار داد. در «سگ کشی» شخصیت زن شخصیت امیدوار، کوشا و غمگین فیلم نوآر است.
قطبی زاده درباره خشم نهفته در «سگ کشی» نیز گفت: 10 سال از ساخت «مسافران» تا «سگ کشی» می گذرد. بیضایی در آن 10 سال طرح های زیادی به ارشاد ارائه کرد که با سنگ اندازی مواجه شد. این تلاش مکرر بیدایی برای ماندن در سینمای ایران با سنگسارهای متعدد باعث شد تا به نظر من عصبانیتی در «سگ کشی» فوران کند. به جز گلرخ کمالی و پدرش با بازی جمشید لایق، آدم خوبی در این فیلم وجود ندارد. فکر می کنم در یک اثر 143 دقیقه ای ناگهان این حجم از خشم به مجموعه ای از شخصیت ها تبدیل می شود که همگی دستفروشی با نگرش زن ستیزانه هستند که سعی در اثبات این قدرت مردانه دارند.
وی ادامه داد: زنی در میان مردان به خاطر عشقش قدم به قدم تلاش می کند به حقیقت برسد که این نگاه اسطوره ای نیز هست. آخرین تصویری که گلرخ کمالی از حقیقت می بیند، تصویر وحشتناکی است و مواجهه او با حقیقت، شوکی است که در پایان اتفاق می افتد.
این منتقد درباره تاثیر بیضایی از شاهنامه فردوسی و سینمای آلفرد هیچکاک گفت: قبل از این دیدار و دیشب دوباره «سگ کشی» را دیدم، احساس کردم ابتدای فیلم شباهت زیادی به «39 قدم» دارد که یکی از بهترین آثار هیچکاک در زبان انگلیسی به حساب می آید. یک زن و یک مرد هم در خانه هستند و یک نفر بیرون کنار باجه تلفن ایستاده و قصد کشتن آن زن را دارند. درگیری رضا کیانیان و مجید مظفری در ابتدای فیلم شبیه اتفاقی است که در «39 قدم» می افتد. تاکید مکرر بیضایی بر 30 درصد پولی که قرار است چک با آن برداشت شود به طوری که مژده شمسایی در گفت و گو می گوید: 30 درصد یک چیز بزرگ بیشتر از 100 درصد یک چیز کوچک است. برگرفته از دیالوگ معروف فیلم «بیلیاردباز» است.
بیضایی با اینکه بهترین دیالوگ نویس تاریخ تئاتر ایران و تاریخ سینمای ایران است، اما مثل دانش آموزی عاشق پیشه و عاشق سینما، در 60 سالگی آنقدر آغوشش باز است که با تاریخ سینما پیوند معنوی برقرار می کند و برای پیشبرد فیلم می برد.
در ادامه اصغر نعیمی فایل صوتی بهرام بیضایی را درباره رویکردش به فیلم «سگ کشی» پخش کرد.
سعید قطبی زاده در سخنان پایانی خود با اشاره به تاثیر زمان بر نگاه فیلمساز گفت: الیزایی در «مسافران» مرگ را به صحنه ای برای دوست داشتن تبدیل می کند. حتی مرگ عزیزان در «مسافران» با یک بیضی به شکل نان تست و با شکستن دیوار چهارم نمایش داده می شود. در صحنه ای که روستای هما مقابل دوربین قرار می گیرد. این نگرش امیدوارانه ای که بیضایی در اواخر دهه 60 و در «مسافران» داشت، با آغاز دهه 70 و اتفاقات بعد از جنگ، آرام آرام فضای باز سیاسی شکل می گیرد تا امثال بیضایی فرصت داشته باشند تا با حاشیه بهتری آثار خود را بسازند و خبری از توقیف «باشو غریبه» نیست. این را نمی توان نادیده گرفت.
در پایان جلسه نقد و بررسی، حاضران به تماشای «سگ کشی» ساخته ماندگی بهرام بیضایی نشستند.