حجت الاسلام علی آقاجانی در یادداشتی که برای شبکه اجتهاد نوشت به بررسی عملکرد رهبر شهید از منظر فقهی پرداخته است.
رهبر شهید و کبیر انقلاب اسلامی حضرت آیتالله اعظمی خامنهای (قدس سره) یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین شخصیتهای تاریخ معاصر ایران است که با غیور و سربلندی در ترسیم فقاهت و فقاهت در ابعاد ملی و بینالمللی نقش آفرینی کرده است. او نه تنها به عنوان یک رهبر و الگوی اخلاقی و سیاسی، بلکه به عنوان یک فقیه و مجتهد، نقش مهمی در ارتقا و تقویت هویت ملی و دینی ایرانیان داشته است. به نوعی می توان گفت که وی یکی از ملی ترین رهبران دینی در دوره معاصر بوده است.
مفهوم کرامت و فقه کرامت
عزت به معنای عزت، عزت و ارزش است. در فرهنگ اسلامی عزت به عنوان یکی از ارزش های اساسی و مهم مطرح است. فقه کرامت به معنای علم و حکمت اسلامی مربوط به کرامت و شرافت انسان است. این فقه به بررسی ابعاد مختلف کرامت انسانی اعم از کرامت ذاتی، کرامت اکتسابی و کرامت اجتماعی در ابعاد ملی و بین المللی می پردازد. شهید آیت الله اعظمی خامنه ای به عنوان یک فقیه و مجتهد توجه ویژه ای به مفهوم کرامت و فقهی کرامت داشته است. وی معتقد بود کرامت انسانی یکی از اصول اساسی اسلام است و باید در جامعه اسلامی مورد توجه ویژه قرار گیرد. استناد مکرر ایشان به آیات قرآنی از جمله «ان العزّه الی الله جامعة» و آیات هجوم و نفی سبیل و امثال آن و نیز برخی روایات فقهی و زندگانی معصومین، گواه این مطلب است.
غرور ملی و غیرت ملی
غرور ملی یعنی غرور و مباهات به ملیت و هویت ملی و دفاع از مرزهای آن. غیرت ملی نیز به معنای احساس دفاع از منافع و ارزش های ملی-مذهبی است. این دو مفهوم با هم مرتبط هستند و در کنار هم می توانند به تقویت هویت ملی و وحدت ملی کمک کنند. شهید آیت الله خامنه ای به عنوان یک رهبر ملی توجه ویژه ای به غرور ملی و غیرت ملی داشته است. وی بر این باور بود که غرور ملی و غیرت ملی از اصول اساسی هویت ملی است و باید در جامعه ایران مورد توجه ویژه قرار گیرد. توجه بینظیر و بینظیر او به زبان و ادبیات فارسی و ملی و توجه به نمادهای ملی از جلوههای این توجه است.
رابطه فقه ناموس و غرور ملی و غیرت ملی
فقه ناموسی به عنوان دانش و حکمت مرتبط با کرامت و شرافت انسانی می تواند به تقویت غرور ملی و غیرت ملی کمک کند. با توجه به مفهوم عزت و کرامت انسان می توان به اهمیت و ارزش هویت ملی و دفاع از منافع و ارزش های ملی و سپس استقلال ملی پی برد. از نظر فقهی عزت و غرور ملی، شهید آیتالله خامنهای بهعنوان یک رهبر ملی، توانست هویت ملی و دینی ایرانیان را تقویت کند و از منافع و ارزشهای ملی در برابر تهدیدات بیرونی و داخلی دفاع کند.
غرور علمی یعنی سرافرازی و سربلندی به دستاوردهای علمی و پیشرفت علمی. این مفهوم به عنوان یکی از ارزش های اساسی در جامعه علمی و دانشگاهی مطرح است. شهيد حضرت آيت الله خامنه اي به عنوان يك رهبر ملي توجه ويژه اي به غرور علمي و پيشرفت علمي داشته اند. شهید آیتالله خامنهای با تأکید بر اهمیت علم و دانش، نقش بسزایی در تبیین و عملیاتیسازی غرور علمی و پیشرفتهای علمی داشت. او با سخنرانی ها، آثار و مواضع سیاسی خود به تبیین و به کارگیری این مفاهیم در اذهان عمومی پرداخت.
تاکید بر علم و دانش: حضرت آیت الله العظمی خامنه ای همواره بر اهمیت علم و دانش تأکید داشته و معتقدند علم و دانش راهی برای پیشرفت و توسعه است. استناد مکرر ایشان به عبارت «الایلام سلطان» و تلاش نظری و اقدامات عملی ایشان در حمایت مطلق از فعالیت ها و ابتکارات علمی، از جهاد خودکفایی نیروهای مسلح تا پژوهشگاه رویان و فناوری رویان، واضح و برجسته است.
توسعه علمی: شهید آیت الله خامنه ای با تأکید بر توسعه علمی توانست به تقویت زیرساخت های علمی و دانشگاهی کشور کمک کند و زمینه پیشرفت علمی را فراهم کند و بر این باور بود که توسعه علمی راهی برای دستیابی به پیشرفت و توسعه است.
افتخار علمی: شهيد حضرت آيت الله خامنه اي با تأكيد بر غرور علمي توانست به تقويت حس غرور و سربلندي به دستاوردهاي علمي در ميان ايرانيان كمك كند و زمينه پيشرفت علمي بيشتر را فراهم كند.
تاکید بر نقش دانشگاه ها: با تاکید بر نقش دانشگاه ها در توسعه علمی توانستند به تقویت زیرساخت های علمی و دانشگاهی کشور کمک کنند.
تاکید بر اهمیت تحقیق: وی با تاکید بر اهمیت پژوهش توانست به تقویت فرهنگ تحقیق و توسعه علمی در کشور کمک کند. شهید آیت الله اعظمی خامنه ای با بهره گیری از دانش فقهی و بینش سیاسی خود در تبیین و عملیاتی کردن مفاهیم فقهی عزت، غرور ملی و غیرت ملی نقش بسزایی داشت. او با سخنرانی ها، آثار و مواضع سیاسی خود به تبیین و به کارگیری این مفاهیم در اذهان عمومی پرداخت. وی در سخنان و آثار خود بارها بر اهمیت عزت، غرور ملی و غیرت ملی تاکید کرده است. وی معتقد بود کرامت انسانی یکی از اصول اساسی اسلام است و باید در جامعه اسلامی مورد توجه ویژه قرار گیرد. وی همچنین بر اهمیت هویت ملی و دفاع از منافع و ارزش های ملی تاکید کرد.
سیاست خارجی: در سیاست خارجی ایران همواره بر استقلال، عزت و مقاومت در برابر ظلم تاکید داشته اند. آنها با تاکید بر این اصول توانستند روابط ایران را با کشورهای مستقل و آزادیخواه تقویت کنند و از منافع ملی ایران در برابر تهدیدات خارجی دفاع کنند.
سیاست داخلی: شهید حضرت آیت الله خامنه ای همواره بر تقویت وحدت ملی، هویت ملی و ارزش های اسلامی در سیاست داخلی ایران تاکید داشته اند. او با تأکید بر این اصول توانست به تقویت وحدت ملی و توسعه کشور کمک کند.
تاکید بر استقلال: وی همواره بر استقلال ایران تاکید داشته و معتقد است که استقلال لازمه عزت و عزت ملی است.
مقاومت در برابر ظلم: امام شهيد همواره بر مقاومت در برابر ظلم تأكيد داشته و معتقدند كه مقاومت راهي براي رسيدن به عزت و عزت است. استناد به کلام سیدالشهدا (علیه السلام) «مسلی لا یبعی مزله» در یاری نکردن به ظلم و کفر و هزاران حرف و دلیل دیگر از مصادیق آن است.
دفاع از منافع ملی: شهید آیت الله خامنه ای همواره بر دفاع از منافع ملی ایران تاکید داشته و معتقدند که دفاع از منافع ملی وظیفه همه مردم ایران است. در این راستا به تبیین منافع ملی و ارتباط آن با آرمان ها و ایدئولوژی اسلامی پرداختند.