با حرف‌هایت به دوقطبی، دامن می‌زنید/به احترام جانباختگان جشنواره را با روشن‌کردن شمع آغاز می‌کردید

فیلم کافه سلطان به نویسندگی عطیه زارع آرندی نویسنده، مصطفی رزاق کریمی کارگردان و مرتضی رزاق کریمی تهیه کننده از جمعه 27 بهمن ماه در پردیس گالری سینمایی ملت (سینما رسانه احالی در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر) اکران شد. نشست خبری این فیلم پس از نمایش با حضور محمدرضا شریفی نیا بازیگر کافه سلطان در کنار دیگر بازیگران برگزار شد.

در این روزها که خانواده های زیادی غمگین هستند، جشنی برگزار نمی شود

مرتضی رزاق کریمی با اشاره به اینکه جشنواره به معنای جشن نیست، ادامه داد: جشنواره به ویژه این روزها معادل مناسبی برای جشنواره نیست. باید تاکید کنیم که وقتی این همه خانواده داغدار هستند جشنی برگزار نمی شود.

رزاق کریمی تهیه کننده کافه سلطان با اشاره به جنگ 12 روزه گفت: یکی از مسائلی که امسال با آن مواجه بودیم جنگ 12 روزه بود. بعد از جنگ پیشنهادهایی برای خلق اثری در این زمینه چه در حوزه آثار مستند و چه داستانی به من داده شد. اما وقتی متن عطیه آرندی را خواندم با فرصت ها و تهدیدهایی که جنگ می تواند برای یک خانواده ایجاد کند همراه شدم.

وی ادامه داد: پس از یک حس پنهانی که به سال ها قبل برمی گردد، من و مصطفی در زمینه کارهای سینمایی با هم کار نکرده بودیم و فیلمنامه عطیه زارع آرندی چنین فرصتی را فراهم کرد.

موضوع بحث اخلاقی در بطن بحران

عطیه زارع ارندی فیلمنامه نویس کافه سلطان نیز در نشست خبری این فیلم گفت: اصفهانی هستم و طبیعتا بارها بین تهران و اصفهان کافه های جاده ای در آستانه ورشکستگی دیده ام. به این فکر کنید که در طول جنگ چه اتفاقی برای آنها افتاده است و آیا با استفاده از موقعیت به رونق رسیده اند یا تعطیل شده اند؟ به عبارت دیگر، مضمون مسئله اخلاقی در بحران، مضمونی بود که کافه سلطان را شکل داد.

آرندی همچنین تصریح کرد: نحوه انتخاب در شرایط بحرانی را آموزش ندیده ایم و آنچه در کافه سلطان می بینیم این است که هر یک از اعضای خانواده مهتاب و یوسف (با بازی آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی نیا) در شرایط حساسی به نام جنگ 12 روزه چه واکنشی نشان می دهند.

وی همچنین با سوال خبرنگاری که معتقد بود یونس (با بازی سجاد بابایی) نسبت به مادرش مهتاب (با بازی آزیتا حاجیان) بی احترامی و بی احترامی می کند، مخالف بود و می گفت کافه سلطان توسط یک زن نجات می یابد. عطیه زارع آرندی رفتار یونس را نوعی اعتراض به رفتار والدینش دانست که با توجه به رابطه فیلمنامه بی دلیل نیست.

انتقاد شریفی نیا از رفتار مهدویان/ ای کاش به یاد آن مرحوم شمع روشن می کردید

محمدرضا شریفی نیا سخنان خود را با تسلیت به درگذشتگان و آرزوی صبر برای آنان آغاز کرد. وی افزود: به دلیل سوءتفاهمات این روزها ضمن تشکر از زحمات منوچهر شهسواری برای برپایی این به اصطلاح جشنواره، نقدی هم دارم. کاش تغییر در جشنواره را از نامش شروع کنیم. آن هم در کشوری که جشنواره ندارد و وقتی از کلمه جشنواره استفاده می کنیم قسمت دوم آن است. واره در ذهن ماست. بنابراین با توجه به اتفاقاتی که افتاد فکر کردم در روز اول جشنواره بزرگان سینمای ما یادبودی برای آن مرحوم برگزار کنند و شمع روشن کنند، اما نشد.

وی همچنین گفت: از قبل برای همکاری با سینما و تلویزیون ایران تحت فشار بودیم و اعتراضات دی ماه 1404 این فشارها را افزایش داد. و از کسانی که در ایران همین کار را می کردند.

شریفی نیا افزود: از رفتار محمدحسین مهدویان در نشست خبری فیلمش هم گلایه دارم. آنچه او به آن اشاره می کند این است که کسانی که به جشنواره فیلم فجر نیامده اند ترسو هستند. اما همیشه اینطور نیست و باید به شیوه های مختلف عزاداری افراد احترام گذاشت.

وی کافه سلطان را برشی از زندگی در دل جنگ دانست و گفت: در این فیلم جنگ به گونه ای صحبت می شود که هم فضای جنگ احساس می شود و هم رفتار مردم، معاشرت ها و ناکامی هایشان، خودخواهی و از خود گذشتگی آنها زیر ذره بین قرار می گیرد.

شریفی نیا همچنین گفت: مشکل اکثر فیلم های جنگی ما این است که روند شهدا را به لحظه شهادت نمی بینیم. این فیلم ها به جای نشان دادن روند زندگی شهید و چگونگی رسیدن او به چنین نقطه ای از انسانیت، بیشتر توپ و ترقه است. این در حالی است که سینمای ما به واسطه توجه کارگردانانی چون عباس کیارستمی به مسائل انسانی در دنیا شناخته شده است. توجه کارگردانان ما به مسائل انسانی گاه اوج گرفته و بیشتر توجه جهانی را به خود جلب کرده و گاه کاهش یافته است

من کارگردان فیلم Cannons and Tanks and Guns نیستم/ بعید است که دیگر مستند بسازم.

مصطفی رزاق کریمی مدیر کافه سلطان گفتگوی خود را با اشاره به 28 سال پیش و فیلم یاد و یادگار آغاز کرد که زمینه ساز آشنایی او با کافه های جاده ای شد. وی گفت: 28 سال پیش فیلمی به نام یاد و یادگار با فرهاد ورهرام و به تهیه کنندگی اخوی ساختم. در سفر خاطره سازی، زندگی ما در جنوب، شمال، غرب و شرق ایران در قهوه خانه ها سپری شد.

وی ادامه داد: وقتی با من تماس گرفتند و گفتند می خواهند درباره جنگ 12 روزه فیلم بسازند، پاسخ من این بود که چطور می توانم درباره مرده هایی که هنوز خونشان خشک نشده فیلم بسازم و پول دربیاورم؟! وقتی پیشنهاد کردند درباره اعتراضات اخیر فیلم بسازم نپذیرفتم و پاسخ دادم شاید در آینده این کار را بکنم اما اهل احساسات لحظه ای نیستم و کارم پژوهشی است.

کارگردان کافه سلطان با اشاره به اینکه علاقه ای به استفاده از توپ، تانک و تفنگ در فیلم هایم ندارم، افزود: در عین حال فیلمی را که هیجان زده ام کند و در پایان آن نتوانم احساساتم را کنترل کنم و جلوی بروز بیرونی آن را بگیرم را دوست ندارم. فکر نمی‌کنم بیشتر مستند بسازم، اما اگر بخواهم در فیلم ادامه دهم، این کار را می‌کنم.

وی همچنین با تمجید از بازی آزیتا حاجیان در نقش مهتاب به اهمیت شخصیت یک زن برای او و توانایی این شخصیت در تصمیم گیری اشاره کرد.