بازار؛ گروه آب و انرژی: مصوبه هیات وزیران و بنزین 3 نرخی نتوانست بی تعادلی بنزین را جبران کند. اگرچه به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، رشد مصرف از 6 درصد به 2 درصد رسیده است، اما واردات همچنان ادامه دارد.
البته کرامت ویس کرمی در گفتگو با بازار می گوید با توجه به کاهش مصرف بنزین پس از افزایش 3 نرخی، میزان واردات بنزین نیز کاهش یافته است.
به گفته وی، از ابتدای سال تا آذرماه میانگین مصرف بنزین 6 درصد رشد داشته است. اما در آذرماه امسال یعنی پس از تصویب هیات وزیران افزایش مصرف بنزین به 2.5 درصد رسید. در ماه فوریه رشد مصرف حتی کمتر از 2 درصد (1.8 درصد) بود.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ادامه داد: بدون شک اجرای چنین طرح هایی منجر به کاهش رشد مصرف در کشور می شود. اما همچنان در تولید و توزیع بنزین هستیم.
جالب است بدانید که به گفته این مسئول متوسط مصرف بنزین تا پایان بهان امسال حدود 131 میلیون لیتر بوده که نسبت به مصرف 124 میلیون لیتری پارسال حدود 7 میلیون لیتر افزایش داشته است.
چقدر بنزین وارد کشور می شود؟
مجلس در بررسی دومین سند دخل و خرج دولت مسعود مزیکیان 3.5 میلیارد دلار اعتبار برای واردات در نظر گرفته است. این میزان اعتبار در شرایط بودجه در نظر گرفته شده برای واردات بنزین در سال جاری حدود 6 میلیارد دلار است. اعتباری که وزیر نفت مدعی شد در نیمه اول امسال تمام شد و مسعود بیزیکیان رئیس جمهور بارها اعلام کرد که چرا باید ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه کنیم.
مجلس در بررسی دومین سند دخل و خرج دولت مسعود مزیکیان 3.5 میلیارد دلار اعتبار برای واردات در نظر گرفت در حالی که طبق اظهارات رئیس جمهور امسال حدود 6 میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه شده است. البته دیوان محاسبات این ادعا را نپذیرفت و هزینه واردات بنزین را تا پایان آذرماه امسال بالغ بر 1.8 میلیارد دلار اعلام کرد.
البته دیوان محاسبات کشور این ادعا را نپذیرفت و اعلام کرد که هزینه واردات بنزین تا پایان آذرماه امسال 1.8 میلیارد دلار بوده و تا پایان سال به 2.7 میلیارد دلار افزایش می یابد.
فارغ از گزارش منتشر شده از سوی دیوان محاسبات، اگر قرار باشد واردات بنزین در سال آینده 40 درصد (42 درصد) کاهش یابد، نه تنها رشد مصرف باید به صفر برسد، بلکه میزان مصرف نیز نسبت به سال جاری کاهش چشمگیری را تجربه خواهد کرد. اما سوال اینجاست که با توجه به افزایش روزانه خودروهای بی کیفیت و پرمصرف آیا چنین کاهش مصرفی در کشور امکان پذیر است؟
قاچاق سوخت سازماندهی شده است
مصرف بالای بنزین در کشور دلایل مختلفی دارد. خودروهای ناکارآمد با مصرف سوخت بالا، عدم توسعه حمل و نقل عمومی از مهمترین آنها هستند. اما قاچاق یکی دیگر از عوامل اصلی مصرف بالای سوخت در کشور است. پویا معارف، مدیر طرح نظارتی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی گفت: روزانه بین 20 تا 30 میلیون لیتر سوخت قاچاق می شود و بیش از 90 درصد قاچاق در مرحله مصرف صورت می گیرد که البته بیشتر آن مربوط به گازوئیل است. وی همچنین گفت: بخش بزرگی از این قاچاق در حوزه مصرف صورت می گیرد.
بیشتر قاچاق سوخت توسط مردم عادی انجام نمی شود و پدیده قاچاق در ایران در حال ساماندهی است. من خودم دو نقطه در جنوب کشور را می شناسم که همه سوخت برای قاچاق مصرف می شود اما هیچکس قدرت مقابله با آن را ندارد.
علی شمس اردکانی، کارشناس حوزه انرژی که معتقد است عمده قاچاق سوخت توسط مردم عادی انجام نمی شود و پدیده قاچاق در ایران در حال ساماندهی است، اخیراً گفته است که دو نقطه در جنوب کشور را می شناسم که تمام سوخت برای قاچاق مصرف می شود، اما هیچکس قدرت مقابله با آن را ندارد.
وی درباره اثربخشی افزایش قیمت بنزین در مقابله با قاچاق سوخت در بازار گفت: بارها دولت با وعده اصلاح تخلفات دست به اصلاحاتی زده اما اصلاحات اقتصادی قبلی و بعدی را انجام نداده است. نتیجه آن این است که هزینه اصلاحات اقتصادی همواره بدون هیچ دستاوردی از جیب مردم پرداخت شده است. به عنوان مثال همزمان با افزایش قیمت بنزین، دولت جلوی شناورهای قاچاق سوخت و شناسایی گروه های قاچاق را نگرفت و شاهد هستیم که با وجود تغییر قیمت، مصرف سوخت در کشور کاهش نیافته است و طبق ادعای مسئولان رشد مصرف تنها اندکی کاهش یافته است.
جالب است بدانید اخیرا اظهاراتی از سوی رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا منتشر شده بود مبنی بر اینکه یک پرونده قاچاق سوخت که حاصل بیش از یک سال تلاش پلیس بود با پرداخت جریمه 11 هزار میلیارد تومانی در کمتر از یک ساعت حل شد. البته بعداً پلیس امنیت توضیح داد که رقم دقیق آن 11 هزار میلیارد ریال یا 1100 میلیارد تومان است اما باز هم برای همه جای تعجب دارد. این اعداد نشان می دهد که ما نه تنها با «کارتل های سوخت» مواجه هستیم، بلکه با «کارتل های مالی» نیز مواجه هستیم.
آیا معاملات سوخت تا پایان امسال مشخص می شود؟
اکنون برای مقابله با قاچاق، دولت تصمیم به شناسایی جایگاه های سوخت و اتصال کارت سوخت به کارت های بانکی گرفته است.
ویس کرمی می گوید: یکی از اهداف اصلی اجرای این طرح مقابله با قاچاق و مافیای قاچاق در کشور است به همین دلیل این طرح قطعا در آینده نزدیک اجرایی خواهد شد.
به گفته وی، با این کار معاملات سوخت گیری مشخص شده و می توان رصد کرد که چه کسانی از این سوخت استفاده کرده اند و در چه مکانی سوخت گیری انجام شده است.
بر اساس اعلام این رویداد، باید تا پایان سال جاری اجرایی شود؛ حال باید منتظر ماند و دید وزارت اقتصاد و بانک مرکزی زیرساخت های اجرای این طرح را تا 3 هفته آینده فراهم می کنند یا اجرای این طرح دوباره به تعویق می افتد.