«دعای سحر» از دعاهای بزرگی است که امام رضا (علیه السلام) نقل کرده و فرمودند: این دعا دعایی است که امام باقر (علیه السلام) در سحر ماه رمضان می خوانند.
در عین حال یکی از آثار شریف و ارزشمند حضرت امام خمینی (ره) «شرح دعای سحر» است; اثری که امام خمینی (ره) در حدود 27 سالگی به رشته تحریر درآورده و نشان از علم و عرفان فراوان ایشان از دوران جوانی دارد.
وی برای آشنایی بیشتر مخاطبان با مفاهیم و مضامین شریفه دعای سحر که خواندن آن در سحرهای ماه مبارک رمضان توصیه می شود، به بررسی قسمت ها و نکات امام خمینی (ره) درباره این دعای ارزشمند و شریف پرداخته است.
نکات مهم آیه چهاردهم این دعای شریف را می خوانیم:
خدایا من از تو سوالاتی را که برایت دوست دارم و همه آنها را می پرسم. [وَکُلُّ مَسائِلِکَ] به تو ای عزیز، خداوندا، تو را در تمام راههای خود راهنمایی خواهم کرد.
پروردگارا، من از تو محبوب ترین خواسته ها را از تو می خواهم، در حالی که هر درخواستی برای تو محبوب است. پروردگارا، من از تو برای همه درخواست ها از تو می خواهم.
«سؤال» به معنای درخواست سؤال کننده از مسئول، توجه به او، برای پی بردن به نیاز اوست.
سوال ممکن است توجه یا حالت درونی، درونی یا بیرونی باشد. چه به زبان استعداد و چه زبان حال یا گفتار.
همه موجودات و همه نیازمندان و نیازمندان به دلیل فقر و نیاز ذاتی و مشخصه به ولی مطلق و بخشنده حق روی می آورند و از حضرتش عطای وجود و کمالات او را طلب می کنند و اگر دعا و تقاضای فیض نبود به آنها عطا نمی شد.
اولین دعا و سؤالی که در عالم هستی پیش آمد، دعای اسماء و صفات الهی با زبانی متناسب با جایگاه آنها و برای ظهور وحدانیت غیب بود.
اگر دعا به زبان فطرت و استعداد باشد، قبول می شود و رد نمی شود. و بر حسب شایستگی، لطف به او داده می شود و منکر نمی شود. و اگر دعا مطابق زبان گفتار و با زبان استعداد باشد و بیان و گفتار زبان با بیان و گفتار قلب منافات نداشته باشد و بین گفتار و حالت منافاتی نباشد پذیرفته می شود و اگر مستجاب نشد یا به دلیل این که از زبان استعداد صادر نشده باشد یا مخالف نظام نفس باشد. و چه بسا گاهی عدم پاسخگویی به دلیل عدم تحقق شرایط و تکمیل آن باشد و دلایل بسیار دیگری نیز در این امر دخیل است.
چون انسان موجودی جامع است و بر حسب مراتب نزولی و صعودی دارای نشئات و ظهورات و عوالم و مواضع بر حسب هر خلسه و عالمی است، زبانی دارد که مناسب همان مقام باشد.
خداوند می فرماید: «تو مخفیانه باکره هستی، پس من دوست دارم ماهیت تو را بشناسم، اما می دانم؛ من گنجی پنهان بودم و می خواستم شناخته شوم، پس خلقت را آفریدم تا شناخته شوم، پس عشق ذاتی منشأ ظهور موجودات است.