هشدار به خریداران هیجانی طلا و ارز/ سهام بفروشیم یا دست نگه داریم؟

تشدید نااطمینانی های اقتصادی و سیاسی بار دیگر تقاضا برای خرید هیجانی دارایی های مالی با نقدینگی بالا مانند طلا و ارز را افزایش داده است، اما کارشناسان هشدار می دهند که این رفتار مکرر باعث می شود مردم در اوج قیمت وارد بازار شوند و در نهایت با زیان از بازار خارج شوند.

به گزارش ایرنا، این روزها شاهد نوسان شدید قیمت طلا و ارز و رقابت این دو بازار مالی با بازار سرمایه و افت دو هفته ای متوالی شاخص بورس اوراق بهادار تهران هستیم. اتفاقی که منجر به تشدید فشار فروش سهام، خروج گسترده سرمایه از بورس و ورود آن به بازارهای موازی شده است.

این در حالی است که بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که این اتفاقات ناشی از رفتارهای هیجانی سهامداران است و با انتشار هر شایعه و خبری برای حفظ ارزش پول خود اقدام به فروش سهام و خرید طلا و ارز می کنند.

توالی تکرار این اتفاقات از سال 1398 به بعد در بازار سرمایه باعث شده دیگر این رفتارها موضوع جدیدی نباشد و از قبل بتوان حدس زد که قرار است شاهد چه رفتاری از سوی سهامداران باشیم. موضوعی که در واقع منجر به تشدید زیان سهامداران می شود.

در چنین شرایطی کارشناسان بازار مالی با اشاره به تکرار موج های هیجانی خرید در بازار طلا و ارز معتقدند این رفتار نه تنها نقش حمایت از دارایی ها را ندارد، بلکه با کشاندن مردم به اوج قیمت، تشدید نوسانات و افزایش زیان خریداران خرد را به دنبال دارد.

آیا باید سهام را بفروشیم یا نگه داریم؟

در همین رابطه حامد مددی کارشناس اقتصادی و تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا به تکرار رفتارهای هیجانی مردم در بازار طلا و ارز اشاره کرد و تاکید کرد: این نوع خریدها نه تنها ارزش دارایی را حفظ نمی کند، بلکه عاملی برای تشدید نوسانات قیمتی می شود و زمینه زیان های جزئی را برای خریداران فراهم می کند.

وی بیان کرد: تجربه سال های اخیر نشان داده هرگاه فضای اقتصادی با بلاتکلیفی همراه باشد بخشی از جامعه بدون تحلیل و تنها با تکیه بر ترس از کاهش ارزش پول ملی به سمت خرید طلا و ارز پیش می روند. در حالی که این رفتار اغلب در بدترین زمان ممکن یعنی در اوج قیمت رخ می دهد.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: بسیاری از مردم تصور می کنند هر نوع تبدیل ریال به دارایی هایی مانند طلا و ارز خود به خود به معنای حفظ ارزش سرمایه است. اما واقعیت بازار خلاف این ایده را ثابت کرده است. در بیشتر موارد، زمانی که قیمت ها بخش بزرگی از رشد خود را تجربه کرده اند، تقاضای عمومی به اوج می رسد.

وی با اشاره به نقش ترس در تصمیمات مالی افراد گفت: عامل اصلی این رفتارها تصمیم گیری بر اساس احساس است نه تحلیل. مردم وقتی افزایش قیمت را می بینند نگران می شوند که اگر امروز وارد بازار نشوند فردا فرصت را از دست خواهند داد. این ذهنیت مردم را به خریداران قله های قیمتی تبدیل می کند. در چنین شرایطی خرید دیگر یک تصمیم سرمایه گذاری نیست، بلکه واکنشی احساسی به جو روانی بازار است.

این مدرس بازارهای مالی ادامه داد: این نوع ورود به بازار معمولا با زیان همراه است، زیرا پس از فروکش هیجان، قیمت ها وارد فاز اصلاحی می شوند و خریداران خرد اولین گروهی هستند که متضرر می شوند.

چرخه معیوب ترس، جهش قیمت و تعادل

مددی با اشاره به تاثیر رفتار هیجانی بر ساختار بازار گفت: بازار ارز و طلا در ایران از عمق بالایی برخوردار نیست و همین موضوع باعث می شود ورود همزمان حجم زیادی از تقاضای هیجانی به محرک افزایش قیمت تبدیل شود. به زبان ساده، مردم با خرید هیجانی قیمت را بالا می برند و سپس همین افزایش قیمت، ترس بیشتری را به بازار تزریق می کند.

وی افزود: این روند چرخه معیوب ایجاد می کند; چرخه‌ای که با ترس شروع می‌شود منجر به ورود احساسی می‌شود و باعث می‌شود قیمت جهش کند و دوباره ترس را تشدید کند. در نهایت وقتی بازار به تعادل باز می گردد، این مردم هستند که ضرر می کنند.

ادامه مطلب

چرا بورس سقوط کرد؟

فاصله بانک های مرکزی از دلار آمریکا و جهش طلا؛ بریکس با دلاری شدن پوشیده شده است

کاهش قیمت در بازار طلا

بازیگرانی که با فروش دارایی‌ها به خریداران هیجانی سود می‌برند

این تحلیلگر اقتصادی با تاکید بر نقش بازیگران حرفه ای در بازار گفت: فعالان حرفه ای معمولاً علیه عموم مردم عمل می کنند. آنها قبل از موج هیجان وارد بازار می شوند و با بالا رفتن تب خرید، اموال خود را به خریداران احساساتی می فروشند. به همین دلیل، هیجان عمومی اغلب به نفع یک گروه محدود است و به ضرر اکثریت تمام می شود.

وی افزود: این نشان می دهد که رفتار عاطفی افراد نه تنها کمکی به حفظ ارزش دارایی نمی کند، بلکه در واقع به ابزاری سودآور برای معامله گران حرفه ای تبدیل می شود و نقش افراد در بازار به نوسانات ناخواسته کاهش می یابد.

خرید در اوج، فروش در پایین. سرنوشت تکراری خریداران هیجانی طلا و ارز

آیا هر خریدی در زمان تورم سودآور است؟

مدی در بخشی دیگر از سخنان خود به این تصور رایج که «هر خریدی در تورم سودآور است» اشاره کرد و گفت: این نگاه بسیار خطرناک است; حتی در اقتصادهای تورمی، زمان ورود، افق سرمایه گذاری و میزان تحلیل از اهمیت تعیین کننده ای برخوردار است. خرید در اوج، حتی اگر دارایی طلا یا ارز باشد، می تواند منجر به زیان شود.

وی افزود: راه درست حفظ ارزش ملک، تمرکز بر بازار خاصی نیست. تنوع بخشیدن به سبد دارایی ها، استفاده از ابزارهای مالی رسمی، توجه به تحلیل های بنیادی و داشتن افق زمانی میان مدت و بلندمدت از مهمترین اصول سرمایه گذاری منطقی است که متاسفانه در رفتار عمومی کمتر دیده می شود.

این کارشناس اقتصادی همچنین بر اهمیت آموزش مالی تاکید کرد و گفت: هر چه سطح سواد مالی جامعه بالاتر باشد از شدت رفتارهای هیجانی کاسته شده و بازارها به سمت ثبات پیش می روند. بخشی از نوسانات فعلی ناشی از عدم آموزش عمومی در حوزه تصمیم گیری مالی است.

طلا و ارز ابزار سرمایه گذاری هستند، نه پناهگاهی برای رفتارهای احساسی

وی افزود: رسانه ها نیز در این امر نقش بسزایی دارند. تیترهای هیجان انگیز و اغراق آمیز نوسانات کوتاه مدت به تشدید ترس در جامعه دامن می زند. از سوی دیگر، تجزیه و تحلیل مبتنی بر داده ها و توضیح روندهای واقعی اقتصادی می تواند به آرامش فضای بازار کمک کند.

وی به سهامداران توصیه کرد: طلا و ارز ابزار سرمایه گذاری است نه پناهگاه عاطفی. اگر تصمیم به خرید بر اساس ترس گرفته شود، احتمال ضرر بسیار زیاد است. حفظ ارزش دارایی مستلزم آرامش، تحلیل و حوصله است نه واکنش عجولانه به نوسانات لحظه ای بازار که منجر به از دست رفتن سرمایه نیز می شود.